Του Κώστα Στούπα

1) Σε  προεκλογική περίοδο...

Ευθύς εξαρχής της κρίσης χρεοκοπίας η χώρα είχε μια επιλογή. Να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις δεκαετιών με μια θεραπεία σοκ και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις να προσελκύσει επενδύσεις από το εξωτερικό εκμεταλλευόμενη ταυτόχρονα και τα 240 δισ. καταθέσεις που βρίσκονταν στις ελληνικές τράπεζες. Για να το πετύχει αυτό θα έπρεπε μεταξύ πολλών άλλων  να μειώσει και να αναδιοργανώσει το κράτος και να ελαφρύνει δραστικά τη φορολογία.

Επέλεξε να συντηρήσει το πελατειακό κράτος και να αυξήσει τον αριθμό των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων εξοντώνοντας τον ιδιωτικό τομέα με φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. 

Επέλεξε δηλαδή, να σκοτώσει την αγελάδα που κάνει γάλα, προκειμένου να καλύψει τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες, παρά να περιορίσει τις ανάγκες στην ποσότητα γάλακτος και να αναθρέψει και άλλη αγελάδα για να αυξήσει μελλοντικά την παραγωγή γάλακτος.

Τώρα απομένουν  να κάνει όσα έπρεπε να είχε κάνει πριν, με χειρότερους όρους πιθανόν μετά από την ολοκλήρωση της κατάρρευσης της οικονομίας. Οι χειρότεροι όροι είναι οι  καταθέσεις που  έχουν κάνει φτερά από τις τράπεζες, οι ικανοί νέοι που  έχουν κάνει φτερά από τη χώρα, οι επιχειρήσεις που  φανερά ή αθόρυβα μεταφέρουν δραστηριότητες και έδρες εκτός Ελλάδας.

Και ενώ όλα αυτά συνεχίζονται, οι Χατζηαβάτηδες της εξουσίας περιμένουν την ανάπτυξη, από την αύξηση της ζήτησης που θα προκαλέσουν οι αργομισθίες του δημοσίου.

Πιστεύουν πως με ΕΣΠΑ και ποσοτική χαλάρωση θα αντισταθμίσουν την έλλειψη ιδιωτικών επενδύσεων.

Τα μοναδικά κεφάλαια που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στη χώρα προς το παρόν είναι τα κερδοσκοπικά vulture funds που θέλουν να αγοράσουν τα δάνεια στο 20-30% και να εκποιήσουν τα ενέχυρα πάγια όσο-όσο.  Τα χειρότερα δυστυχώς δεν είναι πίσω, μόλις τώρα αρχίζουν...

Πιστεύουν πως το 2017 και 2018 η κλυδωνιζόμενη από τον ευρωσκεπτικισμό Ευρώπη ακόμη και αν επιβιώσει η Ευρωζώνη και η Ε.Ε., θα συνεχίσει να κάνει τα στραβά μάτια και θα υποχρεώνει πλούσιες αλλά και φτωχότερες της Ελλάδας χώρες να πληρώνουν τους "Καρανίκες" των κομμάτων  και τους 55άρηδες συνταξιούχους. 

Δεν έχει τελειώσει ακόμη το 2016, οπότε  δεν έχουν συμπληρωθεί δύο χρόνια στην εξουσία  (ο μέσος όρος περίπου μετά το 2010) και το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών είναι στο τραπέζι.

Η κυβέρνηση ήλπιζε σε κάποια γενναιόδωρη χειρονομία για το χρέος προκειμένου να βγάλει την Άνοιξη και το Καλοκαίρι. Με επικείμενες εκλογές όμως σε κομβικές χώρες της Ευρώπης δεν αναμένεται να λάβει παρά ελάχιστα με ακριβό αντίτιμο, νέα μέτρα 3-4 δισ. ευρώ.

Η αντιπολίτευση έτρεξε προχθές  να αποκλείσει τα περί άλλης κυβέρνησης από την παρούσα Βουλή που θα εξασφάλιζε στην κυβέρνηση μια αξιοπρεπή απόδραση από τα αδιέξοδα.

Η χώρα χρειάζεται ευρύτερη πλειοψηφία για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αλλά το πιθανότερο είναι αυτή η πλειοψηφία να πρέπει αντιπροσωπεύει τους συσχετισμούς του 2017 στην κοινωνία και όχι εκείνους του 2015, πριν την κατάρρευση της αντιμνημονιακής "φούσκας".

Το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών πλέον όπως αναμενόταν αφορά τον καθημερινό πολιτικό διάλογο.   Όταν συμβαίνει αυτό συνήθως ξεκινά η προεκλογική περίοδος, ακόμη και αν επίσημα αυτή δεν έχει προαναγγελθεί.

Ο Μάρτης αποτελεί ένα ελκυστικό ορόσημο λόγω ισχύος της σύνθεσης των ψηφοδελτίων με λίστα που βολεύει αμφότερες τις ηγεσίες.

2) Ο καθένας στον κόσμο του...

Υπάρχουν δυο εικόνες των τελευταίων ημερών που γράφουν στο κοινωνικό υποσυνείδητο και προαναγγέλλουν τις εξελίξεις.

Η μία είναι του πρωθυπουργού στην Αβάνα πλάι σε ηγέτες τριτοκοσμικών χωρών πού ούτε στα εθνικά θέματα μπορούν να βοηθήσουν, ούτε στη βελτίωση του οικονομικού κλίματος, ούτε στο ζήτημα του χρέους.

Η άλλη ήταν η ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε συγκέντρωση επιχειρηματιών στη Σόφια όπου έχει ζητήσει οικονομικό άσυλο σημαντικό μέρος της ελληνικής οικονομίας λόγω φορολογικής εξόντωσης.

Πρόκειται για δυο εικόνες με έντονη σημειολογική και συμβολική αξία...

3) Τετελεσμένος μέλλον..

Το καλύτερο σενάριο για την κυβέρνηση κατά την ίδια, είναι το 2017 η οικονομία να παρουσιάσει ανάπτυξη πάνω από 2,5%. Με τον τρόπο αυτό τα στελέχη της ελπίζουν πως η δημοφιλία της  μπορεί να ανακάμψει.

Ακόμη και αν προκύψει αυτό το απίθανο σενάριο, το πλέον πιθανό είναι τα ποσοστά του κυβερνητικού συνασπισμού να συνεχίζουν να εξαερώνονται με μικρές αναλαμπές αντιστροφής.

Το χειρότερο αίσθημα για την κοινή γνώμη είναι η πώληση κάποιου success story δεικτών, τη στιγμή που για τη συντριπτική πλειοψηφία οι συνθήκες θα συνεχίζουν  να χειροτερεύουν. Γιατί αυτό θα συμβεί. Όποιος δεν το πιστεύει ας παρατηρήσει τι έγινε με την κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου η οποία το 2014 κατάφερε και βγήκε στις αγορές και στις αρχές του 2015 είχε έτοιμη την έξοδο από το μνημόνιο.

Στο τελευταίο βαρόμετρο της Public Issue  παρατηρείται μικρή ανάσχεση της κατρακύλας του ΣΥΡΙΖΑ και σημάδια κόπωσης της υπεροχής της ΝΔ.

pin

Η ΝΔ δεν ενθουσιάζει, αλλά  εκτός από το πελατειακό κοινό της που περιμένει την επάνοδο για να αντικαταστήσει τους "Καρανίκες", αποτελεί καταφύγιο για όσους πανικοβάλλονται όταν σκέφτονται ποιοι και πώς μας κυβερνούν. Και ο αριθμός αυτών αυξάνει καθημερινά.

Οι τάσεις της κοινής γνώμης λαμβάνουν χώρα όπως εκείνες και των τιμών. Δεν είναι ευθύγραμμες, έχουν σκαμπανεβάσματα και θυμίζουν κόψη πριονιού.

Παρά το  γεγονός πως η κυβέρνηση είχε δυο εξελίξεις που προσφέρονταν για τη δημιουργία κλίματος ανάσχεσης η "σοδειά" αποδεικνύεται ισχνή.

Οι δυο εξελίξεις ήταν ο ανασχηματισμός και το επικείμενο κλείσιμο της διαπραγμάτευσης με την "πατρική" βοήθεια Μοσκοβισί. Τα ίδια σημάδια ασθενικής ανάσχεσης είχε παρουσιάσει  κατά το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης στα τέλη της περυσινής Άνοιξης. Δεν κράτησε όμως πολύ και κυρίως δεν άλλαξε τα δεδομένα. Μόνο επιβράδυνε την τάση για κανένα δίμηνο.

Στη συγκεκριμένη έρευνα το  88% των ερωτώμενων απάντησε πως η χώρα κινείται σε λάθος κατεύθυνση έναντι 89% τον Οκτώβριο και 85% τον Σεπτέμβριο. Μόνο το 8% το Νοέμβριο απάντησε πως κινούμαστε στη σωστή κατεύθυνση έναντι 7% τον Οκτώβρη και 9% το Σεπτέμβρη.

pin

Το 91% δηλώνει πως δεν είναι ικανοποιημένο από την κυβέρνηση έναντι του 9% που είναι ικανοποιημένο.

Το 79% δεν είναι ικανοποιημένο ούτε από την αντιπολίτευση έναντι του 21% που είναι.

Τα στοιχεία συνηγορούν πως οι τάσεις που έχουν διαμορφωθεί είναι μη αναστρέψιμες και εντοπίζουν το σκληρό πυρήνα των υποστηρικτών  της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ περί το 10%.

Αν συγκρίνει κάποιος τα στοιχεία του Οκτώβρη του 2014 και του 2016 θα καταλάβει τη συσχέτιση των επιμέρους  στοιχείων με την πρόθεση ψήφου. Θα  μπορέσει να καταλάβει επίσης γιατί οι τάσεις που έχουν διαμορφωθεί μόνο με ένα θαύμα μπορούν να αντιστραφούν.

Το λογικό, μετρώντας το ατομικό ιδιοτελές και το πολιτικό συμφέρον, είναι η κυβέρνηση να προσπαθήσει να εξαντλήσει την τετραετία, προκειμένου να απολαύσουν τα μέλη της  τα αγαθά της εξουσίας για μεγαλύτερο διάστημα.

Οι συνθήκες όμως εντός και εκτός είναι τόσο περίπλοκες και εμπεριέχουν τόσο ρίσκο που κάθε σώφρων αυτήν την περίοδο δεν θα ήθελε να έχει την ευθύνη των χειρισμών...

kostas.stoupas@capital.gr