Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 30-Σεπ-2018 09:20

    Η ψυχρολουσία της Moody's και η κλειστή πόρτα των αγορών

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Η ψυχρολουσία της Moody's και η κλειστή πόρτα των αγορών

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    Σαράντα ημέρες μετά την έξοδο από το έπος των προγραμμάτων διάσωσης, η Ελλάδα κάθε άλλο παρά βρίσκεται στο μονοπάτι που οδηγεί στην έξοδο στις αγορές. Αντίθετα, έχει "εγκλωβιστεί" σε έναν ανώμαλο δρόμο κινδύνων, προβλημάτων και προκλήσεων ο οποίος –προς το παρόν– δεν οδηγεί στο... ξέφωτο της κανονικότητας, με την ελληνική κυβέρνηση να μην μπορεί να κεφαλαιοποιήσει το "αφήγημα" της επιστροφής της εμπιστοσύνης.

    Οι οίκοι αξιολόγησης, με τελευταίο τον οίκο Moody's, ο οποίος έδωσε τον σκληρό πρώτο μετα-μνημονιακό του χρησμό την περασμένη εβδομάδα, καθώς και οι επενδυτικές τράπεζες, επισημαίνουν πως η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο εσωτερικό αλλά και εξωτερικό περιβάλλον, τη στιγμή που η απουσία δυναμικής αναπτυξιακής προοπτικής καθώς και η έλλειψη επενδύσεων δεν δημιουργούν τις προϋποθέσεις για νέα έκδοση ομολόγων και σπρώχνουν την ελληνική κυβέρνηση σε χρήση του "μαξιλαριού" ρευστότητας, κάτι που δεν αποτελεί και ένα τόσο θετικό σήμα για τους επενδυτές.

    Στενό μαρκάρισμα

    Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, οι οποίες σημειώνουν έντονη μεταβλητότητα από τον Μάιο και "καθοδηγούνται" από τις εξελίξεις σε Ιταλία και αναδυόμενες αγορές, διατηρούνται στα "απαγορευτικά" επίπεδα άνω του 4%, υπενθυμίζοντας πως η Ελλάδα παραμένει εκτός Mνημονίων αλλά και εκτός αγορών.

    Η διαπίστωση αυτή γίνεται φανερή μέρα με την ημέρα, τόσο κατά την επίσκεψη Τσακαλώτου στο Λονδίνο όσο και στην αντίστοιχη του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη, όπου ο Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε με επενδυτικούς οίκους, επισημαίνοντας πως προτεραιότητα της ελληνικής κυβέρνησης είναι η δημιουργία φιλικού για τους επενδυτές κλίματος.

    Όπως εξηγούσαν έμπειροι investment bankers στο "Κ", το οικονομικό επιτελείο "αντιμετωπίζει" τα διεθνή funds χωρίς το όπλο κάποιας νέας εξόδου στις αγορές και με το... βαρίδι της αναβάθμισης της Κύπρου σε επενδυτική βαθμίδα και τη σχεδόν ταυτόχρονη έξοδό της στης αγορές με 10ετές ομόλογο. Τα στοιχεία αυτά υπενθυμίζουν στους επενδυτές την αδυναμία της Ελλάδας να μπει στο ραντάρ τον μακροπρόθεσμων επενδυτών, παραμένοντας ευάλωτη και αποκλεισμένη από τις αγορές.

    Εξαιρετικά επιφυλακτικά

    Αξίζει να σημειώσουμε πως το κλίμα απέναντι στη χώρα μας, στο roadshow του Ελληνικού Χρηματιστηρίου στη βρετανική πρωτεύουσα –και στο οποίο έδωσε το "παρών" ο κ. Τσακαλώτος– "δεν ήταν και το πλέον ευχάριστο", όπως σημείωσε πηγή που συμμετείχε στις συναντήσεις.

    Η έντονη επιφυλακτικότητα απέναντι στα ελληνικά assets ήταν διάχυτη, με τις ανησυχίες των διεθνών funds απέναντι στις τράπεζες σε ό,τι αφορά τα σχέδια μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, την πορεία της κερδοφορίας τους αλλά και τη χαμηλή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας να λειτουργούν αποτρεπτικά για τα ξένα χαρτοφυλάκια, τα οποία δεν φαίνονται να πείθονται να αυξήσουν την έκθεσή τους στην Ελλάδα.

    Αντίθετα, όπως δείχνει η πορεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου, το οποίο παλεύει να κρατήσει τις 700 μονάδες, επίπεδα που είδαμε τελευταία φορά τον Απριλίου του 2017, σε συνδυασμό με την απαξιωτικά χαμηλή συναλλακτική δραστηριότητα, τα funds παραμένουν εν πολλοίς εγκλωβισμένα στην ελληνική αγορά, έχοντας πλέον κουραστεί να ακούν υποσχέσεις ύφους "τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να επενδύσετε στην Ελλάδα".

    Oι ξένοι θεσμικοί επενδυτές, βλέποντας και την εικόνα της ελληνικής αγοράς, η οποία παραμένει εξαιρετικά ρηχή και ευάλωτη στις εξωτερικές αναταράξεις, με έντονη μεταβλητότητα, προτιμούν στην καλύτερη των περιπτώσεων... να απέχουν.

    Επομένη στάση, Ασία

    Σειρά έχουν οι αγορές της Ασίας, όπου στις αρχές Οκτωβρίου, και πριν από την καθιερωμένη σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία θα διεξαχθεί στο Μπαλί, έχει προγραμματιστεί νέο ραντεβού του Ευκλείδη Τσακαλώτου με επενδυτές, μετά τις προσπάθειες που έχουν προηγηθεί σε Βοστώνη - Νέα Υόρκη και Λονδίνο το καλοκαίρι, και όπου το κλίμα ήταν... αδιάφορο, παρά τις περί του αντιθέτου προσπάθειες να μεταδοθεί ένα θετικό μήνυμα. Θυμίζουμε ότι τα αμερικανικά funds, κατά το roadshow του ΟΔΔΗΧ στις ΗΠΑ το καλοκαίρι, εμφανίστηκαν απρόθυμα όχι μόνο να συμμετέχουν σε νέα έκδοση μακροπρόθεσμου ομολόγου (για παράδειγμα, 10ετούς), αλλά και να ανταλλάξουν υφιστάμενο ελληνικό χρέος με νέο, υπογραμμίζοντας τις αμφιβολίες των αγορών για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της Ελλάδας.

    Την ίδια στιγμή, το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα επιδεινώνεται, όπως έδειξαν και τα στοιχεία που συλλέγει η Κομισιόν από τον ΙΟΒΕ, ανατρέποντας, έτσι, το "αφήγημα" της κυβέρνησης προς τους ξένους επενδυτές – για ενίσχυση της εμπιστοσύνης για την πορεία της οικονομίας.

    Φαίνεται, λοιπόν, ότι, όπως πολύ χαρακτηριστικά είχε τονίσει και ο Μπενουά Κερέ, μέλος της Εκτελεστικής της Επιτροπής της ΕΚΤ, ο "διάλογος" με τους επενδυτές θα είναι δυσκολότερος από εκείνον με τους "θεσμούς", επισημαίνοντας πως η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και η αποφυγή υπαναχωρήσεων είναι προϋποθέσεις για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης τους. Ανάλογες ήταν οι προειδοποιήσεις του Γενς Βάιντμαν, επικεφαλής της Bundesbank, ο οποίος είχε διαμηνύσει πως οι δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές στην Ελλάδα θα παρακολουθούνται στενά, με τις αγορές να έχουν μια σκληρή προσέγγιση".

    Moody's: Το παρασκήνιο της αναβάθμισης που δεν ήρθε

    Η νέα "ετυμηγορία" της Moody's για την ελληνική οικονομία αποτέλεσε, δίχως αμφιβολία, "χαστούκι" στις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να πείσει για το ελληνικό story. Η απόφαση του οίκου αξιολόγησης Moody’s στις 21 Σεπτεμβρίου να μην επικαιροποιήσει την αξιολόγηση της Ελλάδας προκάλεσε αναστάτωση στην αγορά, καθώς διέψευσε τις προσδοκίες για νέα αναβάθμιση, την πρώτη μετά το τέλος του Μνημονίου. Σύμφωνα με τον οίκο, μετά την αναβάθμιση της Ελλάδας τον περασμένο Φεβρουάριο, με θετικές προοπτικές (σε "Β3" από "Caa2"), δεν υπήρχαν σχέδια για μια νέα κίνηση σε ό,τι αφορά τα ελληνικά ratings. Οι θετικές προοπτικές, τις οποίες και έχει "δώσει" στην Ελλάδα, μεταβάλλονται ή αποφασίζονται εντός 12-18 μηνών, έτσι δεν έχει προγραμματιστεί κάποια νέα αξιολόγηση πριν από αυτό το διάστημα.

    Βέβαια, οι αναλυτές δίνουν μια άλλη εξήγηση. Όπως σημειώνει στο "Κ" ο Μάθιου Κερνς, αναλυτής της Rabobank, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να εξετάσει λεπτομερώς το σχέδιο του ελληνικού Προϋπολογισμού για το 2019 μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, πριν αποφασίσει εάν θα χρειαστεί ή όχι περαιτέρω μείωση των συντάξεων. Αυτό το στοιχείο, και ίσως το ευρύτερο μήνυμα που στέλνει αυτό από την άποψη της δέσμευσης της κυβέρνησης για επίτευξη οικονομικών στόχων πριν από έναν "γεμάτο" εκλογικό κύκλο στην Ελλάδα τον επόμενο χρόνο, είναι κάτι που η Moody's τώρα θέλει να λάβει υπόψη στην απόφασή της σχετικά με την αξιολόγηση της χώρας. Η αγορά ήταν σαφώς έτοιμη για αναβάθμιση, με την έλλειψη οποιασδήποτε απόφασης να τροφοδοτεί την αβεβαιότητα. Κατά την άποψη του κ. Κερνς, ο οίκος καθυστερεί απλώς να συμπεριλάβει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τον Προϋπολογισμό και τη δέσμευση της κυβέρνησης στην αξιολόγησή του.

    Ηχηρή προειδοποίηση

    Όπως φαίνεται,το θέμα της τήρησης των δεσμεύσεων είναι όντως σημαντικό για τη Moody's. Μετά, λοιπόν, τη σιωπή του περί αξιολόγησης, αποφάσισε να προχωρήσει σε... προειδοποιήσεις. Σε νέα ανάλυσή της, η οποία αποτελεί, όπως διαβεβαίωσε το "Κ", μια ανάλυση "ρουτίνας" και όχι rating action, προειδοποιεί εμμέσως πλην σαφώς πως, εάν η ελληνική κυβέρνηση δεν εφαρμόσει τις περικοπές στις συντάξεις που έχουν συμφωνηθεί, κινδυνεύει με υποβάθμιση η αξιολόγηση της χώρας.

    Όπως αναφέρει ο οίκος, η Ελλάδα παραμένει αντιμέτωπη με ένα... βουνό. Η μείωση του εξαιρετικά υψηλού χρέους, η οποία απαιτεί τη συμμόρφωση με πολύ αυστηρούς δημοσιονομικούς στόχους για πολλά χρόνια, η επιμονή στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων, καθώς και ένα πολύ αδύναμο τραπεζικό σύστημα με ακόμη πολύ υψηλά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, αποτελούν τεράστιες προκλήσεις για τη χώρα παρά την έξοδο από τα προγράμματα.

    Πάντως, η Μoody’s αναγνωρίζει ότι, μετά τη συμφωνία στο Eurogroup, η Ελλάδα έχει χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και μέτριες χρηματοδοτικές ανάγκες. Επίσης, το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας υποστηρίζεται από τη βελτίωση των οικονομικών και δημοσιονομικών προοπτικών μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, ενώ οι πιστωτές της έχουν δεσμευθεί να προχωρήσουν σε περαιτέρω μέτρα ελάφρυνσης του χρέους εάν χρειαστεί στο μέλλον. Οι παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναβάθμιση της Ελλάδας, τονίζει η Moody’s, είναι η διατήρηση της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και η συνέχιση των προσπαθειών στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων που έγιναν τα τελευταία χρόνια, ένδειξη επιτυχούς επιστροφής στις αγορές, καθώς και η ταχύτερη βελτίωση των συνθηκών στον τραπεζικό κλάδο.

    Αυτό που προκαλεί αίσθηση από την ανάλυση του οίκου είναι πως, αν και επισημαίνει πως μια υποβάθμιση δεν είναι πιθανή λόγω των θετικών προοπτικών που διατηρεί για την Ελλάδα, ωστόσο προειδοποιεί πως, εάν η κυβέρνηση αποφασίσει να αποκλίνει από τις δεσμεύσεις της και ανατρέψει μεταρρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί και έχουν ψηφιστεί, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν πιέσεις για την αξιολόγηση. Επίσης, στους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε υποβάθμιση συμπεριλαμβάνει τις ενδεχόμενες εντάσεις με τους πιστωτές για άλλους λόγους. Αυτό, όπως τονίζει, θα έθετε σε κίνδυνο τη στήριξη της Ευρωζώνης προς την Ελλάδα.

    Και αυτό, την ίδια στιγμή που στην Αθήνα ο υπουργός Οικονομικών δήλωνε στη Βουλή ότι, εκτός από τις μειώσεις στις συντάξεις το 2019, η κυβέρνηση θα επιδιώξει να μην εφαρμοστεί και το μέτρο που έχει ψηφιστεί για τη μείωση του αφορολόγητου...

    "Καμπανάκι" για την ανάπτυξη

    Η Moody’s επισημαίνει, επίσης, πως υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές της ανάπτυξης στο μεσοπρόθεσμο διάστημα, αλλά και τις επιπτώσεις των επίμονα χαμηλών ρυθμών ανάπτυξης. Παρόλο που αναμένει ότι οι προοπτικές της Ελλάδας θα βελτιωθούν βραχυπρόθεσμα (προβλέπει 2%-2,2% στη διετία 2018-2019), παραμένουν σημαντικά εμπόδια στην επίτευξη διατηρήσιμης ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλής αποταμίευσης, καθώς και των χαμηλών ρυθμών επενδύσεων.

    Σοβαρές αμφιβολίες παραμένουν επίσης και για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας, όπως προειδοποιεί, λόγω των δυσμενών δημογραφικών στοιχείων και της μετανάστευσης μεγάλου ποσοστού των νέων, καθώς και εκείνων με υψηλό μορφωτικό επίπεδο.

    Παρά τη συμφωνία στο Eurogroup, το ελληνικό χρέος θα παραμείνει σε πολύ υψηλά επίπεδα για δεκαετίες, όπως επισημαίνεται, και ακόμα και μικρές αποκλίσεις όσον αφορά τις δημοσιονομικές ή οικονομικές επιδόσεις μπορεί να καταστήσουν τη διαδρομή του χρέους μη βιώσιμη. Η Ελλάδα, πάντως, θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τη διαρκή πολιτική στήριξη των χωρών-πιστωτών της Ευρωζώνης. Παρόλο που δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η υποστήριξή τους προς την Ελλάδα είναι επί του παρόντος πολύ ισχυρή, η πολιτική δυναμική των χωρών αυτών μακροπρόθεσμα είναι λιγότερο εξασφαλισμένη, προειδοποιεί επίσης η Moody’s.

    Προειδοποιήσεις για την πορεία της ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας έρχονται και από τις αγορές. "Για να πειστούν οι επενδυτές ότι έχει τελικά γυρίσει σελίδα, η Ελλάδα πρέπει να δείξει ότι διαθέτει τα μέσα για να στηρίξει τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη", σημειώνει σε note της η Global X Funds, διεθνής εταιρεία επενδύσεων στον κλάδο των ETFs (χρηματιστηριακώς διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια) –η οποία διαχειρίζεται και το ελληνικό ETF, το GREK–, με ενεργητικό άνω των 7,5 δισ. δολ.

    Στην κορυφή της λίστας προτεραιοτήτων της Ελλάδας, λοιπόν, θα πρέπει να είναι, όπως τονίζει, η ενίσχυση του τραπεζικού της κλάδου, η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, καθώς και η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της πολιτικής σταθερότητας. Για να μπορέσει η Ελλάδα να εισέλθει σε μια περίοδο ισχυρής και διατηρήσιμης ανάπτυξης, ο πρώτος κλάδος που θα πρέπει να ενισχυθεί είναι ο χρηματοπιστωτικός, σημειώνει χαρακτηριστικά, ενώ η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων μέσω επιτάχυνσης των ιδιωτικοποιήσεων είναι ένα ακόμα "κλειδί" για να ξεκινήσει η ανάκαμψη της Ελλάδας.

    *Αναδημοσίευση από το "Κεφάλαιο" που κυκλοφορεί

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων