Του Δημήτρη Κατσαγάνη
 
Ριζικές ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις στην Ελλάδα και πάνω από όλα στις κατώτατες αμοιβές –ιδίως των νέων- προοιωνίζεται το πόρισμα της διεθνούς επιτροπής ειδικών που δημοσίευσε την περασμένη Παρασκευή το Υπουργείο Εργασίας.

Στις 17 Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση κυβέρνησης –θεσμών για το νέο Εργασιακό, με βάση το πόρισμα των ειδικών, στο πλαίσιο της 2ης αξιολόγησης. Την ίδια στιγμή έχει επιστρέψει η ύφεση στην ελληνική οικονομία, τα ληξιπρόθεσμα χρέη καταρρίπτουν το ένα μετά το άλλο αρνητικό ρεκόρ, ενώ η μερική απασχόληση των 403 ευρώ επελαύνει.

Στο επίκεντρο των ανατροπών βρίσκεται προπαντός ο κατώτατος μισθός και ιδίως των νέων ο οποίος θα μπορούσε να μειωθεί από 2,5% έως 15% σε περίπτωση που υιοθετούνταν οι θέσεις της επιτροπής των ειδικών.

Από εκεί και πέρα, το πόρισμα προβλέπει "ρήτρα" που μπορεί να κατεβάσει τις αμοιβές των εργαζομένων σε μία επιχείρηση κάτω από τον κατώτατο μισθό μιας και δίνει τη δυνατότητα σε μία επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση να παρεκκλίνει σε "συγκεκριμένα ζητήματα" και από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Εξάλλου, το πόρισμα της επιτροπής των ειδικών προτείνει να πληρώνει το Δημόσιο το κομμάτι του μισθού που χάνουν όσοι εργαζόμενοι αναγκαστούν να δουλέψουν με μειωμένο ωράριο, ενώ αφήνει το  Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να "αποφασίσει" για το μέλλον του θεσμικού πλαισίου των ομαδικών απολύσεων στην Ελλάδα.

Την στιγμή πετάει την "καυτή πατάτα" των μισθολογικών ωριμάνσεων στις συλλογικές διαπραγματεύσεις εργαζομένων –εργοδοτών (χωρίς να διευκρινίζει αν αυτές πρέπει επ’ αυτού  να γίνονται σε εθνικό, κλαδικό ή επιχειρησιακό επίπεδο).

Όσον αφορά το συνδικαλιστικό νόμο, τον αφήνει στο χέρια του "Έλληνα νομοθέτη".

Πιο συγκεκριμένα:
 
Μείωση 2,5%-15% στους κατώτατους μισθούς των Νέων
 
Η πλειοψηφία της 8μελούς επιτροπής ειδικών, η οποία συστήθηκε με τη συναίνεση τόσο του Υπ. Εργασίας όσο και των θεσμών, δεδομένου ότι αποτελούσε μνημονιακό όρο, τάχθηκε υπέρ της "αντικατάστασης του κατώτατου μισθού των νέων από ένα μειωμένο κατώτατο μισθό βάσει εργασιακής εμπειρίας", όπως αναφέρεται στο ανεπίσημα μεταφρασμένο 4σελιδο κείμενο το οποίο έδωσε ως "απόσπασμα" των συστάσεων της επιτροπής των ειδικών στη δημοσιότητα το Υπ. Εργασίας την Παρασκευή 30/9 το πρωί.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας το Υπ. Εργασίας δημοσίευσε και το αγγλικό κείμενο, στο οποίο διευκρινιζόταν πως "ο νεανικός υποκατώτατος μισθός θα αντικατασταθεί από ένα υποκατώτατο σε ποσοστό 85% κατά τον 1ο χρόνο εργασιακής εμπειρίας και 95% στο 2ο χρόνο εργασιακής εμπειρίας".

Μέλη της επιτροπής ειδικών εξήγησαν στο Capital.gr πως ο νέος υποκατώτατος  μισθός θα προκύπτει για τον 1ο χρόνο της εργασιακής εμπειρίας ως ποσοστό 85% επί του κατώτατου  και όχι του υπάρχοντος υποκατώτατου που παίρνουν οι νέοι εργαζόμενοι έως 25 ετών (και όχι επί του κατώτατου όσων είναι άνω των 25 ετών,  όπως αρχικά είχαν αντιληφθεί ακόμα και στελέχη του Υπ. Εργασίας).

Έτσι αν εφαρμοζόταν σήμερα το σύστημα το οποίο προτείνουν οι ειδικοί της επιτροπής για το Εργασιακό, ένας νέος πχ 24 ετών που εργαζόταν για 1η φορά σε μία επιχείρηση θα ελάμβανε 498 ευρώ μικτά  (δηλαδή το 85% των 586 ευρώ που είναι ο σημερινός κατώτατος για τους άνω των 25 ετών εργαζομένων ) και 418  καθαρά. Ο μισθός αυτός θα ήταν κατά 2,5% μειωμένος σε σχέση με το σημερινό υποκατώτατο μισθό των νέων έως 25 ετών , ο οποίος ανέρχεται στα 511 ευρώ μικτά και 430 ευρώ καθαρά (δηλ. μετά τις εισφορές).

Ωστόσο, αν εφαρμοζόταν το σύστημα το οποίο προτείνει η επιτροπή των ειδικών, οι απώλειες θα ήταν πολύ μεγαλύτερες, φτάνοντας το 15%-16% για τους νέους άνω των 25 ετών που πιάνουν για πρώτη φορά δουλειά (πχ λόγω σπουδών).

Και αυτό γιατί , με το ισχύον σύστημα,  αν έπιανε κάποιος νέος πχ 26 ετών για πρώτη φορά δουλειά θα έπαιρνε το κατώτατο μισθό των 586 ευρώ μικτά.

Αν όμως , εφαρμοζόταν το σύστημα το οποίο προτείνει η επιτροπή των ειδικών, θα έπαιρνε 498 ευρώ μιας και θα πέρναγε –μετά την πρόσληψη του – τον 1ο χρόνο της εργασιακής εμπειρίας. Έτσι ο κατώτατος μισθός του 26χρονου  , με το προτεινόμενο σύστημα θα είναι κατά 15% χαμηλότερος σε σχέση με εκείνο που είναι βάση το ισχύον σύστημα.
 
"Ρήτρα" προσωρινής απόκλισης και από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας
 
Το  πόρισμα της επιτροπής των ειδικών για το Εργασιακό δεν "χτυπά" μόνο τον κατώτατο μισθό των νέων, αλλά και των παλαιοτέρων γενιών των εργαζομένων.
Και αυτό γιατί προτείνει πως πρέπει να προβλεφθούν "ρήτρες" για "συγκεκριμένα ζητήματα" που να "επιτρέπουν προσωρινές αποκλίσεις" από τις "εθνικές" και τις "κλαδικές" συμβάσεις" . Υπενθυμίζεται πως το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα "αποκλίσεων" μόνο από τις κλαδικές συμβάσεις και όχι από τις εθνικές συμβάσεις.

Έτσι οι ειδικοί της επιτροπής για το νέο Εργασιακό προτείνουν  τη δυνατότητα και αποκλίσεων και από τους όρους της  Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.

Αν εφαρμοζόταν η πρόταση της επιτροπής ειδικών για επανακαθορισμό του κατώτατου μισθού από τους κοινωνικούς εταίρους , τότε στα "ζητήματα" που θα μπορούσε να υπάρξει έστω και "προσωρινή απόκλιση" , θα μπορούσε να είναι και ο κατώτατος μισθός, σημειώνουν αναλυτές επί των εργασιακών.
 
Μειωμένο ωράριο με… κρατική επιδότηση
 
Ο κατώτατος, όμως, μισθός θα μπορούσε να μειωθεί και με έμμεσο τρόπο, μέσω δηλαδή του μειωμένου ωραρίου το οποίο προτείνει η επιτροπή των ειδικών προκειμένου να αποφευχθούν οι ομαδικές απολύσεις.

Σ΄ αυτήν  την περίπτωση, θα πρέπει, όμως, σύμφωνα με την επιτροπή ειδικών ,  ο κρατικός προϋπολογισμός ή τα ασφαλιστικά ταμεία να δώσουν ένα επίδομα που να καλύπτει το κομμάτι του μισθού που θα χάσει ο εργαζόμενος δουλεύοντας λιγότερες μέρες ή ώρες την εβδομάδα.
 
Το Ευρωδικαστήριο αποφασίζει για τις ομαδικές απολύσεις, οι κοινωνικοί εταίροι για τις ωριμάνσεις

 
Την ίδια στιγμή που οι ειδικοί προτείνουν να καλύψει το ελληνικό Δημόσιο τους χαμένους μισθούς των εργαζομένων μίας επιχείρησης που αναγκάζεται να λειτουργήσει με μειωμένο ωράριο, πετά 2 "καυτές πατάτες" σε άλλα χέρια:

- Αφήνει  την κατεύθυνση των αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο των ομαδικών απολύσεων στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (δηλαδή αν θα αυξηθεί το μέγιστο όριο τους στο 10% και αν θα απεμπλακεί το κράτος από τις σχετικές διαδικασίες). Καθοριστικής σημασίας θα είναι η έκβαση της υπόθεσης των απολύσεων της ΑΓΕΤ η οποία εκδικάζεται τέλη Οκτωβρίου –αρχές Νοεμβρίου.

- Αφήνει την τύχη των 3ετιών γενικά στους κοινωνικούς εταίρους.