Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 27-Ιουν-2018 00:04

    Και τώρα τι;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Καθώς ο χρόνος απομακρύνεται  από την 21η Ιουνίου 2018, θα μαθαίνουμε όλο και περισσότερα για το τι πραγματικά περιλαμβάνει η συμφωνία του Eurogroup. Και τα νέα δεν αναμένεται να είναι καλά, υπό οποιαδήποτε οπτική (πλην ίσως, της κυβερνητικής).

    Όμως, το ζητούμενο πρέπει να μετατοπιστεί σιγά-σιγά, στα ουσιαστικά. Δηλαδή στο τι πρέπει να γίνει από εδώ και εμπρός ώστε, αφενός να εξουδετερωθούν (κατά το δυνατόν) οι συνέπειες των αποφάσεων της προηγούμενης εβδομάδας, αφετέρου να υπάρξει ουσιαστική ανάκαμψη.

    Το πρώτο και βασικότερο πρόβλημα, το οποίο δεν προκαλείται μεν από τις αποφάσεις του Eurogroup αλλά επιδεινώνεται τα μάλλα εξ αιτίας τους, είναι εκείνο της διαθέσιμης στην οικονομία ρευστότητας.

    Η έλλειψη ρευστότητας από την πραγματική οικονομία είναι σύμπτωμα της κρίσης, σίγουρα. Το μέγεθος και το εύρος της όμως, εξαρτώνται απόλυτα από τις εκάστοτε εφαρμοζόμενες πολιτικές. Ακόμη και όταν πρόκειται για εκείνες που προκαλούν την πολυθρύλητη εσωτερική υποτίμηση. Π.χ. τα λάθη στο μείγμα πολιτικής περικοπής δαπανών και αύξησης εσόδων (οι περιβόητοι λανθασμένοι πολλαπλασιαστές του ΔΝΤ και όχι μόνο) "στέγνωσαν" την αγορά από ρευστό. Δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο τις τεράστιου μεγέθους και μη αναμενόμενες υφέσεις, των πρώτων χρόνων της κρίσης...

    Αντίστοιχο λάθος αποτελεί και η, τουλάχιστον χαζή και οπωσδήποτε περίεργη, απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να μην ζητηθεί προληπτική γραμμή στήριξης αλλά να δημιουργηθεί "μαξιλάρι διαθεσίμων", μέσω ενισχυμένης είσπραξης φόρων, εισφορών και αυξημένου δανεισμού από τον ESM.  

    Τα προβλήματα που δημιουργούνται από αυτήν την απόφαση, είναι ελάχιστα ορατά σήμερα, αλλά σε λίγους μήνες θα αποτελούν το κυριότερο πρόβλημα και την βασική τροχοπέδη στην πορεία της οικονομίας. 

    Η, ήδη περιορισμένη λόγω του προβλήματος με τα κόκκινα δάνεια, ρευστότητα των τραπεζών θα επιδεινωθεί δραματικά, καθώς οι τράπεζες θα είναι υποχρεωμένες να επιστρέψουν σε δανεισμό από τον ELA. Όπου το επιτόκιο είναι πολύ πιο ακριβό από εκείνο της βασικής χρηματοδότησης της ΕΚΤ. 

    Όμως, ακριβότερο χρήμα για τις τράπεζες σημαίνει λιγότερο χρήμα για την οικονομία. Στην παρούσα φάση, και μόνο αυτή η επίπτωση από τη δημιουργία μαξιλαριού διαθεσίμων και όχι μιας εγγυητικής χρηματοδοτικής γραμμής, είναι υπεραρκετή για να στερήσει το οξυγόνο από την ελληνική οικονομία, σχεδόν εντελώς.

    Δυστυχώς όμως, αυτό είναι μόνο ένα μέρος του προβλήματος. Οι αγορές ήδη υπολογίζουν το ρίσκο της Ελλάδας σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Τα επιτόκια του δεκαετούς ομολόγου-δείκτη βρίσκονται σε επίπεδα μεγαλύτερα του 4%. Επίπεδο το οποίο, σε περιβάλλον αρνητικού βασικού επιτοκίου καταθέσεων, είναι  εξοντωτικό για τον δανειζόμενο.

    Με δεδομένο ότι οι αγορές δεν πρόκειται απλά να παραμείνουν σε αυτό το επίπεδο, αλλά θα δοκιμάσουν τις δυνατότητες και την προοπτική της Ελλάδας, αυτό το επιτόκιο θ’ ανέβει. Και θ’ ανέβει σημαντικά. Τουλάχιστον αρχικά, στις πρώτες προσπάθειες...

    Αν τότε οι (όποιοι) χειρισμοί γίνουν, δεν πραγματοποιηθούν με εξαιρετική προσοχή και σοβαρή στρατηγική, οι αγορές θα "μυρίσουν αίμα" και θα κρατήσουν τα επιτόκια ψηλά. Οπότε η χώρα θα είναι υποχρεωμένη να προσφύγει στο μαξιλάρι. Το οποίο δεν θα μπορέσει να εγκαταλείψει, παρά μόνον όταν αυτό αδειάσει.

    Μετά... μετά, όσο και αν ακούγεται παράδοξο εφόσον μιλάμε για ελεύθερες αγορές, ο Θεός να βάλει το χέρι του. Τα λάθη έχουν κόστος, το οποίο πληρώνεται πάντα. 

    Εκτός από τα ζωτικότατα προβλήματα ρευστότητας, των οποίων ένα μικρό μόνο μέρος περιγράφεται πιο πάνω, χρειάζεται να βρεθούν εφικτές και αποτελεσματικές λύσεις σε δεκάδες ζητήματα. Ζητήματα τα οποία σήμερα αποτελούν ανυπέρβλητα εμπόδια στην προσέλκυση και υλοποίηση επενδύσεων στην Ελλάδα.

    Με πρώτο και σημαντικότερο από αυτά, την ανάγκη συνειδητοποίησης πως τα κεφάλαια που διαθέτει η χώρα (ή, αν θέλετε, εκείνα με διάθεση να επενδύσουν στο εσωτερικό), δεν επαρκούν. Ούτε καν για να καλύψουν το "πρώτο κύμα" των αναγκαίων επενδύσεων. Εκείνο που θα δώσει την αρχική ώθηση, που θα δημιουργήσει τις βάσεις.

    Χρειάζονται ξένες επενδύσεις. Απευθείας, μεγάλες και καθαρές εισροές ρευστού, σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας (ιδιωτικοποιήσεις, νέες τεχνολογίες και εφαρμογές τους, προσφορά υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας κ.ά.). Κανονικός πακτωλός επενδύσεων. Εάν δεν συμβεί, μέλλον ευοίωνο για την Ελλάδα δεν μπορεί να υπάρξει.

    Διαπίστωση η οποία σημαίνει ότι η ανταγωνιστικότητα και η φιλικότητα της Ελλάδας, θα πρέπει να φτάσουν τα αντίστοιχα επίπεδα εκείνων που παρουσιάζουν αναπτυσσόμενες χώρες (Σιγκαπούρη, "Βόρεια Μακεδονία" κ.ά.). 

    Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι απόλυτη ανάγκη:

    Α. Να αναδιοργανωθεί εκ βάθρων, να αυτοματοποιηθεί στο έπακρο και να μικρύνει δραματικά το κράτος 

    Β. Να αναδιαρθρωθεί και να επιταχυνθεί κατά πολλές φορές η απόδοση δικαιοσύνης σε όλα τα επίπεδα 

    Γ. Να εκσυγχρονιστεί (πραγματικά και όχι για τα μάτια... των Θεσμών) το εργατικό και το εταιρικό δίκαιο 

    Δ. Να περιοριστεί κατά 80% και πλέον η γραφειοκρατία που κυριαρχεί σε όλο το εύρος των οικονομικών δραστηριοτήτων και 

    Ε. Να γίνουν πάρα πολλά άλλα ακόμη.

    Πόσο εύκολη θεωρείτε την υλοποίηση οποιουδήποτε από τα παραπάνω; 

    Ανάλογες της απάντησής σας, θα πρέπει να είναι και οι προσδοκίες για το μέλλον της χώρας…

    Πέτρος Λάζος

    petros.lazos@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων