Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 09-Νοε-2018 00:02

    Τι θέλουν να μας πουν Gekko, Underwood, Jon Snow και Takeshi Kovacs... ή που είμαστε και που πάμε Νο 2...

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    Τι θέλουν να μας πουν Gekko, Underwood, Jon Snow και Takeshi Kovacs …ή πού  είμαστε και πού πάμε Νο 2…

    Η σύντομη ιστορία  της ευημερίας...

    Η μεγαλύτερη επανάσταση των τελευταίων δεκαετιών ήταν αυτή που ξεκίνησαν οι Ρήγκαν, Θάτσερ στη Δύση και ο Τενγκ Σιάο Πινκ στην Κίνα στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Οι Ρήγκαν, Θάτσερ με τις ιδιωτικοποιήσεις  έσπασαν τα κρατικά μονοπώλια και προώθησαν το άνοιγμα των αγορών. Ο Τενγκ έβγαλε την Κίνα από τον κομμουνιστικό μεσαίωνα και την ανέχεια και προώθησε το μοντέλο μια κυβέρνηση δυο οικονομικά συστήματα. 

    Το ένα από δυο ήταν οι ξένες επενδύσεις και η ιδιωτική επιχειρηματικότητα. Η Κίνα απογειώθηκε στις δεκαετίες που ακολούθησαν. Το ίδιο και οι ΗΠΑ με το Η.Β. Το Η.Β. πριν την Θάτσερ είχε προσφύγει στο ΔΝΤ και είχε φθίνουσα πορεία, ενώ οι απεργίες και οι κοινωνικές εντάσεις θύμιζαν Ελλάδα της μεταπολίτευσης και  του μνημονίου.

    Η Σοβιετία μη μπορώντας να ακολουθήσει τον "πόλεμο των άστρων" λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων και με αφορμή την πτώση των τιμών των πρώτων υλών κατέρρευσε στις αρχές της δεκαετίας του ’90. 

    Οι ΗΠΑ έμειναν η μοναδική υπερδύναμη και ο πρόεδρός  τους προσφωνούνταν Πλανητάρχης.  Όταν ο κόσμος του ψυχρού πολέμου κατέρρευσε, απελευθερώθηκαν οικονομικοί πόροι που κατευθύνθηκαν σε άλλους τομείς της οικονομίας. 

    Ο ρόλος των στρατιωτικών και των κατασκόπων μειώθηκε και αυξήθηκε ο ρόλος των επιχειρηματιών της τεχνολογίας όπως ο Τζομπς και ο Γκέιτς και των golden boys από τον χρηματιστηριακό και τραπεζικό τομέα. 

    Οι αμερικάνικες και οι ευρωπαϊκές τράπεζες προσέλκυσαν τεράστια κεφάλαια από όλο τον πλανήτη. Η προσφορά χρήματος έριξε το κόστος του και τα επιτόκια έπεφταν όλο και χαμηλότερα. Προκειμένου οι τράπεζες να επωφεληθούν από τις καταθέσεις άρχισαν να δανείζουν την κατανάλωση. Το χρέος των κρατών αλλά κυρίως των ιδιωτών άρχισε να αυξάνεται. Το παγκόσμιο συνολικό χρέος από 100-120% του παγκόσμιου ΑΕΠ μεταξύ 1950-80 έφτασε σήμερα πάνω από το 300% του παγκόσμιου ΑΕΠ. 

    Η Δύση με δανεική κατανάλωση επιδότησε την ανάπτυξη και την ευημερία των αναπτυσσόμενων οικονομιών και ιδίως της Κίνας.

    Αν κοιτάξει κάποιος τον κύκλο των επιτοκίων, αυτός τα τελευταία χρόνια έχει φτάσει στο μηδέν. Το χρήμα είναι ένα προϊόν και όπως όλα τα προϊόντα την τιμή την καθορίζει η προσφορά και ζήτηση. Όταν ένα προϊόν έχει μηδενική τιμή κάτι πάει στραβά και είναι θέμα χρόνου η στρέβλωση να αποκατασταθεί. Όσο καθυστερεί η αποκατάσταση τόσο πιο βίαια γίνεται.  

    πιν

    Στα μηδενικά επιτόκια φτάσαμε επίσης γιατί οι Κεντρικές Τράπεζες εδώ και πολλά χρόνια δεν ακολουθούν ανεξάρτητη πολιτική αλλά προσπαθούν να στηρίξουν τις κυβερνήσεις που μοιράζουν χρήματα για να κερδίζουν ψήφους. 

    Υπό κανονικές συνθήκες τα μηδενικά επιτόκια και τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης θα έπρεπε να δημιουργήσουν πληθωρισμό. Οι φθηνές εισαγωγές όμως είχαν αποπληθωριστική επίδραση. 

    Ο πολιτικός και οικονομικός κύκλος όμως άρχισε να γυρίζει. Στις ΗΠΑ εξέλεξαν έναν πρόεδρο που απειλεί συμμάχους και αντιπάλους με δασμούς βάζοντας τέλος στην εποχή της παγκοσμιοποίησης που εγκαινίασε ο Ρήγκαν. 

    Ο Ρήγκαν είχε υπογράψει επίσης με τον Γκορμπατσώφ που ήταν ηγέτης της ΕΣΣΔ τις συνθήκες περιορισμού των πυρηνικών όπλων. Πρόσφατα ο Τραμπ αποχώρησε από τη συνθήκη αυτή με τη Ρωσία η οποία διαδέχθηκε την ΕΣΣΔ.

    Τον Αύγουστο που πέρασε, η Κίνα ανακοίνωσε πως δοκίμασε με επιτυχία το Starry sky 2, έναν πύραυλο που πετάει με 6-7 ΜΑΧ και μπορεί να αλλάζει κατεύθυνση ενώ είναι σε πορεία. Οι ανάλογοι πύραυλοι Κρουζ και Τόμαχοκ της Δύσης που τηλεκατευθύνονται πιάνουν 1 ΜΑΧ (ταχύτητα ήχου). Στη Δύση σήμανε συναγερμός και οι πολεμικές βιομηχανίες τρίβουν τα χέρια τους. (Στο Κεφάλαιο της επόμενης εβδομάδας θα υπάρχει μια ανάλυση για το ποιες μετοχές  ενδέχεται να επωφεληθούν).

    Ο πολιτικός και οικονομικός κύκλος αλλάζει λοιπόν. Καθημερινά πληθαίνουν οι ενδείξεις γι’ αυτό... Η εποχή των Golden Boys ξεθωριάζει (όλοι κατηγορούν τους τραπεζίτες και τον Σόρρος). Να δούμε αν στη μόδα θα επανέλθουν πάλι οι ήρωες του ψυχρού και των θερμών πολέμων: οι στρατιωτικοί και οι κατάσκοποι.

    Ο κύκλος της παγκοσμιοποίησης που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του’80 φτάνει στο τέλος 40 χρόνια περίπου αργότερα. Αρκετοί λένε πως η περίοδος που έχουν εισέλθει ιδίως μετά το παγκόσμιο Κραχ του 2008 θυμίζει πολύ τη δεκαετία του ’30 που ακολούθησε το κραχ του ’29 και οδήγησε στην άνοδο του ναζισμού, του φασισμού και στην εδραίωση του κομμουνισμού στην ΕΣΣΔ και στην Ανατολική Ευρώπη.

    Οι οικονομολόγοι, οι ιστορικοί και οι γεωπολιτικοί έχουν τους δικούς τους δείκτες να παρακολουθούν τις ιστορικές αλλαγές. Ενίοτε όμως έχει ενδιαφέρον να παρακολουθούμε πως τους βιώνει και αντιλαμβάνεται ο μέσος άνθρωπος μέσα από αυτό που ονομάζουμε λαϊκή κουλτούρα.

    Η λαϊκή αφήγηση...

    Τις συνέπειες της κρίσης του ’30 τις περιγράφει πολύ καλά ο Τζων Στάινμπεκ  στο μυθιστόρημα "Τα σταφύλια της Οργής" που εκδόθηκε το 1939. Επίσης  τις συνήθειες της εποχής της ευημερίας και της "φούσκας" που προηγήθηκε του 1929 τις περιγράφει αδρά ο Σκοτ Φιτζέραλντ στο μυθιστόρημα "Ο Υπέροχος Γκάτσμπυ" (1925). Αντίστοιχα τον σοβιετικό ζόφο τον περιγράφει ο Τζωρτζ Όργουελ στο "1984" και την "Φάρμα των ζώων" ή ο  Σολτζενίτσιν στο "Μια μέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς".

    Οι καλλιτέχνες "οσμίζονται" και αποτυπώνουν νωρίς πάντα το κλίμα της εποχής και την Κεντρική Ιδέα του αφηγήματος που υφαίνει τον συνεκτικό ιστό της κοινωνίας σε κάθε περίοδο. Τα τελευταία χρόνια τον ρόλο της λογοτεχνίας έχει πάρει ο κινηματογράφος. 

    "Wall Street"... ή η απληστία φιλούσε υπέροχα...

    Την εποχή των golden boys που ακολούθησε μετά το ’80 την περιγράφει με αριστοτεχνικό τρόπο η ταινία "Wall Street" με τον Μαϊκ Ντάγκλας στον ρόλο του χρηματιστή Γκόρντον Γκέκκο. Η ταινία είναι του 1987 και σε πολλά σημεία είναι προφητική των όσων ακολούθησαν τα επόμενα 20-30 χρόνια με τις αλλεπάλληλες "φούσκες" του 2000 και του 2008.

    Η φράση του Γκέκκο: "Η απληστία είναι καλή" χαρακτηρίζει τις δεκαετίες που ακολούθησαν. 

    Gordon Gekko

    Πολλά χρόνια αργότερα ο Ντάγκλας κλήθηκε να συγκρίνει τον "πυρηνικό Αρμαγεδδώνα" με τον "οικονομικό Αρμαγεδδώνα" στα χρηματιστήρια όταν σε μια συνέντευξη  ένας δημοσιογράφος τον  ρώτησε: " Γκόρντον λέτε, ότι η απληστία δεν είναι καλή;" Ο Ντάγκλας δήλωσε: "Δεν το λέω αυτό και το όνομά μου δεν είναι Γκόρντον, ο Γκόρντον είναι ένας χαρακτήρας που έπαιξα πριν από 20 χρόνια"...

    "Στις 8 Οκτωβρίου 2008, ο χαρακτήρας αναφέρθηκε από τον πρωθυπουργό της Αυστραλίας κ. Kevin Rudd στην ομιλία του "Τα παιδιά του Gordon Gekko" σχετικά με την οικονομική κρίση 2007-2010 . Ο Rudd δήλωσε: "Είναι ίσως καιρός τώρα να παραδεχτούμε ότι δεν μάθαμε τα πλήρη μαθήματα της απληστίας και της καλής ιδεολογίας και σήμερα ακόμα καθαρίζουμε το χάος των παιδιών του Gordon Gekko του 21ου αιώνα". Βλέπε: Gordon Gekko

    Είναι φανερό πως ο Όλιβερ Στόουν όπως συνηθίζουν οι καλλιτέχνες οσμίστηκε το  κλίμα της εποχής που ανέτειλε και έπεσε μέσα σε πολλές από τις προεκτάσεις που έκανε...

    Αν η Wall Street είναι η ταινία που προφήτεψε και περιέγραψε την εποχή που ακολούθησε με τον τρόπο που κωδικοποιεί και αντιλαμβάνεται ο μέσος άνθρωπος μέσω της λαϊκής κουλτούρας του σήμερα. 

    Τα δημοφιλή αναγνώσματα παλιότερα και οι κινηματογραφικές ταινίες μετά,  με τις τηλεοπτικές σειρές εσχάτως γίνονται επιτυχίες όταν καταφέρνουν να συλλάβουν και να εκφράσουν το πνεύμα της εποχής.

    Να εκφράσουν δηλαδή τους βαθύτερους φόβους και προσδοκίες των ανθρώπων που υποβόσκουν κάτω από τον θόρυβο της καθημερινότητας. Ο τρόπος που το συλλαμβάνουν οι επιστήμονες αυτό μέσω λογικών επαγωγών αφορά λίγους. Οι καλλιτέχνες συλλαμβάνουν το πνεύμα της κάθε εποχής με ένα διαισθητικό και αφαιρετικό τρόπο που αγγίζει περισσότερο το συναίσθημα. 

    Οι μεγάλες επιτυχίες σήμερα αφορούν κυρίως τηλεοπτικές-κινηματογραφικές σειρές καθώς οι υψηλές ταχύτητες στο ίντερνετ, οι προτζέκτορες και οι οθόνες υψηλής ευκρίνειας κατέστησαν τα σπιτικά σαλόνια κινηματογραφικές αίθουσες. 

    Ας κοιτάξουμε μερικά από τα δημοφιλή έργα που ξεχωρίζουν προκειμένου να αποκρυπτογραφήσουμε το πνεύμα της εποχής.

    α) House of Cards... ή η άνοδος της αντισυστημικότητας...

    House of Cards

    Το House of Cards είναι η  αμερικανική τηλεοπτική σειρά που ξεκίνησε το 2013 και καθιέρωσε το Netflix σαν ανερχόμενη δύναμη στην κινηματογραφική βιομηχανία.

    Πραγματεύεται την αναρρίχηση του Φρανκ (Κέβιν  Σπέϊσι) και της Κλερ Άντεργουντ στην προεδρία των ΗΠΑ και περιγράφει την κυνικότητα της πολιτικής και τη διαπλοκή της  με τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.

    Καταδεικνύει τρόπους με τους οποίους η πολιτική ελίτ κοροϊδεύει και χειραγωγεί τον μέσο ψηφοφόρο.

    Δεν είναι τυχαίο που έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής σειρά την εποχή που ο κόσμος στη Δύση αμφισβητεί την οικονομική και πολιτική ελίτ και εκλέγει όλο και συχνότερα γραφικούς και δημαγωγούς προκειμένου να εκδικηθεί το σύστημα. Για να αντιληφθεί κάποιος τον χαρακτήρα αυτής της εκδίκησης θα πρέπει να διαβάσει για το πείραμα "The Ultimate Game” στο χθεσινό άρθρο. Βλέπε: Πού βρισκόμαστε και πού πάμε...

    Στις 30 Οκτωβρίου 2017, η Netflix ανακοίνωσε ότι η έκτη σεζόν θα είναι η τελευταία σεζόν, ύστερα από ισχυρισμούς περί σεξουαλικών παραπτωμάτων κατά του Κέβιν Σπέϊσι. 

    Η σειρά αποτυπώνει την κρίση του δημοκρατικού πολιτεύματος και έγινε επιτυχία μια περίοδο αύξησης της αμφισβήτησής του από τις δυτικές κοινωνίες.

    β)The Game of Thrones  …ή ο Χειμώνας έρχεται… 

    Gane of Thrones


    "Το περιοδικό Time χαρακτήρισε το Game of Thrones ως τη δημοφιλέστερη σειρά του κόσμου, ενώ το BBC News έγραψε ότι το πάθος και η αφοσίωση των οπαδών της δημιούργησε ένα φαινόμενο που δεν συγκρίνεται με οποιαδήποτε άλλο δημοφιλές τηλεοπτικό προϊόν.

    Συνολικά έχει κερδίσει 212 βραβεία από τις 611 υποψηφιότητες που έχει λάβει, ανάμεσά τους και 38 Βραβεία Έμμυ, τα περισσότερα από κάθε άλλη τηλεοπτική σειρά.  Από την 7η σεζόν και έπειτα οι πέντε βασικοί πρωταγωνιστές της σειράς αποτελούν τους πιο ακριβοπληρωμένους ηθοποιούς στην ιστορία της τηλεόρασης..."

    Η υπόθεση πραγματεύεται τα παιγνίδια εξουσίας και κυριαρχίας στην επικράτεια του φανταστικού Γουέστερος του οποίου η πολιτική και γεωγραφική μορφολογία όλο και κάπου θυμίζει ανάλογες καταστάσεις από την ιστορία του δυτικού πολιτισμού. 

    Στα βόρεια σύνορα του Γουέστερος υπάρχει ένα ψηλό τείχος που κρατάει τους βαρβάρους, του γίγαντες και άλλα αλλόκοτα και επικίνδυνα πλάσματα εκτός. 

    Το τείχος θυμίζει το τείχος που είχε χτίσει ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός στη Βρετανία που ξεκινούσε από την μια ακτή και έφτανε στην άλλη. Βλέπε: Τείχος Αδριανού

    Το τείχος το φυλάει η "Νυχτερινή Φρουρά" ένα σώμα που θυμίζει πολύ τους κανόνες με τους οποίους λειτουργούσε και λειτουργεί η γαλλική "Λεγεώνα των Ξένων". 

    Ένα από τα βασικά μοτίβα της σειράς είναι η φράση "The winter is coming” (O Χειμώνας έρχεται).  Μετά το κραχ του 2008 που αμφισβήτησε την κυριαρχία του δυτικού μοντέλου χρειάστηκαν αλλεπάλληλα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης για να αντιμετωπιστεί η πιθανότητα μιας μεγάλης ύφεσης που προκαλεί η ύπαρξη τεράστιου παγκόσμιου χρέους. Το χρέος συνεχίζει να αυξάνεται όμως απειλώντας με την έλευση μιας ύφεσης που θα σπρώξει την παγκόσμια οικονομία σε Χειμέρια Νάρκη. 

    Η σειρά ξεκίνησε να προβάλλεται το 2011 σε μια περίοδο έντονου προβληματισμού στις δυτικές κοινωνίες για τις ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές. Οι ΗΠΑ θέλουν να χτίσουν τείχος στα σύνορα με το Μεξικό και αυτός ίσως είναι ένας από τους λόγους που εξέλεξαν τον Τραμπ. Το Ισραήλ έχει χτίσει τείχος για να εμποδίσει την απρόσκοπτη διέλευση τζιχαντιστών στα εδάφη του. Η Ελλάδα έχτισε ένα φράγμα στον Έβρο για να ανακόψει τις μαζικές παράνομες εισόδους.  Αντίθετα από τα σημερινά τείχη το  τείχος του Βερολίνου είχε χτιστεί για να κρατάει τους ανατολικογερμανούς μέσα.  Τα σύγχρονα τείχη χτίζονται για να κρατήσουν τους "βαρβάρους" έξω...

    Η Frontex στη Μεσόγειο μοιάζει με μια εκδοχή της "Νυχτερινής Φρουράς". 

    Οι φόβοι  μιας μεγάλης ύφεσης και της μεταναστευτικής εισβολής είναι δύο σημεία νομίζω που μιλούν στο υποσυνείδητο και αυτών ακόμη που δεν παρακολουθούν την επικαιρότητα, και κάνουν τη σειρά δημοφιλή.

    γ) La casa de Papel (Money Heist)... ή Ντράγκι πάτα το κουμπί της εκτυπωτικής μηχανής...

    casa de Papel

    Είναι ισπανική τηλεοπτική σειρά που αρχικά προβλήθηκε από τις 2 Μαΐου μέχρι τις 23 Νοεμβρίου 2017 στο ισπανικό κανάλι Antena 3 με συνολικά 15 επεισόδια. Το Netflix αγόρασε τη σειρά αργότερα και ξεκίνησε την προβολή της τον Δεκέμβριο του 2017, έτσι το κοινό της αυξήθηκε κατακόρυφα και έγινε η πιο δημοφιλής μη αγγλόφωνη σειρά στην ιστορία του Netflix ενώ εμφανίζεται στις 10 πιο δημοφιλείς σειρές στις προτιμήσεις του κοινού.

    Η σειρά πραγματεύεται την κατάληψη του βασιλικού νομισματοκοπείου της Ισπανίας από μια ομάδα καλά οργανωμένων ληστών με αριστερές ευαισθησίες. 

    Σκοπός της κατάληψης είναι να βάλουν τις εκτυπωτικές μηχανές να τυπώσουν πολλά εκατομμύρια, τα οποία θα πάρουν μαζί τους. "Όλοι μιλάνε για ενέσεις ρευστότητας στις τράπεζες" λέει κάπου ο "καθηγητής" που έχει οργανώσει τη ληστεία: "Αυτό που κάνουμε είναι μια ένεση ρευστότητας σε μας". 

    Μετά την κρίση του 2008 οι περισσότεροι πολιτικοί και οικονομολόγοι μιλάνε για την ανάγκη αντιμετώπισης της κρίσης χρέους όχι με λιτότητα αλλά με αύξηση των δαπανών μέσω της εκτύπωσης και προσφοράς χρήματος. Δηλαδή, αν χρωστάς η λύση λένε δεν είναι να μειώσεις τα έξοδα και να αρχίσεις να πληρώνεις το χρέος αλλά να δανειστείς και να ξοδεύεις περισσότερα. Για να στηρίξουν αυτή την αρλούμπα επιστρατεύουν τον Κέϋνς του οποίου τις απόψεις διαστρεβλώνουν. 

    Το Casa de Papel  φωτογραφίζει αριστοτεχνικά αυτήν την περίοδο ασυναρτησίας που όσοι γνωρίζουν ιστορία θυμούνται πως ανάλογα περιστατικά στο παρελθόν έχουν οδηγήσει σε υπερπληθωρισμό και οικονομική και πολιτική διάλυση. Μιλάμε για τη δεκαετία του ’30 ιδίως στη δημοκρατία της Βαϊμάρης.​​​​​​​

    δ) Babylon Berlin... ή ο φόβος της δεκαετίας του ’30...

    Babylon Berlin

    Η σειρά λαμβάνει χώρα  το 1929 στο Βερολίνο κατά την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Ακολουθεί τον Γκέρεον Ρατ αστυνομικό επιθεωρητή από την Κολωνία, ο οποίος βρίσκεται σε μυστική αποστολή να εξιχνιάσει έναν εκβιασμό προς τον τότε δήμαρχο της Κολωνίας Κόνρατ Αντενάουερ (μεταπολεμικό καγκελάριο) από κυκλώματα της νύχτας και μιας σκιώδους παραστρατιωτικής οργάνωσης.

    Η σειρά περιγράφει τις επιπτώσεις της οικονομικής εξαθλίωσης την περίοδο του υπερπληθωρισμού, μια από τις οποίες είναι η άνοδος της αριστερής οχλοκρατίας. Η αδυναμία της αριστερής οχλοκρατίας να δώσει λύσεις κάνει το κοινό δεκτικό στις θεωρίες των ναζί η παρουσία των οποίων δεν φαίνεται αλλά κυοφορείται.

    Στη σειρά περιγράφεται η διαμάχη Στάλιν-Τρότσκι καθώς το Βερολίνο είναι φωλιά τροτσκιστών και έχει ενδιαφέρουσα μουσική επένδυση από το κίνημα της τζαζ που μεσουρανούσε εκείνη την περίοδο πριν τα ναζιστικά εμβατήρια κατακλύσουν τη Γερμανία και την Ευρώπη. 

    Η σειρά που δεν είναι ακόμη διαθέσιμη για τους Έλληνες συνδρομητές του Netflix, περιγράφει με αδρά χρώματα τη δεκαετία του ’30 και τη σταδιακή αποδυνάμωση του κράτους δικαίου και των δημοκρατικών θεσμών από δεξιούς και αριστερούς εξτρεμιστές.  ​​​​​​​

    ε) Gun City ( La Sobra De La Ley) ... ή το ισπανικό Babylon Berlin...

    H ταινία περιγράφει την περιπέτεια ενός μυστικού πράκτορα της δημοκρατικής κυβέρνησης που στάλθηκε από τη Μαδρίτη στη Βαρκελώνη να εξιχνιάσει την κλοπή στρατιωτικού υλικού.

    Η Βαρκελώνη βρίσκεται σε περίοδο οικονομικής κρίσης και ισχυρών κοινωνικών και πολιτικών ταραχών με ιδιαίτερα ισχυρό αναρχικό κίνημα.

    Ένα παραστρατιωτικό δίκτυο μέσα στον ισπανικό στρατό θέλει να εμφανίσει τη ληστεία σαν έργο αναρχικών προκειμένου να αιτιολογήσει ένα στρατιωτικό πραξικόπημα. 

    Η κρίση της δεκαετίας του ’30 εξασθένησε τους δημοκρατικούς θεσμούς και οδήγησε στα αυταρχικά καθεστώτα που επικράτησαν με πρόφαση τον έλεγχο της αριστερής οχλοκρατίας. ​​​​​​​

    ζ) Altered Carbon ... ή η αύξηση της ανισότητας...

    Πρόσφατα η Κριστίν Λαγκάρντ επικεφαλής του ΔΝΤ έγραψε στο blog του οργανισμού: "Το 1910 στο Ηνωμένο Βασίλειο μόλις το 1% έλεγχε σχεδόν το 70% του πλούτου της χώρας... Σήμερα μπορούμε να βρούμε σημαντικές ομοιότητες με την περίοδο πριν τον Μεγάλο Πόλεμο."

    Το ζήτημα της διεύρυνσης της ανισότητας χαίρει παγκοσμίως ευρείας δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια. Πολλοί υποστηρίζουν πως είναι η αιτία της κρίσης που έρχεται. Με αφορμή τη διεύρυνση της ανισότητας έχουν δημιουργηθεί  εκατομμύρια θέσεις εργασίας με ΜΚΟ που σαν σκοπό έχουν πέρα από την μείωση της ανεργίας και τον πλουτισμό των επιτήδειων από την ανακούφιση των ασθενέστερων...

    Αν νομίζετε πως η ανισότητα έχει διευρυνθεί πολύ θα πρέπει να λάβετε γνώση της υπόθεσης που πραγματεύεται η σειρά Altered Carbon για να καταλάβετε μια άλλη διάσταση της ανισότητας, πιο θεμελιώδη.

    Altered Carbon

    Η Altered Carbon είναι μια αμερικανική δυστοπική σειρά επιστημονικής φαντασίας που δημιουργήθηκε από τη Laeta Calogrides  με βάση το μυθιστόρημα του συγγραφέα Richard K. Morgan του 2002.

    Η σειρά λαμβάνει χώρα μετά από 360 χρόνια στο μέλλον, σε ένα φουτουριστικό Σαν Φρανσίσκο που ονομάζεται Bay City. 

    Σε αυτό το  μέλλον, οι μνήμες και η συνείδηση ενός ατόμου μπορούν να μεταφερθούν σε μια συσκευή δίσκου που ονομάζεται "φλοιώδης στοίβα", η οποία εμφυτεύεται στους σπονδύλους στο πίσω μέρος του λαιμού.

    Με τον τρόπο αυτό ένα άτομο που είναι αρκετά οικονομικά εύπορο μπορεί να αγοράζει κλωνοποιημένα σώματα, που αντικαθιστούν ένα σώμα όταν φθείρεται ή καταστρέφεται και έτσι μπορεί να ζει αιώνια. 

    Ήρωας της σειράς είναι ο Τακάσι Κόβατς ο οποίος ανασύρεται από την αιωνιότητα όταν ο δίσκος του εμφυτεύεται στο κλωνοποιημένο σώμα ενός αστυνομικού.

    Στον κόσμο του Altered Carbon κάποιος πεθαίνει ουσιαστικά και ολοκληρωτικά μόνο όταν καταστρέφεται ο δίσκος. 

    Στο μέλλον η ανισότητα δεν είναι απλά οικονομική αλλά αφορά τους θεμελιώδεις κανόνες της βιολογικής ύπαρξης. Αυτό που λέει μεταξύ άλλων ο Ζαν Ζακ Ρουσώ και αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του Δυτικού Πολιτισμού πως "όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι" στο μέλλον ενδέχεται να μην έχει αντίκρισμα.

    Η σειρά δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο οι προηγούμενες αλλά επειδή πραγματεύεται ένα δημοφιλές και ακανθώδες ζήτημα όπως η διεύρυνση της ανισότητας θα μπορούσε να γίνει δημοφιλής...

    Είναι θέμα χρόνου η πρόοδος της γενετικής να επιτρέπει σε όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να αποκτούν απογόνους γενετικά βελτιωμένους. Ήδη, μπορεί να περιορίσουν τον κίνδυνο από ασθένειες που έχουν σχέση με τη γενετική προδιάθεση.  Η ανισότητα του μέλλοντος δεν θα έχει να κάνει με το μέγεθος του πορτοφολιού, αλλά με πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως η εξυπνάδα, η υγεία, η δύναμη και η διάρκεια του βίου. ​​​​​​​

    Επίλογος

    "Στα παραμύθια η ψυχή διηγείται την ιστορία της" έλεγε ο Καρλ Γιούνγκ που μελέτησε τους μύθους διάφορων εποχών και λαών προκειμένου να καταλάβει τα βαθύτερα πιστεύω τους αλλά και τους φόβους και τις ανησυχίες τους. 

    Όπως ξεκινήσαμε αυτό το άρθρο, ο Γκόρντον Γκέκκο το 1987 αποτύπωσε με επιτυχία το πνεύμα των δεκαετιών που ακολούθησαν. Οι σημερινές δημοφιλείς σειρές και ταινίες (δεν αναφερόμαστε σε βιβλία γιατί όλο και λιγότεροι άνθρωποι διαβάζουν πλέον) ποιες ανησυχίες και προσδοκίες κρύβουν;

    Όσοι ασχολούνται με τις χρηματιστηριακές αγορές και την οικονομία γνωρίζουν τις συμπεριφοριστικές αντιδράσεις του κοινού στις οικονομικές διακυμάνσεις.

    Οι πιο γνωστές "Κοινωνιοοικονομικές" αντιδράσεις είναι το σύνδρομο της κοντής και μακριάς φούστας και ο δείκτης του ουρανοξύστη.

    Σε εποχές οικονομικής και χρηματιστηριακής ευμάρειας η μόδα κονταίνει το μήκος της γυναικείας φούστας και  τα ήθη γίνονται πιο χαλαρά. Στις περιόδους κρίσης το μήκος μακραίνει και οι συντηρητικοί παίρνουν το πάνω χέρι.

    Κάθε φορά που έχουμε ένα ρεκόρ ύψους στο χτίσιμο ενός ουρανοξύστη ακολουθεί σύντομα ένα οικονομικό κραχ. Τούτο συμβαίνει γιατί η οικονομική ευημερία δημιουργεί τη ματαιοδοξία κάποιος να επιδείξει έργα που ξεπερνούν τα επιτεύγματα των προηγούμενων. Όταν συμβαίνει αυτό συνήθως ο οικονομικός ή ο χρηματιστηριακός κύκλος είναι κοντά στο τέλος του.

    Τέτοιο έργο ήταν η Ακρόπολη σαν επιστέγασμα του Χρυσού Αιώνα της Αθηναϊκής ηγεμονίας αλλά και η Ολυμπιάδα του 2004 σαν επιστέγασμα της μεταπολεμικής ευημερίας με δανεικά. Η χρεοκοπία ακολούθησε...

    Ο Παρθενώνας εγκαινιάστηκε το 438 π.Χ. και ο Πελοποννησιακός Πόλεμος που οδήγησε την ήττα της Αθήνας  ξεκίνησε το 431 π.χ.

    Το μεγαλύτερο πρόσφατο κατασκεύασμα είναι η γέφυρα μήκους 55 χλμ που εγκαινίασε πρόσφατα η Κίνα και  συνδέει την ηπειρωτική Κίνα με  το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο.

    kostas.stoupas@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων