Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 03-Ιουλ-2018 00:02

    Το κρυφό μήνυμα των δημοσκοπήσεων...

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    Ποτέ κατά το παρελθόν όλες οι δημοσκοπήσεις (ακόμη και αυτές που δημοσιεύει ο φιλοκυβερνητικός τύπος) δεν κατέγραφαν τόσο μεγάλη διαφορά υπέρ ενός κόμματος η οποία διατηρείται για μεγάλο χρονικό διάστημα, όσο αυτή που καταγράφουν την τελευταία διετία όπου η Ν.Δ. προηγείται του ΣΥΡΙΖΑ.

    Παρ’ όλα αυτά διάχυτη είναι η αμφισβήτηση αυτών των ευρημάτων πρωτίστως από την κυβέρνηση αλλά και γενικότερα. 

    Είναι αλήθεια πως τα τελευταία χρόνια οι εταιρείες δημοσκοπήσεων δεν αποδείχτηκαν ιδιαίτερα ακριβείς στις έρευνές τους αλλά οι αποκλίσεις δεν υπήρξαν τέτοιες που να μην έχουν καταγράψει τις επερχόμενες ανατροπές και τις διακυμάνσεις των γενικών τάσεων. 

    Εξαίρεση ενδεχομένως αποτελεί το δημοψήφισμα του 2015 όπου κατέγραφαν πολύ μικρότερη διαφορά αλλά τότε ούτε η ίδια η κυβέρνηση δεν περίμενε να το κερδίσει με μια διαφορά 60 έναντι 40%. 

    Αν σε κάτι έπεσαν μέσα όλες οι δημοσκοπήσεις τα τελευταία χρόνια ήταν πως η διαφορά του πρώτου κόμματος με το δεύτερο τελικά αποδείχτηκε πάντα πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που καταγράφονταν σχεδόν ομοθυμαδόν  μέχρι και λίγες μέρες πριν από την κάλπη.

    Τούτο θεωρείται εύλογο καθώς υπάρχει μια κατηγορία ψηφοφόρων που αποφασίζει την τελευταία στιγμή και στην πλειοψηφία της έλκεται από τον διαφαινόμενο ως νικητή. 

    ΠΙΝ

    Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες αμφισβητιών των δημοσκοπικών ευρημάτων.

    α) Υπάρχουν αυτοί που γενικά αμφισβητούν τις δημοσκοπήσεις και τις χαρακτηρίζουν σαν προπαγανδιστικούς μοχλούς κάποιου συστήματος εξουσίας  στην προσπάθεια χειραγώγησης της κοινής γνώμης. 

    Όντως οι δημοσκοπήσεις χρησιμοποιούνται για προπαγανδιστικούς σκοπούς. Τούτο όμως σπάνια συμβαίνει με τη νόθευση των ευρημάτων. Συμβαίνει κυρίως με την αποσιώπηση αυτών που δεν συμφέρουν και την προβολή αυτών που συμφέρουν. 

    Ο καθένας όμως είναι σε θέση να αντιληφθεί την πραγματική εικόνα, παρατηρώντας όλα τα στοιχεία και συγκρίνοντας τις προβολές των ποιοτικών στοιχείων που συνήθως θεωρούνται σαν δευτερεύοντα και έχουν μικρότερη προβολή.

    β) Υπάρχουν αυτοί που θεωρούν αδιανόητο το γεγονός πως ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την αποτυχία σε όλα τα μέτωπα και την "κωλοτούμπα” του 2015 φαίνεται να διατηρεί ένα ποσοστό της τάξης του 20-25% που καταγράφουν κατά μέσο όρο όλες οι δημοσκοπήσεις. Θεωρούν επίσης πως αν συμβαίνει αυτό κάθε ανατροπή είναι εφικτή...

    Στην Ελλάδα ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι κρατικοδίαιτο ή έρμαιο των ελεγκτικών μηχανισμών της κυβέρνησης. Αυτό καθιστά μια σημαντική μερίδα χειροκροτητών του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος. 

    Όσοι υποστηρίζουν αυτήν την άποψη παραβλέπουν πως σπάνια κυβερνών κόμμα (Άρα κρατών την κουτάλα) πολύ καιρό πριν τις εκλογές είχε τόσο μικρό ποσοστό στις δημοσκοπήσεις. Όπως και ποτέ εν ενεργεία πρωθυπουργός δεν θεωρούνταν ο καταλληλότερος και ερχόταν στις τελευταίες θέσεις σε ό,τι αφορά τις θετικές γνώμες. 

    γ) Τέλος, υπάρχουν αυτοί που φωνάζουν πως στον βαθμό που ο ΣΥΡΙΖΑ με συσπείρωση κάτω από 50% ξεπερνά το 20% της προτίμησης του εκλογικού σώματος  είναι εύκολο όταν φτάσει τη συσπείρωση στο 80% να βρεθεί στήθος με στήθος με τη ΝΔ που διατηρεί τη συσπείρωση σε υψηλά ποσοστά.

    Τούτο κατά το ήμισυ είναι αληθές. Πολλοί από αυτούς που απογοητεύτηκαν και δεν έχουν επιλέξει ήδη άλλη εκλογική στέγη είναι πιθανόν ανάλογα με τη συγκυρία να επαναπατριστούν.

    Ο ΣΥΡΙΖΑ όμως δεν είναι ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ να διαθέτει βαθιές συναισθηματικές ρίζες. Το 2009 είχε 4% και το 2015 έφτασε το 35%. Η απογοήτευση εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε οριστικό διαζύγιο. Τα διαζύγια όμως προχωράνε πιο εύκολα και γρήγορα όταν εμφανιστεί τρίτο πρόσωπο (νέο ή παλιό). 

    δ) Υπάρχουν και αυτοί που διατείνονται πως έχουν καλύτερη άποψη για τις πολιτικές τάσεις από τους δημοσκόπους καθώς παρατηρούν τις μετακινήσεις στο άμεσο περιβάλλον τους. 

    Τούτο αποτελεί την απόλυτη φενάκη και δεν αξίζει περαιτέρω σχολιασμό. Ειδικά στον εργασιακό μικρόκοσμο (ιδίως του δημοσίου) οι άνθρωποι ψεύδονται περισσότερο απ’ ό,τι στις δημοσκοπήσεις.

    ε) Η μεγάλη διαφορά που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις δεν συνοδεύεται από κάποιο ισχυρό ρεύμα ανατροπής όπως παρατηρούνταν κατά την περίοδο 2012-15 κατά την εκτόξευση του ΣΥΡΙΖΑ.

    ΠΙΝ

    Τούτο είναι αληθές. Αιτιολογείται όμως από το ήπιο προφίλ του κ. Μητσοτάκη που δεν μοιράζει "κρεμάλες” για τους πολιτικούς αντιπάλους όπως έπραττε ο κ. Τσίπρας. Επιπλέον δεν υπόσχεται θαύματα όπως διαγραφές χρεών και δωρεάν παροχές.

    Ο κ. Τσίπρας βρίσκεται με τα 4/5 της κοινωνίας απέναντί του γιατί αισθάνονται πως τους εξαπάτησε. Το πλέον επικίνδυνο κομμάτι γι’ αυτόν όμως παραμένει το 1/5 που συνεχίζει να ελπίζει. 

    Τις πιο σκληρές εκφράσεις ο κ. Τσίπρας δεν τις ακούει από τον κ. Μητσοτάκη, αλλά από πρώην δικά του στελέχη όπως ο κ. Βαρουφάκης, η κα Κωνσταντοπούλου, ο κ. Λαφαζάνης, ο κ. Γλέζος ο Μίκης Θεοδωράκης κλπ. Τούτο δεν φαίνεται πως θα αλλάξει...

    Η μέθοδος...

    Μια καλύτερη μέθοδος προκειμένου να αντιληφθεί κάποιος τι δείχνουν οι αδημοσίευτες δημοσκοπήσεις, είναι να προσέξει τη στρατηγική των κομμάτων. 

    Αν η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πίστευε πως οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματική εικόνα και πως θα τερματίσει πρώτος στις επόμενες εκλογές δεν θα είχε αλλάξει τον εκλογικό νόμο επαναφέροντας την απλή αναλογική. 

    Είναι φανερό πως από το Φθινόπωρο του 2016 η κυβέρνηση διέβλεπε την εκλογική ήττα όπως ακριβώς την κατέγραφε ο μέσος όρος των δημοσκοπήσεων.

    Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει πως διαβλέπει την εκλογική ήττα στις επόμενες εκλογές και προσβλέπει σε δυο πράγματα. Το πρώτο είναι να δυσκολέψει την  πιθανότητα  η ΝΔ να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση ή έστω κυβέρνηση συνεργασίας. 

    Το δεύτερο είναι να μην προκύψει στην επόμενη Βουλή πλειοψηφία 180 βουλευτών ικανή να εκλέξει πρόεδρο της Δημοκρατίας στις αρχές του 2020.

    Αμφότεροι οι στόχοι προσβλέπουν σε πρόωρες εκλογές με απλή αναλογική οι οποίες θα επιτρέψουν να επιβιώσει πολιτικά και να ανασυνθέσει τον ένα από τους δύο ισχυρούς πολιτικούς πόλους... 

    ΠΙΝ

    Περίοδος μεταβολών 

    Η αλήθεια είναι πως οι δημοσκόποι έχουν δύσκολο έργο καθώς είναι απίθανο να καταγράψεις την άποψη και τις προθέσεις κάποιου όταν αυτές ακόμη δεν έχουν αποκρυσταλλωθεί. Με λίγα λόγια είναι απίθανο να ξέρεις τι πιστεύει κάποιος όταν και ο ίδιος δεν το ξέρει (Οι ερευνητές των big data βέβαια διατείνονται πως αυτό είναι πλέον εφικτό, αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα). 

    Κοινός παρανομαστής των λεγόμενων  ποιοτικών στοιχείων των ερευνών είναι η καχυποψία απέναντι στους πολιτικούς, τις δημοσκοπήσεις και τον τύπο. 

    Η ευκολοπιστία μέχρι βλακείας για απίθανες υποσχέσεις απατεώνων όπως ο Σώρρας (να μην μιλήσουμε γι’ αυτούς που κυβερνάνε).  Μια διάχυτη διάθεση για εκδίκηση για όσους πιστεύουν πως φέρουν ευθύνη για τη διάψευση των προσδοκιών με τις οποίες γαλουχήθηκαν και οι οποίοι συνήθως δεν είναι αυτοί που τους κορόιδεψαν καθώς καλύπτουν τα παλιά ψέματα με νεότερα ακόμη  μεγαλύτερα...

    Ασχέτως του αποτελέσματος των επόμενων εκλογών καλό είναι να ετοιμαζόμαστε για τεκτονικές ανατροπές, σαν αυτές που λαμβάνουν χώρα στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Υπάρχει μια μεγάλη μερίδα που θα ψηφίσει ό,τι θα ψηφίσει με "κρύα” καρδιά αλλά "ψάχνεται”... όπως και υπάρχει και άλλη μια σημαντική μερίδα που η αποχή είναι επιλογή αναμονής κάποιου "πρίγκιπα” με άσπρο άλογο.

    Υπάρχουν θεμελιώδεις δυνάμεις σε εξέλιξη οι οποίες θα διαμορφώσουν το μελλοντικό τοπίο και αυτές είναι: Η υποβάθμιση του προνομιακού  βιοτικού επιπέδου των δυτικών κοινωνιών λόγω της απόσπασης μεριδίου από τις τρίτες χώρες, της τεχνολογικής επανάστασης  και της  δημογραφικής γήρανσης. Οι πολιτισμικές τριβές που δημιουργεί η μεταναστευτική πίεση η οποία σε κάποιες περιπτώσεις λαμβάνει χαρακτηριστικά μεθοδικής  εισβολής.

    Οι συνθήκες οδηγούν σε δυο νέους ανταγωνιστικούς πολιτικούς πόλους, έναν φιλοδημοκρατικό, φιλελεύθερο, φιλοευρωπαϊκό που θα πιστεύει στην ανοιχτή κοινωνία και τα ανοιχτά σύνορα και έναν φιλοολιγαρχικό, ξενοφοβικό, υπέρ του προστατευτισμού και των κλειστών συνόρων.

    Τραμπ, Σαλβίνι, Λεπέν, Κούρτς, Ορμπάν συνιστούν κύμα που συνεχίζει να δυναμώνει.  

    Στα καθ’ ημάς μετά την "κωλοτούμπα” του 2015 Τσίπρας και Μητσοτάκης ανταγωνίζονται για το ποιος θα ηγηθεί του πρώτου πόλου. Ο δεύτερος μετά την εγκατάλειψή τους από τους κ. Τσιπρα-Καμμένο  κυοφορείται και δεν έχει εμφανιστεί ακόμη... 

    Βέβαια ο κ. Τσίπρας έχει αποδείξει πως δεν τόχει σε τίποτα αν δεν του βγει το πρώτο να επιχειρήσει εκ νέου το δεύτερο, με μειωμένες πιθανότητες αυτή τη φορά. 

    Αυτό είναι το κρυφό μήνυμα των δημοσκοπήσεων... 

    kostas.stoupas@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ