Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 09-Μαρ-2018 00:02

    Τα "καλύτερα" έπονται...

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    1) Τα "καλύτερα” έπονται...

    Οι φορολογικές περικοπές της προεδρίας Τραμπ είναι αλήθεια πως έχουν δώσει ισχυρή ώθηση τον τελευταίο χρόνο στην αμερικάνικη οικονομία, τα κέρδη των επιχειρήσεων και τους δείκτες της Wall Street.

    Η μείωση της φορολογίας σαν γενική εκτίμηση συνιστά εργαλείο τόνωσης της οικονομικής δραστηριότητας και της δίκαιης κατανομής του πλούτου, αφού αυτός που προσπαθεί ανταμείβεται καλύτερα και αποκτά κίνητρα να προσπαθήσει περισσότερο.

    Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η μείωση της φορολογίας μπορεί να προκαλέσει πρόσκαιρη μείωση των φορολογικών εσόδων τα οποία στη συνέχεια αναπληρώνονται, ενίοτε και με το παραπάνω, από την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας και τη μείωση της φοροδιαφυγής.

    Οι χαμηλότεροι φόροι μειώνουν τη διάθεση για φοροδιαφυγή γιατί μεταβάλλεται το ισοζύγιο κέρδους και ρίσκου λόγω πιθανού προστίμου που θα προκύψει από κάποιον έλεγχο.

    Η μείωση της φορολογίας όταν λαμβάνει χώρα κοντά στο πάνω τεταρτημόριο ενός οικονομικού κύκλου ή κοντά στην κορυφή μιας χρηματιστηριακής "φούσκας” όπως την αποτόλμησε ο πρόεδρος Τραμπ, ενέχει στοιχεία υψηλού ρίσκου. Μοιάζει με τη ρίψη δοχείων με βενζίνη σε μια ήδη φουντωμένη πυρκαγιά...

    Τόσο η πολυετής άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών όσο και η αύξηση του ΑΕΠ και της κερδοφορίας των επιχειρήσεων δεν οφείλονται στην υγιή δραστηριότητα της οικονομίας, αλλά στη χρήση "αναβολικών” όπως τα μηδενικά επιτόκια και τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης.

    Το χρήμα όπως κάθε εμπόρευμα οφείλει να έχει ένα κόστος, ανάλογα με την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Όταν το χρήμα μοιράζεται δωρεάν δεν γίνεται ορθολογική χρήση του και δημιουργούνται υπερβολές, καταχρήσεις και στρεβλώσεις. Αργά ή γρήγορα οι στρεβλώσεις διορθώνονται κατά την αντίθετη φορά με ανάλογης έντασης υπερβολή.

    Επιπλέον, η μείωση της φορολογίας στην περίοδο της "φούσκας” αφαιρεί ένα όπλο γρηγορότερης εξομάλυνσης της κατάστασης που θα προκαλέσει το επόμενο κραχ των αγορών στην οικονομία.

    Τώρα προκειμένου να ανακόψουν την επόμενη ύφεση θα πρέπει να προχωρήσουν σε μεγαλύτερα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης. Τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης είναι ανορθόδοξα εργαλεία και κάποια στιγμή θα "μολύνουν” την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στην αξία του χρήματος. Εδώ και πολλά χρόνια οι κεντρικές τράπεζες δεν παίζουν απλά με τη "φωτιά”, παίζουν με απασφαλισμένα "πυρηνικά όπλα”...

    O S&P 500 που είναι ο αντιπροσωπευτικότερος δείκτης του αμερικάνικου χρηματιστηρίου αλλά και των παγκόσμιων αγορών, συμπεριλαμβάνει 500 επιχειρήσεις. Το 2017 ο πατριάρχης των δεικτών του πλανήτη εμφάνισε σταθμισμένα κέρδη ανά μετοχή περί τα 107,08 δολάρια.

    Το επίπεδο κερδών αυτό αποτελεί τη δεύτερη κορυφή μετά τα 107 δολ. του 2014, μιας κούρσας που ξεκίνησε στα χαμηλά του 2009 από τα 10 δολάρια. Το 2007 τα κέρδη του S&P 500 ήταν στα 85 δολ. και το 2002 στα 25 δολ. Στην κορυφή του 2000 είχαν 55 δολ.

    pin

    Οι φορολογικές μειώσεις στην κορυφή του χρηματιστηριακού κύκλου μπορεί να καταφέρουν να παρατείνουν τη διάρκειά του και να αυξήσουν το ύψος των κερδών κατά τι, αλλά στερούν ένα βασικό όπλο αντικυκλικής πολιτικής μετά την μείωση των βασικών επιτοκίων. Η κίνηση Τραμπ μπορεί α): Να μεγαλώσει τη "φούσκα” αλλά και β): Να αυξήσει την καταστροφική της δύναμη όταν αυτή σκάσει...

    Τον τελευταίο χρόνο φαίνεται πως διανύουμε το α και ετοιμαζόμαστε για το β...

    Επιπλέον, όταν μοιράζεται χρήμα δωρεάν (μηδενικά επιτόκια - ποσοτικές χαλαρώσεις) γίνεται όπως είπαμε, κακή χρήση και το χρέος πολλαπλασιάζεται. Όταν οι αγορές υποχωρούν και η οικονομία πέφτει σε ύφεση, το χρέος δεν μπορεί να πληρωθεί και νοικοκυριά, επιχειρήσεις, τράπεζες και χώρες χρεοκοπούν.

    Όταν πραγματοποίησε φορολογικές περικοπές ο Ρόναλντ Ρήγκαν τη δεκαετία του ‘80 ο θετικός αντίκτυπος στην οικονομία ήρθε μετά από μερικά χρόνια ενώ στην αρχή τα ελλείμματα εκτινάχθηκαν.

    Υπάρχει και άλλη μια σημαντική διαφορά στη δεκαετία του ‘80. Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ αντιπροσώπευε το 40% του ΑΕΠ και μαζί με το ιδιωτικό έφταναν το 120% του ΑΕΠ.

    Σήμερα το δημόσιο χρέος φτάνει στο 100% του ΑΕΠ και μαζί με το ιδιωτικό αθροίζεται ένα χρέος περί το 300%.

    Η πρόκληση ενός ελλείμματος που αποδείχτηκε παροδικό τότε, σήμερα μπορεί να λειτουργήσει σαν θρυαλλίδα που θα τινάξει την αμερικάνικη και την παγκόσμια οικονομία στον αέρα.

    Οι ΗΠΑ τη δεκαετία του ‘80 ήταν μια οικονομία πιστωτής του διεθνούς συστήματος ενώ σήμερα έχει μεταβληθεί σε χρεώστη.

    Σήμερα ένα σημαντικό ποσοστό του αμερικάνικου χρέους οφείλεται σε ξένους με μεγαλύτερο μεταξύ των πιστωτών, την Κίνα. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος κάτοχος ομολόγων του αμερικάνικου δημοσίου με 1,18 τρισ. δολ. σύμφωνα με τα στοιχεία του περασμένου Δεκεμβρίου. Πρόκειται για ένα ποσό που αντιπροσωπεύει το 18,8% των ξένων κατόχων.

    Ο εμπορικός πόλεμος εναντίον της Κίνας και των Ευρωπαίων που εφαρμόζει ο Τραμπ θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιπλέον προβλήματα σε ό,τι αφορά τον διεθνή δανεισμό.

    Οι πολιτικές συνέπειες...

    Άφρονες παρεμβάσεις στην οικονομία παντού στον κόσμο έχουν εκτοξεύσει το παγκόσμιο χρέος πάνω από τα 230 τρισ. δολ. ή το 300% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Προκειμένου να τονώσουν την ανάπτυξη και να αποφύγουν χρεοκοπίες οι κεντρικές τράπεζες έχουν μηδενίσει τα επιτόκια. Σε έναν πλούσιο δυτικό κόσμο που γερνάει, ο μεγαλύτερος διαχειριστής κεφαλαίων είναι τα ασφαλιστικά ταμεία. Με μηδενικά επιτόκια τα ταμεία που οφείλουν να έχουν το 75% σε αξιόγραφα σταθερού εισοδήματος δεν μπορούν να καταβάλουν συντάξεις. Με το υπόλοιπο 25% προσπαθούν να βγάλουν τα σπασμένα "φουσκώνοντας” τις μετοχές.

    pin

    Όλοι γνωρίζουμε πως όταν το παρακάνεις με το "φούσκωμα” των μετοχών ακολουθούν ηχηρά κραχ, τα οποία οδηγούν την οικονομία σε ύφεση.

    Η ύφεση φέρνει χρεοκοπίες, φτώχεια και γκρίνια.

    Στις συνθήκες της κρίσης και της μείωσης της βιοτικού επιπέδου (ή της ανθρώπινης αίσθησης του φθόνου όταν κάποιοι άλλοι κερδίζουν), εμφανίζονται και γίνονται εύκολα αποδεκτοί διάφοροι αντισυστημικοί "σωτήρες”.

    Ο Λένιν, η Λούξεμπουργκ, ο Χίτλερ, ο Μουσολίνι, ο Τσάβες κλπ ήταν προϊόντα περιόδων κρίσεων. Άπαντες δημιουργήθηκαν από μια κατάσταση κρίσης και όταν άρπαξαν την εξουσία οδήγησαν τις χώρες σε πολλαπλάσιας ισχύος καταστροφές.

    pin

    Οι λαϊκιστές που κερδίζουν παντού έδαφος τα τελευταία χρόνια "ετράφησαν” από τις συνέπειες της κρίσης του 2008. Όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν πως η επόμενη κρίση θα είναι ισχυρότερη από εκείνη του 2008 όπως εκείνη του 2008 ήταν ισχυρότερη από εκείνη του 2000.

    Η επόμενη κρίση θα βρει την παγκόσμια οικονομία με το παγκόσμιο χρέος πάνω από το 300% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Η κρίση του 2000 βρήκε την παγκόσμια οικονομία με το χρέος στο 180% του ΑΕΠ.

    Στην Κίνα που κατά τις προηγούμενες δυο κρίσεις δεν αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα, το ιδιωτικό χρέος έχει εκτιναχθεί από το 75% του ΑΕΠ το 2000 στο 225% το 2016.

    pin

    pin

    Η Κίνα στο επόμενο κραχ μπορεί να αντιμετωπίσει τους ισχυρότερους κραδασμούς γιατί δεν διαθέτει ευέλικτες οικονομικές και πολιτικές δομές που λειτουργούν σαν βαλβίδες εκτόνωσης, όπως συμβαίνει στις ανοιχτές οικονομίες και τις δημοκρατίες.

    Όταν οι κοινωνίες θεωρούν τα πολιτικά τους συστήματα χρεοκοπημένα (αύξηση της αντισυστημικής πεποίθησης) οι ηγεσίες που αναδεικνύονται δημιουργούν εχθρούς στο εξωτερικό προκειμένου να διοχετεύσουν την οργή αλλού και να διατηρήσουν την εξουσία.

    Ο συνασπισμός του ελεύθερου κόσμου απειλήθηκε από τις κομμουνιστικές και φασιστικές δικτατορίες μετά τον πρώτο μεγάλο πόλεμο, επιβίωσε και κέρδισε τον δεύτερο μεγάλο πόλεμο, κέρδισε τον ψυχρό πόλεμο. Το πιθανότερο είναι πως θα ξεπεράσει και αυτήν την περίοδο αμφισβήτησης και αδυναμίας...

    pin

    2) Περί Καραμανλή...

    Αξιότιμε κε Στούπα,

    Διαβάζω σχεδόν ανελλιπώς τα άρθρα σας από πολλών ετών και τρέφω μεγάλη εκτίμηση προς το πρόσωπό σας καθώς και την κρίση σας για το οικονομικό γίγνεσθαι. Απευθύνομαι για πρώτη φορά σήμερα σε εσάς και εξ' αφορμής του σημερινού άρθρου σας αλλά  και  παλαιοτέρων, με  την  παράκληση  να  επεκταθείτε  λίγο  περισσότερο  στους  λόγους  που  αντιμετωπίζετε  τόσο  απαξιωτικά  την  περίοδο  Καραμανλή. Ασφαλώς  και  το  προφανές  είναι  ότι  κατά  τη  συγκεκριμένη  περίοδο  αυξήθηκαν  τα  ελλείμματα. Δεν  είναι  όμως  λίγο  άδικο  να  αγνοούμε  τις  συνθήκες  υπό  τις  οποίες  συνέβη  τούτο; Όταν  δηλαδή  το  ΠΑΣΟΚ  του  παρέδωσε  ένα  έλλειμμα  μετά  από  126  μήνες  αδιάκοπης  διακυβέρνησης  όσο  περίπου  το  παρέλαβε, γύρω  στο  100%  του  ΑΕΠ, χωρίς  μάλιστα  να  επιλύσει  κανένα  διαρθρωτικό  πρόβλημα  και  κατά  μια  περίοδο  ευνοϊκότατη  για  την  παγκόσμια  οικονομία  με  το  πετρέλαιο  κάτω  και  από  τα  20  δολ./βαρέλι. Τι  να  κάνει  λοιπόν  ο  Καραμανλής  όταν  το  παραληφθέν  χρέος  όχι  μόνο  γεννούσε  τόκους  αλλά  και  επεβαρύνετο  με  επί  πλέον  κρυφά  κονδύλια, forward, εξοπλισμοί  περιόδου  Τσοχατζόπουλου  κλπ, με  αποκορύφωμα  το  σκάσιμο  στα  χέρια  του  της  βόμβας  της  Lehman  Brothers  και  της  παγκόσμιας  κρίσης  που  βεβαίως  επήλθε  και  ως  ήτο  φυσικό  έπληξε περισσότερο την Ελλάδα ως τον πιο αδύναμο κρίκο. Π.χ. χρειάσθηκε να ενισχυθούν οι τράπεζες εις βάρος του χρέους της χώρας. Θυμίζω το λαϊκισμό της τότε αντιπολίτευσης προς κάθε προσπάθεια συναίνεσης για λήψη εξυγιαντικών μέτρων. Τον Κώστα Καραμανλή δεν τον έχω δει ποτέ ούτε καν εξ' αποστάσεως ούτε υπήρξα ποτέ κάτι άλλο από απλός ψηφοφόρος του. Νομίζω όμως ότι, κατόπιν και των πιο πάνω αναφερθέντων, ο επικριτικός λόγος δεν αξίζει προς εκείνο τον πρωθυπουργό που, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σήμερα, έβαλε πάνω από τη γοητεία της καρέκλας του το συμφέρον του τόπου και εζήτησε τη ψήφο μας για να λάβει σκληρά πλην όμως αναγκαία μέτρα και όχι λέγοντας ότι λεφτά υπάρχουν.

    Με μεγάλη εκτίμηση,

    Κρίτων Σ. Παυλιόγλου.

    Απάντηση: Δεν διαφωνώ με το λαϊκισμό της αντιπολίτευσης που άλλωστε περικλείεται στην φράση "λεφτά υπάρχουν”. Η κυβέρνηση όμως έχει την ευθύνη της διακυβέρνησης. Όταν επιδεινώθηκαν οι διεθνείς συνθήκες με την άνοδο της τιμής του πετρελαίου και το χρηματοπιστωτικό κραχ του 2008 λαμβάνει μέτρα μείωσης των δαπανών, δεν αφήνεις την φαρμακευτική δαπάνη να διπλασιαστεί, ούτε τις μισθολογικές δαπάνες του δημοσίου να εκτροχιαστούν. Όταν ο υπουργός των οικονομικών ζήτησε να ληφθούν μέτρα εστάλη σπίτι του και αντικαταστάθηκε από έναν "μπακάλη” που στην πρώτη συνάντηση με τους δημοσιογράφους ρωτούσε τι είναι αυτό το περίφημο spread για το οποίο μιλάνε όλοι...

    Ευχαριστώ και ανταποδίδω την εκτίμηση.

    kostas.stoupas@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ