Βιοκαύσιμα: Ένα ανοιχτό "στοίχημα"

Του Δημήτρη Ζάντζα

Ο κλάδος των βιοκαυσίμων είναι ένας από τους λίγους που συνέχισαν να σημειώνουν θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2008 και το 2009, εν μέσω κρίσης, όπως αναφέρει σε πρόσφατη έκθεσή της η Crédit Agricole.

Αυτό ωστόσο δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα. Πλέον η κρατική ενίσχυση μοιάζει να είναι περισσότερο απαραίτητη συγκριτικά με το παρελθόν, ακόμα και όταν ο κλάδος βρισκόταν στα πρώτα του «βήματα», ενίσχυση όμως που σε καμία περίπτωση δε μπορεί να θεωρηθεί ως δεδομένη αφενός λόγω χρηματοδοτικής «στενότητας», αφετέρου λόγω της αυξανόμενης αμφισβήτησης για τη σκοπιμότητα στήριξης του συγκεκριμένου κλάδου.

Τόσο η παραγωγή αιθανόλης, υποκατάστατου του πετρελαίου που παράγεται από τη ζάχαρη ή τα δημητριακά, όσο και του βιοντίζελ, που παράγεται από φυτικά έλαια, συνέχισε να καταγράφει αύξηση και το 2008 και το 2009. Για το τρέχον έτος όμως, η πρόβλεψη για αυξημένη συνολική παραγωγή κατά 8% μοιάζει εξαιρετικά χαμηλή σε σχέση με το +36% του 2008 ή το +30% των ετών 2007 και 2006.

Ο κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα και στις τρεις κύριες «ζώνες» παραγωγής. Στις ΗΠΑ, τουλάχιστον 25 από τις συνολικά 193 μονάδες παραγωγής έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, ενώ ακόμη 28 ανήκουν σε εταιρείες που ήδη έχουν αιτηθεί υπαγωγή στις ευεργετικές διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα των ΗΠΑ.

Στη Βραζιλία πολυάριθμες εταιρείες του κλάδου λειτουργούν με ζημία, ενώ στην Ευρώπη -που είναι και ο μεγαλύτερος παραγωγός βιοκαυσίμων- το 50% περίπου της παραγωγικής δυναμικότητας έμεινε αναξιοποίητο το 2009, σύμφωνα με στοιχεία του European Biodiesel Board (EBB).

Το πρώτο πρόβλημα συνίσταται στο γεγονός ότι οι τιμές πώλησης μετά βίας καλύπτουν το κόστος παραγωγής, αναφέρει η Crédit Agricole. Από τα μέσα του 2008 οι τιμές πώλησης έχουν υποχωρήσει σημαντικά, ευθυγραμμισμένες με τις τιμές του πετρελαίου. Πτώση σημείωσαν και οι τιμές των πρώτων υλών, όμως δείχνουν να επανέρχονται σε ανοδική πορεία ήδη από τις αρχές του 2009, με τις τιμές της αιθανόλης και του βιοντίζελ να διατηρούνται σχεδόν αμετάβλητες. Και αυτό ισχύει και για τις τρεις κύριες «ζώνες» παραγωγής. 

Το δεύτερο πρόβλημα είναι αυτό της ρευστότητας και επιδεινώθηκε λόγω της παγκόσμιας κρίσης. Με «βαριές» επενδύσεις, η βιομηχανία της αιθανόλης δείχνει εξαιρετικά ευάλωτη απέναντι σε αυτό το πρόβλημα, το οποίο βιώνει ακόμα πιο έντονα η Βραζιλία λόγω και της υποτίμησης του εθνικού της νομίσματος.

Το ευνοϊκό περιβάλλον του 2006 μοιάζει να αποτελεί μακρινό παρελθόν, σχολιάζει η Crédit Agricole, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η παγκόσμια κρίση δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα.