Αποθήκευση
Εγγραφή          Υπενθύμιση κωδικού
Σύμβολο go
        Τζίρος  εκ. €
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Εταιρικά ομόλογα: "Δεξαμενή" ρευστότητας για τις εταιρείες

Εκτύπωση σελίδας
Αποθήκευση σελίδας
Αποστολή με e-mail
Προσθήκη στο αρχείο
Μέγεθος κειμένου

Της Ρόης Χάικου

Το ποσό των 8,873 δισ. ευρώ έχουν δανειστεί μέσω εταιρικών ομολόγων επτά ελληνικές επιχειρήσεις, με τον ΟΤΕ και τη Wind να λαμβάνουν την μερίδα του λέοντος. Οι δύο τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι μαζί έχουν εταιρικές εκδόσεις αξίας 7,408 δισ. ευρώ, ενώ εάν προστεθούν και οι εκδόσεις των τραπεζών, τότε η ελληνική αγορά των εταιρικών ομολόγων ξεπερνά τα 17,37 δισ. ευρώ. 

Για τις επιχειρήσεις είναι ένας τρόπος άντλησης κεφαλαίων, με ανταγωνιστικούς όρους αν πρόκειται για εύρωστο όμιλο ή με υποσχόμενες υπερ-αποδόσεις αν πρόκειται για επιχείρηση η οποία δεν μπορεί να εξασφαλίσει εύκολα χρηματοδότηση από άλλες πηγές, κυρίως τραπεζικές. 

Στελέχη του private banking τραπεζών ανέφεραν στο Capital.gr ότι οι εκδόσεις πρωτίστως της ΔΕΗ και του ΟΤΕ και εν συνεχεία του Τιτάνα παρουσιάζουν την μεγαλύτερη κίνηση στην διατραπεζική αγορά, καθώς οι θεσμικοί επενδυτές γνωρίζουν ότι αυτές οι εταιρίες έχουν σχεδόν μηδενικό κίνδυνο χρεοκοπίας. 

Τα εταιρικά ομόλογα αποτελούν για τους επενδυτές μια ελκυστική από άποψης αποδόσεων επιλογή, αλλά όσο μεγαλύτερα τα κέρδη τόσο υψηλότερο και το ρίσκο που αναλαμβάνουν. Οι ελληνικές εκδόσεις προσφέρουν σήμερα αποδόσεις από 2,08%, όσο δηλαδή και μια ετήσια προθεσμιακή κατάθεση της τάξης των 50.000 ευρώ και άνω, μέχρι και 29%. Την απόδοση αυτή λαμβάνει ο επενδυτής όταν αποφασίσει να πουλήσει τα ομόλογα του στην δευτερογενή αγορά και υπό την προϋπόθεση ότι θα βρει αγοραστή. Αν η τιμή του ομολόγου είναι πάνω από τις 100 μονάδες (premium) ή έχει αγοράσει σε πολύ χαμηλή τιμή (discount) και προλάβει την άνοδο, όταν αποφασίσει να ρευστοποιήσει και υπάρχει ζήτηση για τον τίτλο, θα βγει κερδισμένος. Για όσο διάστημα διατηρεί τις θέσεις του, λαμβάνει σε τακτές προκαθορισμένες περιόδους (τρίμηνο, εξάμηνο, έτος) το κέρδος από το «κουπόνι». Το κουπόνι είναι το ποσό που πληρώνει ως τόκο κάθε εκδότρια επιχείρηση ομολόγου, το οποίο συνήθως περιλαμβάνει το μέρισμα της εταιρίας και ένα επιτόκιο. Αν το εταιρικό ομόλογο είναι σταθερής απόδοσης το κουπόνι είναι προκαθορισμένο. Αν είναι κυμαινόμενης απόδοσης, τότε διαμορφώνεται με βάση το διατραπεζικό επιτόκιο του ευρώ (euribor τριμήνου ή εξαμήνου) συν ένα περιθώριο προσαύξησης. 

Ενδεχόμενη άνοδος των επιτοκίων επιβαρύνει την εκάστοτε εισηγμένη εταιρία με επιπλέον κόστος δανεισμού (π.χ. αν το επιτόκιο euribor ανέβει 1% σε δάνειο 10 εκατ. ευρώ, τότε η εταιρία θα κληθεί να πληρώσει επιπλέον τόκους 100.000 ευρώ το χρόνο). 

Οι αποδόσεις των κουπονιών στις τρέχουσες εκδόσεις εταιρικών ομολόγων από τις ελληνικές επιχειρήσεις κυμαίνονται από 3,75% μέχρι και 9%.

Τα ελληνικά εταιρικά ομόλογα 

Ο δανεισμός του ΟΤΕ μέσω εταιρικών ομολόγων ανέρχεται στο ποσό των 4,871 δισ. ευρώ μέσω 6 διαφορετικών εκδόσεων. Μάλιστα, μια εξ αυτών εκπνέει τον Νοέμβριο και ο οργανισμός θα κληθεί να επιστρέψει στους ομολογιούχους το ποσό των 571,9 εκατ. ευρώ. Ο ΟΤΕ έχει ακόμη 2 εταιρικά ομόλογα συνολικής αξίας 2,150 δισ. ευρώ που λήγουν το 2011, μια έκδοση 1,25 δισ. ευρώ με ωρίμανση το 2013 και μία ύψους 900 εκατ. με λήξη το 2016. Οι αποδόσεις των ομολόγων του Οργανισμού κυμαίνονται από 2,15% μέχρι και 4,31%, ενώ το κουπόνι, δηλαδή το σταθερό κέρδος του επενδυτή, κυμαίνεται από 3,75% μέχρι 6% ανάλογα με την έκδοση.


Η Wind (Hellas II) ως γνωστόν βρίσκεται στη διαδικασία αναχρηματοδότησης των δανείων της, τα οποία ανέρχονται σχεδόν σε 3,3 δισ. ευρώ. Μέσω τριών εταιρικών ομολόγων η εταιρία κινητής τηλεφωνίας χρωστάει 2,537 δισ. ευρώ, τα οποία λήγουν το 2012 (1,22 δισ. ευρώ), το 2013 (355 εκατ. ευρώ) και το 2015 (960 εκατ. ευρώ). Η έκδοση κυμαινόμενης απόδοσης που λήγει το 2015 δίνει κουπόνι 6,996%. Αυτό σημαίνει ότι η εταιρία προσφέρει στους επενδυτές επιτόκιο Euribor + 6% spread. Η τρέχουσα ονομαστική τιμή πώλησης του ομολόγου είναι 21 μονάδες και η τιμή αγοράς είναι στις 27. Αν κάποιος θέλει να αγοράσει ένα ομόλογο αξίας 100 μονάδων (που κανονικά θα κόστιζε πχ 100.000 ευρώ) θα πληρώσει 27.000 ευρώ. Επίσης θα λάβει το κουπόνι με το περιθώριο προσαύξησης 6% και επειδή αγοράζει σε discount θα λάβει επιπλέον «μπόνους» 39,78%. 

Στα 400 εκατ. ευρώ ανέρχεται η ανάλογη έκδοση της ΔΕΗ με ημερομηνία λήξης το 2010, ενώ ο Τιτάνας έχει αντλήσει 200 εκατ. ευρώ με ωρίμανση το 2013. Το κουπόνι της ΔΕΗ είναι 6,25% και του Τιτάνα 6,9%. Οι τρέχουσες αποδόσεις των δύο εκδόσεων κινούνται στο 2,08% και 5,80% αντίστοιχα. Αν κάποιος έχει επενδύσει 100.000 ευρώ στον Τιτάνα με τιμή βάσης του ομολόγου 100 πόντους, μπορεί σήμερα να το πουλήσει 104,10 μονάδες και να λάβει συνολικά 104.100 ευρώ. 

Μικρότερα εταιρικά ομόλογα έχουν εκδώσει η ΦΑΓΕ (121,483 εκατ. ευρώ), η υαλοποιία Γιούλα (140 εκατ. ευρώ) και ο ΑΝΤ1 (3,579 εκατ.). Η απόδοση που δίνει το ομόλογο της Γιούλα ξεπερνά σήμερα το 29%, καθώς θεωρείται από την αγορά ως πιο επισφαλής επένδυση από την αντίστοιχη του ΟΤΕ ή του Τιτάνα. Η τιμή στην διατραπεζική αγορά για το ομόλογο της Γιούλα είναι 35,75 μονάδες, που σημαίνει ότι έχει χάσει 64,25 μονάδες από την αρχική τιμή των 100 μονάδων. Η απόδοση του ομολόγου του ΑΝΤ1 είναι 5,11% και της ΦΑΓΕ 10,22%.

Αγορά για λίγους 

Η αγορά των ομολόγων, και δη των εταιρικών, είναι πιο σύνθετη από αυτήν του Χρηματιστηρίου και σαφώς πολύπλοκη εν συγκρίσει με την απλή απόδοση από έναν καταθετικό λογαριασμό. Γι’ αυτό το λόγο, όπως εξηγούν τα εξειδικευμένα τραπεζικά στελέχη των διευθύνσεων treasury, δεν απευθύνεται στους απλούς αποταμιευτές ή μικροεπενδυτές, αλλά στους πελάτες του private banking, με διαθέσιμα κεφάλαια από 100.000-150.000 ευρώ και άνω. Οι τίτλοι οι οποίοι διακινούνται στην δευτερογενή αγορά εκτός από τις προκαθορισμένες τιμές που περιλαμβάνονται στην αρχική έκδοση (ύψος κουπονιού, διάρκεια ομολόγου κλπ) έχουν και τις τιμές διαπραγμάτευσης.


Για να επιλέξει κανείς επένδυση σε εταιρικό ομόλογο θα πρέπει να εξετάσει μια σειρά παραγόντων, οι οποίοι θα του δώσουν σαφή εικόνα τόσο για την προσδοκώμενη απόδοση όσο και για το ρίσκο που αναλαμβάνει. Το πρώτο και κύριο που πρέπει να εξετάσει είναι η αξιολόγηση της εταιρίας και της έκδοσης από τους διεθνείς οίκους (Moody’s, S&P, Fitch κλπ.). Οι ειδικοί εξηγούν ότι, υπό αυστηρά κριτήρια, βαθμολόγηση από ΒΒΒ- και κάτω θεωρείται κακή (junk στη γλώσσα των treaders). Ωστόσο μια εταιρία με αξιολόγηση CCC+ (όπως η Γιούλα) δεν κρίνεται τόσο επισφαλής όσο η Wind, της οποία η βαθμολόγηση είναι C ή CC. Εταιρίες όπως ο ΟΤΕ, η ΔΕΗ και ο Τιτάνας έχουν πάρει αξιολόγηση από ΒΒ και πάνω στις εταιρικές ομολογίες τους, γι’ αυτό και η απόδοση που προσφέρουν είναι σημαντικά μικρότερη από εκείνες της Wind ή της Γιούλα. Οι υπεύθυνοι των private banking αναφέρουν ότι όσο πιο χαμηλή είναι η αξιολόγηση τόσο πιο δύσκολα χρηματοδοτείται μια εταιρία, άρα σε περίοδο κρίσης οι τιμές των ομολόγων της θα υποχωρήσουν περισσότερο με αποτέλεσμα να «εκτινάσσονται» οι αποδόσεις ως δέλεαρ προς τους επενδυτές. 

Άλλοι παράγοντες που καθορίζουν πόσο επικερδής ή ριψοκίνδυνη είναι μια επένδυση σε εταιρικά ομόλογα είναι η διάρκεια και το ποσό της έκδοσης, αν η απόδοση είναι σταθερή ή κυμαινόμενη και η τιμή του ομολόγου στη δευτερογενή αγορά. Για παράδειγμα, το ομόλογο του Τιτάνα εκδόθηκε το 2009 και λήγει το 2013, άρα η χρονική διάρκεια είναι μικρή έναντι ενός αντίστοιχου της ΔΕΗ με 10ετη χρονική ισχύ. 

Ακόμη, όσοι επενδύουν σε εταιρικά ομόλογα καλούνται να παρακολουθούν τα διατραπεζικά επιτόκια swap και το επιπλέον που μπορεί να «πληρώνει» κάθε έκδοση πάνω σε αυτό το ειδικό επιτόκιο. Επίσης, οι ομολογιούχοι έχουν διαβάθμιση με βάση την οποία σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής των κεφαλαίων τους από την επιχείρηση όταν λήξει το ομόλογο, προηγούνται στην εξόφληση. Έτσι υπάρχουν οι senior ομολογιούχοι, που θα πάρουν πρώτοι τα αρχικά κεφάλαιά τους και οι junior που θεωρούνται χαμηλής προτεραιότητας και σε περίπτωση «εμπλοκής» μπορεί να μην λάβουν καμία αποζημίωση. Όπερ και σημαίνει ότι αν κάποιος αποφασίσει να αγοράσει ένα εταιρικό ομόλογο θα πρέπει να προσέξει σε ποια κατηγορία επενδυτή ανήκει. 

Θεωρητικά τα εταιρικά ομόλογα προσφέρουν την ασφάλεια ενός σταθερού επιτοκίου για συγκεκριμένο διάστημα, διαφυλάσσοντας παράλληλα το αρχικό κεφάλαιο. Ωστόσο περιπτώσεις όπως η Enron ή η Lehman Brothers έδειξαν ότι σε μια κρίση δεν υπάρχουν εχέγγυα. Το 2001 με την κατάρρευση της Enron οι υποχρεώσεις της αμερικανικής εταιρίας ενέργειας δεν πληρώθηκαν, με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην υπάρξει απόδοση των τόκων που οφείλονταν στους επενδυτές (δηλαδή δεν «κόπηκε» κουπόνι), αλλά να δεσμευτούν τα αρχικά κεφάλαια στο σύνολό τους λόγω της κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων της εταιρία. 

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι σε περίπτωση χρεοκοπίας μιας εταιρίας οι ομολογιούχοι είναι από τους πρώτους που έχουν λαμβάνειν μετά την εκκαθάριση, χωρίς ωστόσο να μπορούν να πουν με βεβαιότητα ότι αυτό θα ισχύσει σε περιπτώσεις όπως αυτή της Lehman. 

Αν κάποιος λόγω αυξημένων αναγκών σε μετρητά επείγεται να ρευστοποιήσει ένα ομόλογο στη δευτερογενή αγορά ή εξαιτίας πανικού από την κατάρρευση των αγορών θέλει να «κλείσει» όπως όπως τις θέσεις του, αναλαμβάνει μεγάλο ρίσκο και πιθανότατα θα χάσει χρήματα. Και αυτό γιατί σε περιόδους κρίσης, όπου όλη η αγορά πιέζεται, η τιμή του ομολόγου του μπορεί να βρίσκεται κάτω από τη βάση των 100 μονάδων (discount) οπότε θα κληθεί να «κλείσει» τις θέσεις του με ζημία. Αν για παράδειγμα απέκτησε ομόλογο αξίας 100.000 ευρώ στην τιμή των 100 μονάδων και αυτό έχει υποχωρήσει στις 63 μονάδες, πουλώντας το θα εισπράξει 63.000 ευρώ. Στην περίπτωση δε, που η οικονομική συγκυρία είναι... μαύρη, υπάρχει το ενδεχόμενο να μην βρεθεί καν ενδιαφερόμενος για να αγοράσει το ομόλογο. 

Τα τελευταία χρόνια η αγορά των εταιρικών ομολόγων γνωρίζει άνθιση και στο εξωτερικό οι εκδόσεις αυτές είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες. Από την αρχή του έτους μέχρι και τα μέσα Αυγούστου, οι εκδόσεις εταιρικών ομολόγων παγκοσμίως έφτασαν τα 1,103 τρισ. δολάρια σύμφωνα με στοιχεία της εταιρίας Dealogic. 

Η άνοδος αυτή αποδίδεται αφενός στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην λήψη δανείων από τις τράπεζες και αφετέρου στην τάση των θεσμικών επενδυτών να τοποθετούνται στην αγορά ομολόγων προκειμένου να εξασφαλίσουν σταθερές αποδόσεις, αλλά και μεγαλύτερη ασφάλεια για τα κεφάλαιά τους.

Ακολουθήστε το Capital.gr στα Social Media
Σχολιάστε το άρθρο 
Βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον:
LINKS ΧΟΡΗΓΩΝ

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ

ΔΕΗ
ΟΤΕ
ΤΙΤΚ
ΤΙΤΠ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

  στό    Αναζήτηση
Δημοφιλέστερα σήμερα
Περισσότερα σχόλια