Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 22-Δεκ-2018 09:02

    Εξαπάτηση των αγορών και πολιτική ανειλικρίνεια

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ηρακλή Ρούπα

    Σε συναντήσεις στις αίθουσες ξενοδοχείων του εξωτερικού και roadshows παρουσιάσεων προς κάθε ενδιαφερόμενο εστιάζει, όπως φαίνεται, το ενδιαφέρον της η Κυβέρνηση και ο κύριος Τσακαλώτος, προκειμένου να "πουλήσει" ένα αναπτυξιακό αφήγημα που αναζητείται.

    Δυστυχώς, όμως, όπως προκύπτει από τις εξελίξεις, το παραμυθάκι που παρουσιάζεται σε αυτές τις διεθνείς επικοινωνιακές προσπάθειες έχει τέλος που γράφτηκε πριν ακόμα αρχίσει η αφήγηση. Ένα τέλος που το γνωρίζουν όλοι όσοι παρίστανται στα show αυτά. Η χώρα απέχει πολύ από το χαρακτηρισθεί ως επενδύσιμη. Πρωταρχικά λόγω της αδυναμίας της Κυβέρνησης να αντιληφθεί τι σημαίνει ανάπτυξη. Δευτερευόντως, όμως, λόγω της λανθασμένης αντίληψης περί των συντελούμενων αλλά και επικείμενων διεθνών εξελίξεων.

    Διαμορφώνεται  με ταχείς ρυθμούς ένα ανησυχητικό διεθνές οικονομικό πεδίο. Η σταδιακή επικράτηση ακραίων πολιτικών στην Ευρωζώνη κινδυνεύει να αποδομήσει την ήδη χαλαρή διάθεση από πλευράς πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για περαιτέρω ενοποίηση. Ίσως αυτό είναι το τίμημα που πληρώνουμε εξαιτίας του γεγονότος ότι η μέχρι σήμερα πολιτική των επαγγελματιών γραφειοκρατών των Βρυξελλών απέτυχε να εντάξει στην οπτική ενοποίησης την αναγκαία και απαραίτητη συνθήκη κοινωνικής ισορροπίας και δικαιοσύνης. Τα πάντα δεν μετριούνται, ούτε πρέπει να μετριούνται, με αποκλειστικό γνώμονα τη δημοσιονομική πειθαρχία. Οικονομική ενοποίηση αντιστοιχεί σε κοινωνική ενοποίηση και όχι μόνον με βάση την ψυχοσύνθεση των λαών της Κεντρικής Ευρώπης.

    Η πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης, που εγκαινίασε ο Μ. Ντράγκι, παρουσίαζε μια ιδανική ευκαιρία ώστε η άνευ ορίων χρηματοδότηση του συστήματος να μπορέσει να "χειραγωγηθεί" σε τέτοιον βαθμό που να είναι δυνατή η ανάδειξη ενός μοντέλου "δίκαιης οικονομίας". Η πολιτική αυτή όμως απέτυχε, καθώς η ανεξέλεγκτη παροχή ρευστότητας φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη δημοσιονομική και τραπεζική κρίση. Όταν όμως δεν δομήθηκαν κανόνες ενοποίησης του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος την περίοδο της ρευστότητας -με δεδομένα που παρουσίαζαν μια κοινή συνισταμένη και σε κάποιον βαθμό πολιτική δεκτικότητα- θα αποτελέσει παράδοξο αυτό να καταστεί εφικτό σήμερα. 

    Η Ευρώπη, αναζητώντας μια ουτοπικά σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία, βρίσκεται αντιμέτωπη με αναταράξεις χωρίς να φαίνεται στον ορίζοντα διάθεση αναζήτησης νέων πολιτικών. Οι ευρείες θεσμικές μεταρρυθμίσεις έχουν ουσιαστικά παγώσει τα τελευταία χρόνια κυρίως εξαιτίας της αντίστασης από τη γερμανική πλευρά, που φοβάται ότι οι πολίτες θα κληθούν να πληρώσουν τον λογαριασμό για τη δημοσιονομική ανευθυνότητα και τις υπερβολές των ασθενέστερων μελών της Ευρωζώνης. Μια μυωπική οπτική που κινδυνεύει να αποτρέψει την ανάδειξη πολιτικών αντιμετώπισης της νέας κρίσης που αναμένεται. Μιας κρίσης που δεν θα είναι μόνον οικονομική, αλλά πρωτίστως κοινωνική.

    Ο Ντράγκι προειδοποιεί ότι μια ημιτελής νομισματική ένωση θα κινδυνεύσει στην επόμενη κρίση, υποστηρίζοντας σαρωτικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η Ευρωζώνη λειτουργεί και επικοινωνεί τον δημοσιονομικό κίνδυνο. Δεν ανέδειξε όμως τη βασική παράμετρο αλλαγής πολιτικής, ούτε βέβαια ανέδειξε την ανευθυνότητα με την οποία η Ευρωζώνη χρησιμοποίησε την υπερβάλλουσα ρευστότητα που αυτός ενορχήστρωσε. Το πρόβλημα στη φάση που βρισκόμαστε δεν είναι η επικοινωνία του δημοσιονομικού κινδύνου που αφήνει παγερά αδιάφορο τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη, αλλά η αλλαγή μείγματος πολιτικής αυτής καθ' εαυτής.

    Απόρροια της αδυναμίας αντίληψης του πραγματικού μεγέθους του προβλήματος αποτελεί η ανάδειξη αντισυστημικών και λαϊκίστικων κομμάτων και πολιτικών ως βασικών εκφραστών αυτής ακριβώς της αντίδρασης του μέσου πολίτη. Αυτή η αδυναμία ενός γραφειοκρατικά δομημένου συστήματος να εκτραπεί θετικά εκτός των κοινωνικά αναίσθητων πολιτικών του παρελθόντος και να αναδείξει μια νέα πολιτική κουλτούρα, αποτελεί τη βάση των αναγκαίων δομικών αλλαγών της Ευρωζώνης. Ειδικά μετά το Brexit, τις αναταράξεις που προκαλεί η Ιταλία και την εξέγερση των "κίτρινων γιλέκων".

    Ήδη η Γαλλία, μετά τις παραχωρήσεις του Μακρόν, εξαιτίας των πρόσφατων ταραχών, θα παρουσιάσει δημοσιονομικό έλλειμμα 3,2% πέραν του επιτρεπτού ορίου για την Ευρωζώνη. Η Ιταλία, εξαιτίας των εξαγγελιών της κυβέρνησης, διαπραγματεύεται ένα έλλειμμα 2,4%, την ίδια στιγμή που ο πρόεδρος του Eurogroup, Μάριο Σεντένο, δηλώνει πως "το πραγματικό έλλειμμα της Ευρώπης είναι στον αγώνα κατά της ανισότητας".

    Εν μέσω του συνολικού πλαισίου των δομικών αλλαγών που κυοφορούνται στην Ευρώπη, ο κύριος Τσακαλώτος, αναλώνοντας το όποιο πολιτικό κεφάλαιο έχει διαθέσιμο, προσπαθεί να πείσει πως στην παρούσα φάση η χώρα έχει οικονομικό αφήγημα χωρίς η Κυβέρνηση να αναδεικνύει μια ιδιαίτερη πολιτική - τουλάχιστον στο πλαίσιο των επισημάνσεων του Σεντένο.

    Οι αγορές και οι θεσμικοί επενδυτές, όμως, δεν υπνωτίζονται από επικοινωνιακές περιοδείες ή από τις προσεγγίσεις και αναφορές στους οίκους αξιολόγησης, η στήριξη των οποίων αναζητείται ως επικοινωνιακό εργαλείο ανάδειξης της υποτιθέμενης εξόδου από το μνημόνιο. Επειδή το έτος που έρχεται αναμένεται να είναι ιδιαίτερα κακό από πλευράς επενδυτικής διάθεσης, η όποια πλασματική βελτίωση του κλίματος προκειμένου για μια μικρή βραχυπρόθεσμη έξοδο στις αγορές θα αποτελέσει παγίδα για το μέλλον και ένα τέχνασμα που εν μέσω αναμενόμενης πτώσεις των αγορών το 2019 θα εγκλωβίσει μεσοπρόθεσμα την όποια πιθανότητα κανονικής εξόδου.  

    Με αδύναμες τράπεζες, ανύπαρκτη κοινωνική πολιτική και αναπτυξιακή πολιτική στα όρια παραμυθιών με νεράιδες και ξωτικά, θα πρέπει μια αριστερή, όπως ισχυρίζεται, κυβέρνηση όχι μόνον να επιδεικνύει κοινωνική ειλικρίνεια, αλλά κυρίως να προσπαθεί να αναδεικνύει καινοτόμες πολιτικές χωρίς τεχνάσματα παραπλάνησης των αγορών, τη λειτουργία των οποίων φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται ακόμα. Σε αντίθετη περίπτωση, η επόμενη κρίση θα βρει τη χώρα ακόμα πιο αδύναμη οικονομικά. Κυρίως όμως με πολιτικό έλλειμμα ανειλικρίνειας και λανθασμένης στόχευσης. 

    *Ο Ηρακλής Ρούπας είναι Οικονομολόγος - Αν. Γραμματέας Ανάπτυξης και Οικονομίας ΚΙΝΑΛ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων