Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 28-Σεπ-2018 00:04

    Λεφτά υπάρχουν!

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Συμεών Ρωμύλου 

    Δεν μπορώ να γνωρίζω τί είχε στο νου του ο ΓΑΠ όταν ανεφώνησε το έκτοτε περίφημο "λεφτά υπάρχουν!" Όμως, είχε δίκιο, είναι βέβαιον ότι λεφτά υπάρχουν! Για να μην αναρωτιέστε, σπεύδω να σας... αποκαλύψω το μυστικό:  είναι η "αποτελεσματικότητα"! Κατά το Oxford Dictionary στα Αγγλικά σημαίνει effectiveness, efficiency, effectualness και efficacy. Για να αποδοθούν όλες αυτές οι  έννοιες μαζί, στο μάνατζμεντ ορίζουμε ότι το "αποτελεσματικός" σημαίνει "κάνω τα πράγματα σωστά και κάνω μόνο τα σωστά πράγματα", προκειμένου να επιτύχω ένα επιθυμητό αποτέλεσμα, έναν στόχο.

    Συνήθως, το όποιο επιθυμητό αποτέλεσμα, ο στόχος, τίθεται για την επίτευξη κάποιου άλλου, "ανώτερου" ή αλληλένδετου επιθυμητού αποτελέσματος ή στόχου! Για παράδειγμα, η επιχείρηση βάζει στόχο τη βελτίωση του ηθικού των εργαζομένων (και πρέπει να κάνει σωστά, τα σωστά πράγματα για να τον επιτύχει) επειδή "επιθυμεί" την αύξηση της αποδοτικότητας της εργασίας, που "επιθυμεί" για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της επιχείρησης, που "επιθυμεί"... Με την έννοια αυτή, κάθε τέτοιος στόχος είναι ένα από τα "τί" κάνει για να επιτύχει τον "ανώτερο" στόχο και, κάθε τέτοιο "τί" μπορεί να είναι ή να μην είναι το σωστό "τι". Προφανώς, είναι έξω από τα όρια του παρόντος  η αξιολόγηση συγκεκριμένων "τί" ή συγκεκριμένων "πώς".

    Δεν είναι στόχος μου, ούτε ο χώρος επιτρέπει να εξηγήσω γιατί και πώς ακριβώς, η αποτελεσματικότητα στους οργανισμούς είναι κάτι που ο χρόνος καταστρέφει, "διαβρώνει" συνεχώς. Αυτό ισχύει, είτε πρόκειται για κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, είτε για κάθε είδους ιδρύματα, είτε για κράτη. Καθώς οι συνθήκες αλλάζουν συνεχώς, "ρέουν", αυτό που χθες ήταν το σωστό για την περίπτωση και γίνονταν σωστά, σήμερα κακώς συνεχίζει να γίνεται ή/και δεν γίνεται σωστά, οπότε μειώνεται η αποτελεσματικότητα λειτουργίας του οργανισμού. (Με όρους μάνατζμεντ, μειώνεται η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών και των οργανωτικών δομών του).

    Η αποτελεσματικότητα μοιάζει με την ισορροπία στην οικονομία! Ο "νόμος" της προσφοράς και ζήτησης την "ωθεί" προς την ισορροπία, η οικονομία "τείνει" προς την ισορροπία, αλλά ποτέ δεν ισορροπεί! Στους οργανισμούς, οι αλλαγές στο περιβάλλον "ωθούν" προς την απομάκρυνση από την αποτελεσματικότητα και μόνο οι διορθωτικές παρεμβάσεις των διοικήσεών τους "τείνουν" να την επαναφέρουν. Για του λόγου το αληθές, αναφέρω ή θυμίζω ότι στο μάνατζμεντ υπάρχουν πρακτικές, τεχνικές, μέθοδοι και εργαλεία, όλα για την επιδίωξη της αποτελεσματικότητας! 

    Άσχετα με το πώς και γιατί "συσσωρεύεται" η αναποτελεσματικότητα, νομίζω ότι δεν χρειάζεται να είναι κανείς σούπερ μάνατζερ είτε για να αντιληφθεί την ύπαρξή της, όταν αυτή "κραυγάζει" (π.χ. Ελληνικές δημόσιες υπηρεσίες) ούτε, κυρίως, για να κατανοήσει ότι προκαλεί κόστος. Κόστος, που, αν εξοικονομηθεί, ...λεφτά υπάρχουν!

    Υπάρχουν, λοιπόν, αλλά πόσα; Απάντηση: στα κράτη, μέχρι να φτάσουν στη χρεοκοπία, "από πολλά έως πάρα πολλά, στους λοιπούς οργανισμούς, από λίγα έως αρκετά. Η διαφορά μεταξύ κρατών και λοιπών οργανισμών βρίσκεται στο είδος και τη σφοδρότητα του ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ που αντιμετωπίζουν και, επομένως, στο πόσο εύκολα ή δύσκολα μπορεί να οδηγηθούν στη χρεοκοπία!

    Οι "πελάτες", που τα κράτη πρέπει να ικανοποιούν, είναι πρωτίστως οι πολίτες τους και, δευτερευόντως, αλλά με αυξάνουσα τη σημασία τους για την αποφυγή χρεοκοπίας, ξένοι επενδυτές, τουρίστες, εισαγωγείς, κλπ., για την ικανοποίηση των οποίων υπάρχει ανταγωνισμός από άλλα κράτη.

    Σε ό,τι αφορά την ικανοποίηση των πολιτών, τα κράτη δεν αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό ούτε για την εξεύρεση εσόδων ούτε για την αποτελεσματικότητα των δαπανών. Ως προς τα έσοδα, τα κράτη μπορούν να αυξάνουν τις "τιμές πώλησης" των υπηρεσιών τους κατά βούληση, απλώς αυξάνοντας τη φορολόγηση! Επίσης, μπορούν να δανείζονται ασυγκρίτως πιο εύκολα από τους λοιπούς οργανισμούς. Προφανώς, και οι δύο αυτές δυνατότητες προσφέρονται ως πιο "εύκολες λύσεις" αφού δεν απαιτούν το... "ζόρι" που απαιτεί κάθε προσπάθεια νοικοκυρέματος! 

    Αυτό είναι μία πρώτη "δομική" διαφορά μεταξύ κρατών και λοιπών οργανισμών που γίνεται "αντικίνητρο νοικοκυρέματος" για τους διοικούντες τα κράτη!  

    Επιστρέφω στον ανταγωνισμό. Εκτός από τον ανταγωνισμό μεταξύ κρατών, στην πραγματικότητα, και μέσα στα κράτη υπάρχει κάποιος ανταγωνισμός. Με την έννοια του "ποια πράγματα" κάνουν και "πως" τα κάνουν όταν προσπαθούν να επιτύχουν τους στόχους τους, τα κράτη, από επόψεως μάνατζμεντ, είναι οργανισμοί που "παράγουν" και "πωλούν" υπηρεσίες στους πολίτες τους. Τα πολιτικά κόμματα ανταγωνίζονται  να αναλάβουν τη διοίκηση του κράτους, των οργανωτικών δομών και διαδικασιών για την "παραγωγή" και "πώληση" αυτών των υπηρεσιών, παρουσιάζοντας τα αντίστοιχα προγράμματά τους -και οι πολίτες διαλέγουμε το καλύτερο...!

    Όμως, με ποια κριτήρια οι πολίτες αξιολογούμε τα "προγράμματα" (εντός ή εκτός εισαγωγικών) για να επιλέξουμε το καλύτερο; Προφανώς, κατ’ αρχήν και κατ’ αρχάς, επιλέγουμε κάποιο κόμμα με κριτήριο αν είναι αριστερό ή δεξιό, "προοδευτικό" ή "συντηρητικό" και δευτερευόντως με κριτήριο τους στόχους που υπόσχεται ότι ΘΑ προσπαθήσει να επιτύχει! 

    Μία δεύτερη, ίσως πιο σημαντική, "δομική" διαφορά μεταξύ κρατών και λοιπών μεγάλων οργανισμών βρίσκεται στο λόγο ύπαρξής τους και, κατ’ ακολουθίαν, στον αριθμό και, κυρίως, στο είδος των στόχων που θέτουν. Για παράδειγμα, σε καιρό ειρήνης, ένας υπέρτατος στόχος του κράτους είναι -ή πρέπει να είναι-  η επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης ("δικαιοσύνη στη διανομή του πλούτου, των ευκαιριών και των προνομίων σε μία κοινωνία"). Παρόλο που υπάρχει σημαντική πλειοψηφική άποψη σχετικά με το πώς κρίνεται αν κάτι είναι κοινωνικά δίκαιο δεν ισχύει το ίδιο και για το πώς κρίνεται αν κάτι είναι ΠΙΟ δίκαιο από κάτι άλλο!

    Για παράδειγμα, τί είναι "περισσότερο"  κοινωνικά δίκαιο, να μην μειωθούν οι συντάξεις ή να μειωθεί ο ΦΠΑ, που επιβαρύνει, εκτός από τους (φτωχότερους ή πλουσιότερους) συνταξιούχους και ΟΛΟΥΣ τους φτωχούς; Ο ΜΟΝΟΣ λόγος που θέτω ένα τέτοιο ερώτημα είναι, όχι για να απαντηθεί, αλλά για να καταδείξω ότι η αναποτελεσματικότητα στην οικονομική διαχείριση των κρατών είναι νομοτελειακή, είναι ΚΑΙ δομική συνέπεια της φύσης τους, του λόγου ύπαρξής τους! Όμως, το ότι είναι δομική συνέπεια σημαίνει ότι, για να βελτιωθεί η κατάσταση, χρειάζονται ΔΟΜΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ.

    Στην ελληνική περίπτωση, το δομικό χαρακτηριστικό, που ευθύνεται για την απύθμενη αναποτελεσματικότητα που κυριαρχεί είναι το "πελατειακό σύστημα" -που ΚΑΝΕΝΑ κόμμα δεν φαίνεται ότι επιθυμεί να καταργήσει...! Γιατί, για να καταργηθεί, θα πρέπει να δυσαρεστηθούν πάρα, μα πάρα πολλοί Έλληνες, αφού πάρα, μα πάρα πολλοί Έλληνες είναι είτε ατομικά "βολεμένοι" κάπου, είτε ανήκουν σε κάποια συντεχνία, που αντιδρά αμέσως, με κάθε λογής "αγωνιστικές κινητοποιήσεις" και μόνο στο άκουσμα ότι ίσως να θιγούν τα "κεκτημένα" τους...!

    Τελειώνοντας, έτσι, μόνο σαν μία σκέψη για το πώς θα μπορούσε να μειωθεί το πελατειακό κράτος, χωρίς να μειωθεί και το κράτος, προτείνω το outsourcing (για όσους δεν θεωρούν, ότι θεραπεία του "πονάει δόντι" είναι το "βγάζει δόντι"...). Ακόμη και ο Thomas Piketty, για πολλούς "αριστερίζων" και για άλλους σοσιαλιστής πούρος, γράφει κάπου στο "Το Κεφάλαιο τον 21ο Αιώνα" ότι δεν θεωρεί απαραίτητο να μισθοδοτούνται από το κράτος όλοι όσοι εργάζονται σε κάποιον τομέα κρατικών υπηρεσιών...!  

    Πρόσφατα διάβασα κάπου περίπου τα εξής: "Όταν βγούμε από την κρίση, η Δύση δεν θα μιλάει πια για σοσιαλισμό και καπιταλισμό. Θα χρειαστεί να εφευρεθούν νέα εργαλεία πολιτικής σκέψης. Ποιος πολιτικός μας παρακολουθεί αυτόν τον διάλογο πού γίνεται ήδη στο εξωτερικό;"

    Καλή νύχτα σας.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων