Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 30-Ιουλ-2018 00:20

    Μάτι-α παντού

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ανδρέα Μήλιου

    Η τραγωδία στο Μάτι είναι μια εθνική τραγωδία γιατί συνδέεται με όλα τα εθνικά μας ελαττώματα και τις παθογένειες. Το Μάτι είναι ένας αυθαίρετος οικισμός, χτισμένος χωρίς σχέδιο πόλεως μέσα σε δασική έκταση, όπως πολλοί άλλοι παραθεριστικοί οικισμοί στην Ελλάδα. Στους οικισμούς αυτούς διαπράχθηκαν εγκλήματα και από το κράτος και από τους πολίτες. Οι ευθύνες του κράτους εντοπίζονται τόσο στην ανικανότητα ελέγχου, σχεδιασμού, διαχείρισης και προστασίας του δημόσιου χώρου, όσο και στην παραλυτική αδυναμία πρόληψης και διαχείρισης σοβαρών κρίσεων, που προκύπτουν από θεομηνίες και φυσικές καταστροφές. Και οι δύο ατελέσφορα διαιωνιζόμενες κρατικές ανεπάρκειες αγγίζουν τα όρια της αναπηρίας και αφορούν στον ελεγκτικό, στον προληπτικό και στον κατασταλτικό τομέα. Στον 21ο αιώνα η χώρα δεν διαθέτει δασικούς χάρτες, κτηματολόγιο και σχέδια πόλεως σε όλες τις οικιστικές περιοχές (ούτε καν σε αυτές που απέχουν είκοσι χλμ. από το κέντρο της πρωτεύουσας), με αποτέλεσμα να χτίζει ο καθένας όπου θέλει και όπως θέλει. Ύστερα, η χώρα ξοδεύει ετησίως  το 2,5% του ΑΕΠ για αμυντικούς εξοπλισμούς (δεύτερη στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ!), αλλά δεν βρίσκει χρήματα για να αγοράσει πυροσβεστικά αεροπλάνα, ούτε καν ανταλλακτικά για αυτά που διαθέτει. Κανείς τετραπέρατος πολιτικός δεν είχε την ιδέα να ζητήσει πυροσβεστικά αεροπλάνα ως αντισταθμιστικά οφέλη για την αγορά των αμυντικών εξοπλισμών. Ωστόσο, σε κάποια στιγμή το κράτος βρέθηκε να διαθέτει τρία πρωθυπουργικά αεροσκάφη από τα αντισταθμιστικά οφέλη!

    Στην πρόληψη και διαχείριση των κρίσεων το κράτος παίρνει επίσης ένα ολοστρόγγυλο μηδενικό. Αποδείχθηκε περίτρανα ότι διαθέτουμε ένα κράτος αστοιχείωτο και ανίκανο στη διαχείριση σοβαρών κρίσεων και επιπλέον απογυμνωμένο και επικίνδυνο. Δεν υπάρχουν οργανογράμματα και σχέδια δράσης και όπου υπάρχουν είναι ατελή, αναχρονιστικά και όχι προσαρμοσμένα στις ειδικές ανάγκες κάθε περιοχής. Τα επικεφαλής κρατικά στελέχη, με εξαίρεση αυτά της πυροσβεστικής, δεν είναι κατάλληλα εκπαιδευμένα στη διαχείριση κρίσεων, το ίδιο και το λοιπό εμπλεκόμενο προσωπικό, πχ. της αστυνομίας και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Φυσικά η εκπαίδευση του προσωπικού και των πολιτών δεν γίνεται με τη βοήθεια ασκήσεων προσομοίωσης, με αποτέλεσμα όταν επισυμβεί ένα τραγικό γεγονός, κανείς να μην γνωρίζει τι να κάνει. Έτσι, φτάσαμε να βλέπουμε σε κάθε πυρκαγιά εθελοντές πυροσβέστες με τρύπιες αρβύλες και χωρίς μάσκες να παλεύουν ηρωικά με τη φωτιά,  για να σώσουν ζωές, περιουσίες και περιβάλλον.

    Ευθύνες όμως σημαντικές έχουμε και εμείς οι πολίτες. Από τη δεκαετία του ΄60 οι Έλληνες αποδεικνύουμε καθημερινά πως έχουμε ενδυθεί την έλλειψη σεβασμού, την απαξίωση και την κατάχρηση του δημόσιου χώρου. Αποδεικνύουμε καθημερινά με ιδιοτέλεια ότι χρήσιμο είναι μόνο αυτό που εξυπηρετεί  το ιδιωτικό μας συμφέρον. Καταπατούμε δάση και παραλίες χρησιμοποιώντας κάθε μέσο. Δωροδοκούμε πολεοδομίες, ΔΕΗ και ΕΥΔΑΠ για να πετύχουμε τον σκοπό μας, κι΄ ύστερα χτίζουμε κολλητά, διεκδικώντας κάθε εκατοστό από τον γείτονα, χωρίς να αφήνουμε κοινόχρηστους διόδους και λειτουργικούς δρόμους. Στους στενούς δρόμους που αφήνουμε παρκάρουμε τα αυτοκίνητά μας, τα οποία δεν τα θέλουμε μέσα στην αυλή μας. Φυσικά δεν περνά από το μυαλό μας ότι έτσι εμποδίζουμε τη διέλευση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η εικόνα με τα 380 καμένα αυτοκίνητα στον κεντρικό δρόμο του Ματιού, τα εύφλεκτα υλικά των οποίων πολλαπλασίασαν, όπως αποδείχθηκε, την ισχύ και την ένταση του  θερμικού πεδίου, πρέπει να μας γίνει μάθημα για το μέλλον. 

    Το Μάτι δεν είναι ο μόνος αυθαίρετος οικισμός που γνώρισε τον όλεθρο. Στην Ηλεία και στη Μάνδρα είχαμε επίσης πολλά ανθρώπινα θύματα. Οικισμοί σαν το Μάτι είναι διάσπαρτοι παντού στον ελλαδικό χώρο και ο κίνδυνος του ολέθρου επικρέμεται επάνω τους σαν λαιμητόμος. Αν σκεφθούμε ότι η οξύτητα τέτοιων φαινομένων γίνεται όλο και συχνότερη και εντονότερη λόγω της κλιματικής αλλαγής, είναι αδήριτη ανάγκη να δράσουμε ακαριαία για να μη θρηνήσουμε άλλα θύματα. Να λάβουμε μέτρα δομικά και  ριζικά που για κάποιους θα είναι δυσάρεστα. Το οφείλουμε στις μνήμες των πολλών αδικοχαμένων συνανθρώπων μας. 

    Η στρατηγική αντιμετώπιση του θέματος θα πρέπει να περιλαμβάνει:

    -άμεση ολοκλήρωση των δασικών χαρτών, του κτηματολογίου και του πολεοδομικού σχεδιασμού στους εκτός σχεδίου πόλεως οικισμούς

    -αγορά πυροσβεστικών αεροπλάνων και ελικοπτέρων, έστω και με χορηγίες των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων των "επάρατων καπιταλιστών" Νιάρχου, Ωνάση και άλλων.

    Οι περήφανοι αριστεροί, που εξελίχθηκαν σε πρόθυμους, ασπόνδυλους yes men του Τραμπ και της Μέρκελ, ας σπεύσουν ως ικέτες να κλείνουν ταπεινά το γόνυ στους ιδιοκτήτες του επάρατου κεφαλαίου για το καλό της πατρίδας. Ο κ. Κ. Μητσοτάκης, προς τιμήν του, προσκάλεσε τον κ. Α. Τσίπρα να πάνε μαζί στο Ίδρυμα Νιάρχου και να ζητήσουν βοήθεια για πυροσβεστικά μέσα. Αν βέβαια ο πρωθυπουργός, οι περί αυτού αμερικανοσπούδαχτοι και αγγλοσπούδαχτοι σύντροφοι και τα αριστερά καλλιτεχνικά φερέφωνα της μουσικής και του θεάτρου, που διαμένουν στις φτωχογειτονιές της Εκάλης, της Κηφισιάς, του Ψυχικού και του Κολωνακίου, γνωρίζουν κάποιο αριστερό φιλανθρωπικό ίδρυμα που δεν είναι σε εμάς γνωστό για το φιλανθρωπικό του έργο, ας απευθυνθούν και σε αυτό. 

    -ανασχεδιασμό της υπηρεσίας της Πολιτικής Προστασίας με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα και άμεση ψήφιση νέου νομοθετικού πλαισίου μετά από συναίνεση όλων των κομμάτων και σύντομη δημόσια διαβούλευση. Το νέο σύστημα θα πρέπει να προάγει σε εθνικό επίπεδο την πρόληψη και να καθορίζει σταθερούς κανόνες και διαδικασίες διαχείρισης των κρίσεων, αξιοποιώντας τη γνώση και την εμπειρογνωμοσύνη στελεχών και ηγεσίας. Η πολιτική προστασία είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να υπηρετείται από άσχετους   κομματικούς υμνητές και εγκάθετους.   

    -Χαρτογράφηση των δασικών οικισμών (αυθαίρετων και μη), που ενδέχεται να κινδυνεύσουν από πυρκαγιά και εκπόνηση μελετών ανάλυσης επικινδυνότητας και χαρτών εκκένωσης των οικισμών

    -κατασκευή περιμετρικών οδών που θα χρησιμεύουν ως αντιπυρικές ζώνες

    -εγκατάσταση συστημάτων πυρόσβεσης με εκτοξευτήρες νερού στις παραπάνω περιμετρικές οδούς, τα οποία θα τροφοδοτούνται από το δημόσιο δίκτυο αλλά και από δεξαμενές συλλογής του βρόχινου ύδατος, οι οποίες θα πρέπει να  κατασκευασθούν για να αναπληρώνουν την ανεπάρκεια της ποσότητας νερού των δημόσιων δικτύων

    -νέες πολεοδομικές χαράξεις εντός των αυθαίρετων οικισμών, που θα περιλαμβάνουν και κατεδαφίσεις σπιτιών για τη διάνοιξη δρόμων. Στους ιδιοκτήτες των κατεδαφιστέων να παραχωρείται οικόπεδο σε δημόσιο οικοδομήσιμο χώρο, κατά το δυνατόν κοντά στον ίδιο οικισμό.

    -διάνοιξη των εντός των αυθαίρετων οικισμών υπαρχόντων αμαξιτών δρόμων με αναγκαστικές απαλλοτριώσεις χωρίς αποζημίωση, ώστε να μπορούν να διέρχονται οχήματα της πυροσβεστικής

    -υποχρέωση των ιδιοκτητών να κατασκευάσουν χώρο ή χώρους στάθμευσης αυτοκινήτου εντός του περιβόλου του οικοπέδου

    -υποχρέωση των ιδιοκτητών να εγκαταστήσουν συστήματα πυρόσβεσης περιμετρικά του οικοπέδου

    -υποχρέωση των ιδιοκτητών των κατοικιών που βρίσκονται σε οικισμούς, οι οποίοι  περιβάλλονται  από δάσος, να ασφαλίζουν τις κατοικίες για θεομηνίες και πυρκαγιά

    -εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των κατοίκων των οικισμών επικινδυνότητας σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιάς. Αρμόδιοι φορείς για την διοργάνωση των σεμιναρίων εκπαίδευσης να είναι οι τοπικοί Δήμοι.

    -και τέλος, οργάνωση και εκτέλεση ασκήσεων προσομοίωσης κάθε χρόνο, ώστε οι κάτοικοι να είναι εξοικειωμένοι με τις διαδικασίες προστασίας και  εκκένωσης του οικισμού. 

    Εν κατακλείδι, το νέο πλαίσιο Πολιτικής Προστασίας θα πρέπει να εισάγει μια νέα κουλτούρα προστασίας της ζωής και της περιουσίας στους ανθρώπους που ζουν σε οικισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να πληγούν από θεομηνίες και πυρκαγιές. Η νοοτροπία της άγνοιας, του αυτοσχεδιασμού και του ωχαδερφισμού συγκρούεται κάποτε με την αδήριτη πραγματικότητα και έχει τις περισσότερες φορές τραγικές συνέπειες. Ας αποτελέσει το Μάτι μια διδακτική μελέτη περίπτωσης για όλους όσους ασχολούνται με την ασφάλεια και την προστασία του πληθυσμού.

    * Ο κ. Ανδρέας Μήλιος είναι διδάκτορας του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος.     
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ