Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 26-Φεβ-2018 00:16

    Αεροδρόμιο "Μακεδονία": Γιατί δεν έχει δίκιο ο κ. Μπουτάρης

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Βασίλη Σαραφίδη 

    Στα πλαίσια της συνάντησης Τσίπρα-Ζάεφ στο Νταβός, ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ εξήγγειλε τη μετονομασία του αεροδρομίου των Σκοπίων, το οποίο έφερε το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τον Δεκέμβριο του 2006.

    Καθότι ο Μέγας Αλέξανδρος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής ιστορίας, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία του κ. Ζάεφ αποτελεί μια έξυπνη διπλωματική κίνηση επειδή συμβάλλει –μεταξύ άλλων– στην άμβλυνση της καχυποψίας που υφίσταται ανάμεσα στις δύο πλευρές έτσι ώστε να προχωρήσει η διαπραγμάτευση.

    Πιθανώς ως αντανακλαστική αντίδραση της ενέργειας αυτής, ο δήμαρχος της Θεσσαλονίκης έθεσε πρόσφατα ζήτημα μετονομασίας του αεροδρομίου "Μακεδονία" της Θεσσαλονίκης, αφενός μεν επειδή μπερδεύονται οι τουρίστες που βλέπουν "Μακεδονία" και νομίζουν ότι βρίσκονται στα Σκόπια, αφετέρου δε επειδή το όνομα διχάζει.

    Καταρχήν, πράγματι πολλοί ξένοι επ’ ουδενί σχετίζουν την λέξη "Μακεδονία" με την Ελλάδα και συνεπώς όταν επισκέπτονται την Θεσσαλονίκη αεροπορικώς αναρωτιούνται "γιατί το αεροδρόμιο φέρει το όνομα μιας ξένης χώρας;" Ο γραφών έχει γίνει αρκετές φορές αποδέκτης της συγκεκριμένης ερώτησης, όντας διοργανωτής και οικοδεσπότης σε δύο μεγάλα οικονομικά συνέδρια που διεξήχθησαν στην Θεσσαλονίκη το 2015 και το 2017. Όμως, η απορία των ξένων πρόκειται για θετική και όχι αρνητική συνέπεια του ονόματος του αεροδρομίου. Κι αυτό διότι δίνει έναυσμα στους περισσότερο ανήσυχους από αυτούς να ψάξουν και να μάθουν.

    Δεύτερον, είναι προφανές ότι το μακεδονικό ζήτημα αποτελεί (και) σήμερα αντικείμενο διχασμού, ο οποίος υπονομεύει τις προσπάθειες εξεύρεσης μιας βιώσιμης λύσης. Όμως, η υλοποίηση της πρότασης του κ. Μπουτάρη δεν θα εξυπηρετήσει την ευόδωση των συνομιλιών μεταξύ των δύο χωρών, ούτε πρόκειται να αμβλύνει τον διχασμό στο εσωτερικό της χώρας. 

    Ο λόγος είναι ότι το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης (σε αντίθεση με το αεροδρόμιο των Σκοπίων) δεν αντλεί το όνομα του από ένα σημαντικό πρόσωπο της ιστορίας της γείτονας χώρας, δεν λέγεται π.χ. αεροδρόμιο "Κρστε Μισίρκοφ" ή αεροδρόμιο "Γκεόργκι Πουλέφσκι". Συνεπώς, το σημερινό όνομα δεν προσβάλλει και δεν προκαλεί την γείτονα χώρα, ούτε παραποιεί την ιστορία της.

    Ταυτόχρονα, σε μια περίοδο όπου ο τόπος έχει τόσο μεγάλη ανάγκη την απομόνωση των πατριδοκάπηλων και την επίτευξη εθνικής συνεννόησης μεταξύ της πολιτικής μας ηγεσίας ούτως ώστε να πετύχει η Ελλάδα την καλύτερη δυνατή λύση, η υλοποίηση της πρότασης του κ. Μπουτάρη θα ενίσχυε περαιτέρω τις ακραίες φωνές και τον εθνικισμό, υπονομεύοντας ουσιαστικά την θέση της χώρας.

    Τρίτον, στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 έγινε μεγάλη προσπάθεια να αυξηθεί η χρήση του όρου "Μακεδονία", όπως αυτή τελικά εκφράστηκε με το "Πανεπιστήμιο Μακεδονίας" (μετονομάστηκε το 1991), το αεροδρόμιο "Μακεδονία" (1993), το "Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων" (έτος ίδρυσης το 1991), το κανάλι "Μακεδονία TV" (1991), τις "Μακεδονικές Αερογραμμές" (1992) κ.ο.κ. Όμως, σε αντίθεση με όσα ισχυρίζεται σε πρόσφατο άρθρο ο ευφυής κ. Πετρουλάκης, η πρακτική αυτή δεν είχε ως βάση της την "θεμελίωση ισχυρότερων ερεισμάτων μονοπωλίου" του όρου "Μακεδονία" από την ελληνική πλευρά· ήταν κυρίως ένα εργαλείο σε μια προσπάθεια αποτροπής της πλήρης οικειοποίησης της ιστορίας και της γεωγραφίας της περιοχής από τους Μακεδονοσλάβους.

    Η παραπάνω θέση στηρίζεται στην παρατήρηση πως όταν μετονομάστηκε το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης το 1993, είχε γίνει ήδη εμφανές ότι η Ελλάδα δεν διατηρούσε πλέον καμία ελπίδα σε διπλωματικό επίπεδο για να πετύχει την αποκλειστική χρήση του ονόματος, ειδικά επειδή την ίδια περίοδο η γείτονας χώρα γινόταν δεκτή στον ΟΗΕ με την ονομασία "πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας".

    Προφανώς, η μεταβάπτιση υποδομών και οργανισμών έχει αποφέρει περιορισμένα αποτελέσματα. Και δεν θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά, επειδή –εκ των πραγμάτων– το εύρος της χρήσης ενός όρου στον οποίο προσδίδεται εθνική/εθνοτική έννοια (βλ. "Δημοκρατία της Μακεδονίας", "Μακεδόνας", κλπ.) είναι πολύ μεγαλύτερο από το όνομα ενός αεροδρομίου ή πανεπιστημίου.

    Παρόλα αυτά, ποιά χώρα θα βρισκόταν στην ίδια θέση με την Ελλάδα και δεν θα αγωνιζόταν για την υπεράσπιση της ιστορίας της, και για την αποτροπή της πλήρης οικειοποίησης της γεωγραφίας από μια άλλη χώρα; Η προσπάθεια που έγινε στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 δεν ήταν ένδειξη χαμηλής αυτοπεποίθησης, ήταν μια πράξη εθνικής αυτοεκτίμησης.

    Εν κατακλείδι, η μεταβάπτιση του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης δεν θα εξυπηρετούσε την τελεσφόρηση της διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο χωρών, αντιθέτως θα υπονόμευε την θέση της Ελλάδας καθότι θα ενίσχυε τις ακραίες φωνές, συμβάλλοντας έτσι ώστε να παραμείνει το ζήτημα αντικείμενο εκμετάλλευσης από κάποιους.

    * Ο κ. Βασίλης Σαραφίδης είναι διοικητικό στέλεχος του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Μακεδονικών Σπουδών, συνεκδότης του περιοδικού Macedonian Studies Journal, και αναπληρωτής καθηγητής Οικονομετρίας.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ