Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 08-Φεβ-2018 00:36

    Μακεδονικό: Ενάντια στα εθνικά συμφέροντα η αδιαλλαξία

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Βασίλη Σαραφίδη

    "Οι Σκοπιανοί βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρά εσωτερικά προβλήματα συνοχής. Επιδιώκουν διακαώς την ένταξη τους στο ΝΑΤΟ διότι θεωρούν πως θα συμβάλλει θετικά στη σταθερότητα της χώρας τους. Το πρόβλημα είναι δικό τους και όχι δικό μας. Συνεπώς, εάν θέλουν να αποφύγουν την διάλυση, ας συμφωνήσουν σε μια ονομασία που δεν περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία."

    Κάπως έτσι συνοψίζεται μια ευρέως διαδεδομένη άποψη, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι ίσως είναι προτιμότερο να εμμείνουμε στην αδιάλλακτη στάση του "όχι σε σύνθετη ονομασία με τον όρο Μακεδονία", με την προσδοκία ότι –υπό την απειλή της διάλυσης– η απέναντι πλευρά θα αναγκαστεί να διανύσει το 100% της απόστασης που μας χωρίζει.

    Γιατί η άποψη αυτή στερείται στέρεης βάσης; Διότι δεν λαμβάνει υπόψη μία βασική παράμετρο, η οποία διαχωρίζει το εφικτό από το ανέφικτο στη διαπραγμάτευση μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την παρούσα κυβέρνηση του μετριοπαθή πρωθυπουργού Ζ. Ζάεφ, ο μόνος υπαρκτός φόβος διάλυσης της πΓΔΜ προκύπτει εφόσον αφαιρεθεί εντελώς ο όρος "Μακεδονία" από την ονομασία τους.

    Συνεπώς, καμία πρόοδος δεν μπορεί να σημειωθεί στηριζόμενη στη γραμμή πλεύσης "είτε βγάζετε εντελώς τον όρο Μακεδονία, είτε διαλύεστε", τη στιγμή που για την άλλη πλευρά τα δύο ενδεχόμενα θεωρούνται ένα και το αυτό.

    Με βάση το υπόβαθρο αυτό, γίνεται εύκολα ορατό ότι το μοναδικό εφικτό αποτέλεσμα που μπορεί να επιφέρει η μαξιμαλιστική θέση "όχι σε σύνθετη ονομασία με τον όρο Μακεδονία", δεν είναι η απαλοιφή του όρου Μακεδονία από την ονομασία της γείτονας χώρας, αλλά η αποσταθεροποίηση της πΓΔΜ που ενδέχεται να προέλθει, ως αποτέλεσμα –εν μέρει– της μη ένταξής της στο ΝΑΤΟ.

    Εάν η εξέλιξη αυτή εξυπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα, τότε μπορεί να ισχυριστεί κάποιος πως μια στάση αδιαλλαξίας εκ μέρους της ελληνικής διπλωματίας, αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για να πετύχουμε τον στόχο μας.

    Εάν όμως η αποσταθεροποίηση της γείτονας χώρας εγκυμονεί κινδύνους για τη δική μας χώρα –με άλλα λόγια, εάν μια πιθανή απώλεια της πΓΔΜ δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε όφελος για την Ελλάδα– τότε στην πραγματικότητα μια στάση αδιαλλαξίας ενδέχεται να βλάψει τα εθνικά μας συμφέροντα.

    Προκειμένου να περιοριστεί το πεδίο της ανάλυσης σε στεγανά όρια, είναι σημαντικό να διευκρινιστεί στο σημείο αυτό τι ακριβώς εννοούμε όταν μιλάμε για "αποσταθεροποίηση της πΓΔΜ". Προφανώς, οποιαδήποτε πρόβλεψη δεν μπορεί παρά να είναι υποθετική. Πλην όμως, στα Βαλκάνια το σχετικά πρόσφατο παράδειγμα της απόσχισης του Κοσόβου από την Σερβία, μας προσφέρει ένα χρήσιμο πλαίσιο αναφοράς.

    Σύμφωνα με αυτό, τυχόν νέα αποσταθεροποίηση της περιοχής θα έχει ως κατάληξη την απόσχιση βορειοδυτικού τμήματος της πΓΔΜ, ο πληθυσμός του οποίου είναι ως επί το πλείστον αλβανικός. Όπως και στην περίπτωση της Σερβίας, το υπόλοιπο τμήμα θα παραμείνει ανεξάρτητο κράτος, διατηρώντας την επίσημη ονομασία "Δημοκρατία της Μακεδονίας". Οι δεσμοί που έχει σήμερα η πΓΔΜ με την Βουλγαρία πολύ πιθανώς θα ενισχυθούν περαιτέρω. Παρόλα αυτά, είναι εξαιρετικά απίθανο το ενδεχόμενο να απορροφηθεί η πΓΔΜ ως κρατική οντότητα από την Βουλγαρία, δεδομένου ότι η πλειονότητα των Μακεδονοσλάβων έχει διαμορφώσει διαφορετική εθνική συνείδηση από τους Βούλγαρους.

    Εξυπηρετεί η εξέλιξη αυτή τα εθνικά μας συμφέροντα; Τι θέλουμε να πετύχουμε; Ποιοί είναι οι στόχοι μας;

    Για πολλούς από εμάς, οι επιδιώξεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα Βαλκάνια μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

    1. Προάσπιση της εθνικής ασφάλειας και προστασία των εξωτερικών συνόρων.
    2. Αποτροπή της οικειοποίησης της ελληνικής ιστορίας.
    3. Προώθηση των εθνικών οικονομικών συμφερόντων.

    1. Προάσπιση της εθνικής ασφάλειας και προστασία των εξωτερικών συνόρων

    Τυχόν αλλαγή συνόρων εις βάρος της πΓΔΜ δεν προάγει την εθνική ασφάλεια της χώρας μας για δύο κυρίως λόγους.

    Πρώτον, η διένεξη της Ελλάδας με την πΓΔΜ δεν μπορεί να θέτει ως βάση επίλυσής της την αποδυνάμωση της γείτονας χώρας. Ο λόγος είναι ότι η Ελλάδα είναι ήδη πολύ πιο ισχυρή χώρα στρατιωτικά, γεωπολιτικά και οικονομικά σε σχέση με την πΓΔΜ.

    Δεύτερον, τυχόν αποσταθεροποίηση της πΓΔΜ θα ενισχύσει τη σφαίρα επιρροής της Βουλγαρίας και της Αλβανίας στα Βαλκάνια, ενδεχομένως εις βάρος της Ελλάδας.

    2. Αποτροπή της οικειοποίησης της ελληνικής ιστορίας

    Ακόμα κι αν μειωθεί η έκταση της επικράτειας της πΓΔΜ, η ονομασία της χώρας δεν πρόκειται να αλλάξει. Ο υπόλοιπος κόσμος θα εξακολουθήσει να αποκαλεί τους γείτονες μας σκέτο "Μακεδόνες", ενώ η πΓΔΜ θα συνεχίσει να μονοπωλεί ένα όνομα που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την αρχαία ελληνική ιστορία.

    Το φαινόμενο του αλυτρωτισμού/επεκτατισμού δεν πρόκειται να εκτονωθεί. Αντιθέτως, μια χώρα πληγωμένη και διαμελισμένη γίνεται περισσότερο ευάλωτη σε εθνικιστικές κορώνες και πολιτικούς τσαρλατάνους, οι οποίοι –στην προκειμένη περίπτωση– πρόκειται να επαναπροωθήσουν με μεγαλύτερο ζήλο και επιτυχία την πολιτική αρχαιοποίησης που χάραξε ο Ν. Γκρουέφκσι την περασμένη δεκαετία.

    Επιπλεόν, η αλλαγή των συνόρων ενδέχεται να εντείνει τις πιέσεις της διεθνούς κοινότητας έναντι της Ελλάδας για ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ άμεσα και γρήγορα, χωρίς δηλ. επίλυση του θέματος της ονομασίας.

    3. Προώθηση των εθνικών οικονομικών συμφερόντων

    Σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν θετικά στην προώθηση των ελληνικών οικονομικών συμφερόντων στην περιοχή είναι η γεωπολιτική σταθερότητα και η καλλιέργεια ενός κλίματος αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Συνεπώς, τυχόν αποσταθεροποίηση της πΓΔΜ βλάπτει τα ελληνικά οικονομικά συμφέροντα.

    Συμπεράσματα

    Είναι ξεκάθαρο πως μια στάση αδιαλλαξίας εμπεριέχει μεγάλο ρίσκο και δεν προάγει τα εθνικά μας συμφέροντα. Επιπλέον, η ανεύθυνη περιχαράκωση πίσω από μια ανέφικτη θέση στερεί ουσιαστικά από τη χώρα μας την ευκαιρία να διαπραγματευτεί μια ρεαλιστική λύση, η οποία δεν πρόκειται να είναι ιδανική προφανώς, παρόλα αυτά όμως μπορεί να βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό τα σημερινά δεδομένα, αποτρέποντας την πλήρη οικειοποίηση του ονόματος της Μακεδονίας, καθώς και μέρους της ελληνικής ιστορίας.

    * Ο κ. Βασίλης Σαραφίδης είναι διοικητικό στέλεχος του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Μακεδονικών Σπουδών, συνεκδότης του περιοδικού Macedonian Studies Journal, και αναπληρωτής καθηγητής Οικονομετρίας.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων