Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 15-Ιαν-2018 00:03

    Υπάρχει λύση για την εγγενή ανομία μας;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του δρ. Κωνσταντίνου Δούβλη

    Ως ακαδημαϊκός δέχομαι πολλές ερωτήσεις καθημερινώς. Πολλές από αυτές είναι με καταιγιστικό ρυθμό. Από φοιτητές, γνωστούς, φίλους, ακόμα και αγνώστους που με αναγνωρίζουν από την αρθρογραφία μου. Προφανώς πιστεύουν ότι οι ακαδημαϊκοί έχουμε όλες τις απαντήσεις.  Ουδέν αναληθέστερον τούτου! Έχουμε εξηγήσεις, θεωρίες, αναλύσεις, συνδυαστικές προσεγγίσεις, αλλά όχι λύσεις.

    Όπως ένας γιατρός, όσο καταρτισμένος και αν είναι, δεν διαθέτει το φάρμακο για τον καρκίνο, έτσι και εμείς οι κοινωνικοί επιστήμονες δεν έχουμε τη θεραπεία για τα "κοινωνικά καρκινώματα" που τρώνε τις "σάρκες" του κοινωνικού μας ιστού αργά και βασανιστικά...

    Αυτό δε σημαίνει πως δε μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Οι κοινωνικές επιστήμες δεν αποτελούν θεωρητικές και μόνο προσεγγίσεις. Έχουν και την εφαρμοσμένη τους μορφή που κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος στο εξωτερικό. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η χαρτογράφηση της εγκληματικότητας καθώς και η επιστημονική μορφή αστυνόμευσης (evidence based policing).

    Η ερώτηση που μου γίνεται πιο συχνά είναι πώς μπορούμε να απαλλαγούμε από την ανομία που έχει πλέον γίνει ένα με το κοινωνικό μας DNA...

    Είναι από τις ερωτήσεις που μέχρι πρότινος θεωρούσα ότι δεν έχουν σαφή απάντηση. Και αυτό λόγω της πολυπλοκότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Βλέπετε, η ανθρώπινη συμπεριφορά δε μπαίνει σε κανενός είδους καλούπι. Δεν υπακούει σε σταθερούς Νόμους και κανόνες.

    Δεν είναι μαθηματικά που διέπονται από τους ίδιους κανόνες σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Στις επιστήμες μας αλλάζεις χώρα, αλλάζουν και οι κανόνες..

    Αυτό το στοιχείο είναι που κάνει τις κοινωνικές επιστήμες τόσο δύσκολες... αλλά και τόσο μα τόσο ενδιαφέρουσες!

    Πίσω στην ανομία μας.

    Παρά το περίπλοκο του θέματος, θα επιχειρήσω μια προσέγγιση για το φαινόμενο. Δε θα εμπλακώ σε δημοφιλείς αναφορές. Οι "θεωρίες" που αποδίδουν το ανομικό μας θυμικό στην Τουρκοκρατία, μπορεί να έχουν κάποια βάση (όπως όλα τα στερεότυπα περιέχουν ψήγματα αλήθειας...) αλλά σίγουρα δεν εξηγούν την παρούσα κατάσταση.

    Κατ' εμέ, η ανομία μας άπτεται της προβληματικής μας κοινωνικοποίησης. Ως γνωστόν, οι φορείς κοινωνικοποίησης είναι και δημόσιοι και ιδιωτικοί.

    Ο βασικός ιδιωτικός φορέας κοινωνικοποίησης είναι το οικογενειακό και στενό φιλικό περιβάλλον. Εκεί αποκτά κανείς το αξιακό του σύστημα, τις πεποιθήσεις του και την φιλοσοφία που τον ακολουθεί σε όλη του τη ζωή.

    Σε αυτό το επίπεδο, ο Έλληνας τα πηγαίνει αρκετά καλά. Μαθαίνει τρόπους, μαθαίνει πώς να φέρεται στις κοινωνικές του συναναστροφές, μαθαίνει να δίνει σημασία στην έννοια της οικογένειας, της φιλίας, των κοινωνικών επαφών. Μαθαίνει επίσης την αξία της εκπαίδευσης, και της επαγγελματικής αποκατάστασης.

    Δυστυχώς όμως, η αγωγή σταματά εκεί. Λόγω μιας βαθύτατης απέχθειας του Έλληνα προς το Κράτος και την έννοια της συντεταγμένης πολιτείας που αντιμετωπίζεται ως δυνάστης, η έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη κοινωνικών ικανοτήτων και όχι δημόσιας συμπεριφοράς.

    Η βαθιά ατομιστική φύση του Ελληνα, τον οδηγεί στην ικανοποίηση των ατομικών επιδιώξεων και υποβαθμίζει κάθε συμπεριφορά που μπορεί να έχει κοινωνικά χαρακτηριστικά. Εν ολίγοις, το αίσθημα της "κοινωνικής ευθύνης" είναι εκτός κοινωνικοποίησης.

    Σαν να μη φτάνει αυτό, το Κράτος δεν αντιλαμβάνεται τον παιδαγωγικό του ρόλο και αυτό επιδεινώνει το πρόβλημα.  "Παιδαγωγικό ρόλο το Κράτος", θα ρωτήσετε με μεγάλη απορία. Μα φυσικά! Το κράτος είναι ο μεγαλύτερος παιδαγωγός, σε ό,τι αφορά τη δημόσια συμπεριφορά μας.

    Το Κράτος με την εφαρμογή των Νόμων,  διδάσκει σπουδαία μαθήματα και περνάει πολλά και ισχυρά υποσυνείδητα μηνύματα στον πολίτη. Όταν η εφαρμογή των Νόμων είναι προβληματική ή επιλεκτική, ο πολίτης παίρνει μηνύματα για το τι προσδοκά η πολιτεία από αυτόν. Η εφαρμογή των Νόμων διδάσκει. Διδάσκει τη σημασία που έχει για το κράτος ο κάθε νόμος ξεχωριστά!

    Αστυνομεύεται μια παράβαση; Σημαίνει ότι η Πολιτεία την θεωρεί θεμελιώδη και ουσιαστική.  Δεν αστυνομεύεται; Η ανοχή εκλαμβάνεται ως αποδοχή.

    Όλοι οι προηγμένοι λαοί της δύσης, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που θεωρούμε πειθαρχημένους και νομοταγείς εκ φύσεως, επιδεικνύουν αυτή τη συμπεριφορά λόγω της "διαπαιδαγώγησης" τους από το Κράτος. Αυτό που στην καθομιλουμένη αποκαλούμε "βούρδουλα"!

    Όποιος έχει δει Βορειο-ευρωπαίους τουρίστες να οδηγούν στα νησιά μας ή στην Χαλκιδική το καλοκαίρι, γνωρίζει του λόγου το αληθές. Μέσα σε λίγες μέρες, πετάνε από πάνω τους τον μανδύα του "πειθαρχημένου" και οδηγούν χειρότερα από τον χειρότερο Έλληνα.

    Αν πραγματικά είχαν ανάλογη συνείδηση, θα εξακολουθούσαν να οδηγούν συνετά και στην χώρα μας. Αντιλαμβάνονται όμως την διάχυτη ανομία και γρήγορα προσαρμόζονται, σαν έτοιμοι από καιρό….

    Πώς λοιπόν θα αλλάξουμε; Η απάντηση είναι ότι δε θα αλλάξουμε. Αλλά μπορούμε και να μη βουλιάξουμε... Αυτό που απαιτείται είναι ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Όπως έχουμε εκχωρήσει λίγη από την ελευθερία μας στο κράτος για να μας προστατεύει (μέσω της αστυνομίας) έτσι πρέπει να συμφωνήσουμε ότι η αυστηρή εφαρμογή των Νόμων είναι η μόνη μας σωτηρία.

    Δεν προσδοκώ σε αλλαγή νοοτροπίας. Είναι ουτοπικό. Προσδοκώ να επιστρέψει η λογική στη χώρα που την γέννησε. Προσδοκώ να επιστρέψει η χώρα στον ρεαλισμό μετά από χρόνια συναισθηματικής έξαρσης που μας οδήγησε στην καταστροφή.

    Προσδοκώ να κάνουμε συνειδητή επιλογή (όχι να συμφωνήσουμε συναισθηματικά) πως πιάσαμε πάτο και καλό είναι να αναθεωρήσουμε. Δε μπορεί, κάτι θα έχει μείνει από το Αρχαίο Ελληνικό πνεύμα. Μη ξεχνάμε ότι και οι αρχαίοι ημών  πρόγονοι, είχαν πολλά ελαττώματα και πολλές από τις σύγχρονες παθογένειες.

    Είχαν όμως και πνεύμα που ξεπερνούσε αγκυλώσεις και πάθη και τους οδήγησε σε μεγαλεία.

    Εμείς;

    *O Κωνσταντίνος Δούβλης είναι διδάκτωρ Κοινωνιολογίας της Αστυνόμευσης (University of Essex, UK), ειδικευμένος σε θέματα Αστυνομικού έργου, Ασφάλειας & αντεγκληματικής πολιτικής στις ΗΠΑ (Loyola University of Chicago.) και ειδικός επιστήμων στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων