Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 17-Νοε-2017 00:04

    Καλή η αντιμετώπιση αλλά ακόμα καλύτερη η πρόληψη πλημμυρών!

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Αντωνόπουλου 

    Η αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών που σήμερα λέμε "ακραία φαινόμενα” και παλαιότερα θεομηνίες, γίνεται σχεδόν πάντα πριν την εκδήλωσή τους, με την πρόληψη. Σήμερα, που τα μεγάλα τεχνικά έργα κυριαρχούν, όλες οι αναφορές γίνονται με βάση αυτά: μπάζωσαν τα ρέματα, αντιπλημμυρικά έργα, διευθέτηση χειμάρρων, διαθέσιμα πυροσβεστικά οχήματα, εναέρια μέσα κλπ κλπ. Παλαιότερα, όταν και η γνώση και τα μέσα ήταν περιορισμένα, οι κάτοικοι μιας περιοχής φρόντιζαν από νωρίς όταν με το καλό πέσει το νερό, να υπάρχει περιθώριο και χρόνος να απορροφηθεί από τη γη. Φυσικά και τότε γίνονταν πλημμύρες και μάλιστα πολύ φονικές.

    Η περιοχή που δημιουργήθηκε το πρόσφατο πλημμυρικό φαινόμενο, προσοχή όχι εκεί που ξέσπασε μέσα στην πόλη αλλά πριν από αυτή εκεί που σιγά σιγά μαζεύονταν τα νερά, ήταν αναμενόμενο για κάποιον που ασχολείται με τη γη κι έχει απλώς περάσει ορισμένες φορές από εκεί, ότι κάποια στιγμή θα έδινε τέτοιου είδους φαινόμενα. Εκεί η γη είναι αποψιλωμένη! Οι ιδιοκτήτες, έχουν επιμελώς αφαιρέσει όλους τους θάμνους και τη βλάστηση τα οποία θα μπορούσαν να συγκρατήσουν το νερό της βροχής. Οι ελιές στέκουν έρημες και μόνες, ξένες προς το περιβάλλον τους, παρέα με τις πέτρες. Αυτό που θα λέγαμε Κρανίου τόπος! Μεταξύ μας κανείς δεν ασχολείται μαζί τους παρά σε δύο φάσεις: στη συλλογή και την φάση της καταπολέμησης των ζιζανίων και μάλιστα με ένα φάρμακο που τις ημέρες αυτές κρίνεται στις Βρυξέλλες η τύχη του, κατηγορούμενο για τα χίλια κακά της μοίρας του.  

    Για να λέμε δε τα πράγματα με το όνομά τους, στην περιοχή αυτή βγαίνουν πια λίγα ζιζάνια, ιδιαίτερα χρήσιμα στην περίπτωση πλημμυρών, διότι με τα χρόνια και την λάθος καλλιέργεια έχει υποβαθμιστεί τόσο πολύ που ούτε τα ζιζάνια την καταδέχονται! Είναι απορίας άξιο, ότι η γη εκεί, έχει αφεθεί στην τύχη της ενώ στην περιοχή υπάρχουν δεκάδες πτηνοτροφεία με μεγάλη ετήσια παραγωγή κουτσουλιάς, ένα περίφημο εδαφοβελτιωτικό. Ο γράφων πληρώνει κάθε χρόνο ένα σημαντικό ποσό, πλέον του μεταφορικού που εδώ θα ήταν αμελητέο, για να αγοράσει το εδαφοβελτιωτικό αυτό και περνάει δύο ημέρες μέσα στις... ευωδίες για να το σκορπίσει στα χωράφια του και να φέρει σε ανεκτά επίπεδα την οργανική ουσία. Εκεί στην Αγία Αικατερίνη, δίπλα στα πτηνοτροφεία των Μεγάρων, γιατί δεν το κάνανε; Όποιο βιβλίο και να ανοίξετε λέει ότι το γόνιμο έδαφος, πλούσιο σε οργανική ουσία βοηθάει τη συγκράτηση μεγάλων ποσοτήτων νερού. Άρα λιγότερο νερό στα ρέματα.

    Και γιατί παρακαλώ ζιζανιοκτόνο για την καταπολέμηση των ζιζανίων. Οι εκτάσεις είναι μικρές και θα μπορούσε να γίνει μηχανική καταπολέμηση ακόμη και με το χέρι και κοπτικό μεσινέζας! Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί γιατί τα πήραν τα τρακτέρ με τα προγράμματα και τα πολλά άλογα; Για να σέρνουν πίσω τα ανάλογα παρελκόμενα. Και όχι μόνο τα ψεκαστικά... Στην περιοχή υπάρχουν μηχανουργεία που φτιάχνουν μια χαρά στελεχοκόπτες, άριστα προσαρμοσμένους στο πετρώδες του εδάφους. Και για τους πλέον απαιτητικούς υπάρχει και η Λακωνία που φτιάχνει... τεθωρακισμένους για να αντιμετωπίσει τις πέτρες της Μάνης! Από όλα και για όλους έχει ο μπαχτσές. Αρκεί να θες να πας να ψωνίσεις.

    Επιπλέον, οι γύρω κάτοικοι, έχουν φροντίσει να τσιμεντοποιήσουν ό,τι μπορούσαν, μειώνοντας έτσι την ικανότητα απορρόφησης του νερού από το έδαφος. Γιατί άραγε ο χώρος στάθμευσης του αυτοκινήτου, σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή να είναι τσιμεντοστρωμένος και όχι με χαλίκι; Το ίδιο και η είσοδος του σπιτιού. Όταν αποφασίζεις να μείνεις στην εξοχή, ακολουθείς τους όρους που αυτή επιβάλλει, όχι αυτούς που θα είχες στην πόλη. Αλλιώς πήγαινε να μείνεις στην πόλη. Και στην περιοχή υπάρχουν πολλά σπίτια και πάρα πολύ τσιμέντο.​

    Όλοι μαζί δε, αγρότες, κάτοικοι, δήμοι κλπ φροντίζουν να... μην μαζεύουν τα σκουπίδια τους και να τα πετάνε εκεί που τα δημιουργούν: οι αγρότες στο χωράφι, οι εργολάβοι στην άκρη του δρόμου, ο δήμος στους χώρους των κάδων, τα σπίτια έξω από τις αυλές τους. Ένα ξερό κλαδί ελιάς πεταμένο στο έδαφος, θα μαζέψει γύρω του ένα σωρό σκουπίδια: τα μπουκάλια από τα φυτοφάρμακα, το νάυλον από μια κάλυψη, τα ξερά χόρτα, τον σπασμένο καθρέπτη του αυτοκινήτου που πέταξε ο διερχόμενος οδηγός. Όταν το νερό είναι λίγο, βρίσκει διέξοδο από τα πλάγια. Όταν γίνει πολύ, για τους λόγους που παραπάνω αναφέραμε, τότε συμπαρασύρει το πρόχειρο αυτό φράγμα. Και όταν γίνει περισσότερο συμπαρασύρει περισσότερα μαζί και τα βγάζει μέσα στην Πλατεία του χωριού.​

    Όσο για κάποιες μεγάλες εταιρείες – και είναι και πολλές– με εγκαταστάσεις στην περιοχή δεν χάθηκε ο κόσμος να έριχναν δυο τρία καροτσάκια χαλίκι στα νεροφαγώματα γύρω τους ώστε να συμβάλλουν έστω και ελάχιστα στην αποτροπή του φαινόμενου. Θα μπορούσαν κάλλιστα να το αναφέρουν και στην ετήσια έκθεση εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Οι δε φωτοβολταϊκοί, που και από αυτούς έχει η περιοχή, θα μπορούσαν αντί να ψεκάζουν τα ζιζάνια και να ερημοποιούν σταδιακά το χώρο τους, να βάζουν ένα "παιδί με μεσινέζα” να τα τιθασεύει. Με τα χρόνια αυτά θα μείνουν κοντά και δεν θα τους ενοχλούν.

    Η τεχνική αντιμετώπιση των πραγμάτων λέει ότι πρέπει να φτιάχνουμε μεγάλες λεκάνες συλλογής των φερτών υλικών και του νερού. Η περιβαλλοντική διαχείριση των αγροτικών εκτάσεων λέει όμως με τη σειρά της ότι θα πρέπει να φροντίσουμε το νερό να παραμείνει κατά το δυνατόν στον τόπο που έπεσε, αν μη τι άλλο γιατί εκεί το χρειαζόμαστε περισσότερο από την... θάλασσα. Κι αυτό είναι δουλειά των ντόπιων κάθε περιοχής. Των αγροτών, των κτηνοτρόφων, των εργοστασίων, των σπιτιών, του δήμου. Καθημερινή διαχείριση με σύγχρονους όρους του χώρου.  

    Η ανάγκη ύπαρξης και διευθέτησης των πάσης φύσεως χειμάρρων και ρεμάτων είναι προφανής. Δεν θα αμφισβητήσουμε εμείς εδώ ούτε τη φύση, ούτε την επιστήμη. Αλλά αν δεν φροντίσουμε να μην φύγει το νερό από εκεί που έπεσε με τεχνικές και πρακτικές εξίσου επιστημονικές και φτιάχνουμε μόνο τεχνικά έργα, είναι σίγουρο ότι απλώς θα καθυστερήσουμε φαινόμενα σαν αυτό της Μάνδρας για λίγα χρόνια. Απλά, θα μαζευτούν περισσότερα υλικά και θα φτάσουν στην Πλατεία με περισσότερη ορμή και φυσικά περισσότερες ζημιές και θύματα.

    Γι' αυτό αγαπητοί φίλοι χρειάζονται οι αγρότες σε μια χώρα και μάλιστα οι ακμαίοι και σύγχρονοι αγρότες! Για να είναι μεταξύ άλλων θεματοφύλακες του περιβάλλοντος. Γι' αυτό δίνονται οι αγροτικές επιδοτήσεις. Όχι απλά για να μη φύγουν από τα χωριά, ούτε για να μας περιμένουν το Πάσχα να σουβλίσουμε αρνί. Ειδικά σήμερα που υπάρχουν στην αγορά δεκάδες λύσεις φιλοπεριβαλλοντικής διαχείρισης με εύκολο τρόπο και όχι με την μεγάλη σωματική προσπάθεια που κατέβαλαν οι παλαιότεροι. Αλλά βλέπετε, τα προγράμματα ενίσχυσης των αγροτών είναι εστιασμένα στη διαιώνιση μιας ξεπερασμένης λογικής διαχείρισης, ή στην καλύτερη περίπτωση της κάλυψης των αναγκών μιας γραφειοκρατικής διαχείρισης. Για τα φιστίκια, μας υποχρεώνουν να μην πετάμε όταν τα ξεφλουδίζουμε τα φλούδια στα ρέματα. Σωστό μέχρι εδώ. Και μετά; Θα έπρεπε να μας υποχρεώναμε να τα κάνουμε κάποιο είδος εδαφοβελτιωτικού. Και στους επικριτές που θα πουν είναι μικρές οι ποσότητες απαντάμε: κομπόστ για τον μπαχτσέ σας. Και μη μου πείτε ότι δεν έχετε μπαχτσέ γιατί τότε απλά δεν είστε γεωργοί.

    ΥΓ. Τα παραπάνω τα αφιερώνω στη μνήμη των θυμάτων της πρόσφατης τραγωδίας που πιθανότατα δεν είχαν καμιά συμμετοχή στα όσα παραπάνω αναφέρθηκαν. Απλά έτυχε και περνούσαν από την περιοχή. Τα αφιερώνω επίσης στη μνήμη του πατέρα μου που όταν μου άφησε κληρονομιά τα χωράφια, μου άφησε μαζί ευχή και κατάρα να μην πειράζω ποτέ και για κανένα λόγο τα αντιπλημμυρικά/αποστραγγιστικά έργα που είχε φτιάξει και φτάνουν το 7% της συνολικής έκτασης. Τότε που τα μέσα ήταν λιγοστά και δεν υπήρχε κράτος πρόνοιας. Ενώ τώρα που υπάρχει... 

    * Ο κ. Δημήτρης Αντωνόπουλος είναι Αγροτοοικονομολόγος Msc -Παραγωγός Κελυφωτού Φιστικιού    

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων