Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 12-Ιουλ-2017 00:05

    Είναι εφικτή η έξοδος στις αγορές;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Γκιόκα 

    Η διεθνής οικονομική συγκυρία είναι ευνοϊκή για την Ελλάδα. Σε ένα περιβάλλον μηδενικών επιτοκίων οι επενδυτές ψάχνουν απεγνωσμένα υψηλές αποδόσεις σε ασφαλή ομόλογα. Ως τέτοια κατατάσσονται πλέον τα ελληνικά, διότι βρίσκονται κάτω από το κέλυφος ασφάλειας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης, ο οποίος κατέχει πάνω από τα 2/3 του ελληνικού χρέους. 

    Δίνεται λοιπόν η ευκαιρία στη χώρα να αναχρηματοδοτήσει από τις αγορές το ομόλογο των €2 δις που είχε εκδοθεί το 2014 και λήγει στις 18 Ιουλίου. Με αυτό τον τρόπο θα εξοικονομηθεί αντίστοιχο ποσό από τη δόση που θα λάβουμε εντός των επόμενων ημερών, ώστε να πέσει στην πραγματική οικονομία.

    Μια τέτοια επιτυχή δοκιμαστική προσπάθεια σημαίνει όμως ότι ανοίγει ο δρόμος για συστηματική έξοδο στις αγορές από τον Αύγουστο 2018, όταν και λήγει το 3ο μνημόνιο;

    Ο δρόμος μέχρι τότε είναι μακρύς και δύσβατος. Η 1η αβεβαιότητα σχετίζεται με το αν θα φτάσουμε αισίως στο τέλος του τρίτου μνημονίου. Για να ολοκληρωθεί επιτυχώς το πρόγραμμα πρέπει σε ένα χρόνο να κλείσουμε 4 αξιολογήσεις, τη στιγμή που σε δύο χρόνια κλείσαμε μόλις 2. Τα προαπαιτούμενα δεν περιλαμβάνουν μεν δημοσιονομικά μέτρα, αλλά διαρθρωτικές αλλαγές, οι οποίες πιθανότατα θα οδηγήσουν σε αντιδράσεις από οργανωμένες κοινωνικές ομάδες, δημιουργώντας απροθυμία στους κυβερνώντες να τις εκτελέσουν. Τυχόν νέες καθυστερήσεις όχι μόνο θα στερήσουν τα πολύτιμα χρήματα των δόσεων, αλλά θα εκτροχιάσουν και τα χρονοδιαγράμματα.

    Η 2η αβεβαιότητα σχετίζεται με το διεθνές οικονομικό περιβάλλον που θα έχει διαμορφωθεί σε ένα χρόνο από τώρα. Αν η ΕΚΤ σταματήσει στις αρχές του 2018 την ποσοτική χαλάρωση και ξεκινήσει τη διαδικασία μαζικής πώλησης ομολόγων, τότε η πτώση της τιμής τους θα είναι ραγδαία. Ασφαλώς σε μια τέτοια αρνητική συγκυρία θα είναι πολύ δύσκολο για την Ελλάδα  να επιτύχει ευνοϊκές συνθήκες δανεισμού.     

    Η 3η αβεβαιότητα αφορά την έλλειψη εμπιστοσύνης των τρίτων προς εμάς. Όπως και να είναι τα πράγματα, η ελληνική κυβέρνηση θα προσπαθήσει να βγει στις αγορές το Σεπτέμβριο 2018 μόνη της, χωρίς το μαξιλάρι της προληπτικής πιστωτικής γραμμής. Ο προφανής στόχος είναι να δείξει ότι η χώρα βγαίνει από τα μνημόνια και με αυτό το ισχυρότατο επιχείρημα να προκηρύξει πρόωρες εκλογές (πριν ενεργοποιηθούν από 1/1/2019 οι περικοπές συντάξεων). Θυμίζουμε όμως ότι κάτι τέτοιο επιχείρησε να κάνει και ο κ. Σαμαράς το φθινόπωρο 2014, όταν και είπε ότι θα διώξει το ΔΝΤ και η Ελλάδα θα δανειστεί μόνη της. Ως συνέπεια, την επόμενη ημέρα τα spreads των ελληνικών ομολόγων σκαρφάλωσαν στο Θεό, αναγκάζοντας τον να κάνει στροφή 180 μοιρών. 

    Με απλά λόγια όταν ο ασθενής μετά από 8 χρόνια στην εντατική κατεβαίνει στην αυλή να παίξει ποδόσφαιρό, ακόμα κι αν αυτός νιώθει γερός, οι γύρω του ίσως δεν έχουν την ίδια άποψη.

    Με βάση όλα τα παραπάνω, ο πιο ρεαλιστικός στόχος είναι η προσπάθεια εξόδου στις αγορές το 2018, έχοντας όμως εξασφαλίσει μια ανοιχτή γραμμή χρηματοδότησης από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης σε περίπτωση που τα πράγματα δεν εξελιχθούν ομαλά. Η ασφάλεια του ESM θα αποτελέσει για τους επενδυτές μια μορφή εγγύησης των χρημάτων τους και θα αμβλύνει τις επιφυλάξεις τους να δανείσουν την Ελλάδα. Τα χρήματα της προληπτικής πιστοληπτικής γραμμής  θα προέλθουν από τα αδιάθετα κεφάλαια της 3ης ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών (σχεδόν €20 δις). 

    Το πρόβλημα όμως με αυτό το σενάριο είναι ότι πιθανώς οι Ευρωπαίοι δανειστές να αξιώσουν νέα μέτρα. Θα πρέπει λοιπόν η ελληνική πλευρά να ζητήσει κάτι τέτοιο να συμβεί ΜΟΝΟ σε περίπτωση που τελικώς η Ελλάδα τραβήξει χρήματα από την προληπτική γραμμή και ΌΧΙ όσο μπορεί και δανείζεται από τις αγορές. Σε καμία περίπτωση πάντως τα μέτρα δεν μπορεί να είναι δημοσιονομικά, αλλά μόνο διαρθρωτικά. Ήδη η βουλή έχει νομοθετήσει σκληρά μέτρα για τα έτη 2019-20, έχει δεσμευθεί για πολύ υψηλά πλεονάσματα 3,5% έως το 2022 και έχει υπογράψει τον κόφτη αν υπάρξει απόκλιση από το στόχο. Αυτά είναι ήδη υπερβολικά πολλά και πρέπει να χαλαρώσουν. Αν η όλη διαδικασία εξελιχθεί σε ένα συγκεκαλυμμένο 4ο μνημόνιο, τότε δεν έχει κανένα νόημα.

    Το στοίχημα είναι η Ελλάδα να βγει σταδιακά από το καθεστώς διεθνής επιτήρησης. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να καταπολεμήσει τις χρόνιες παθογένειες και να βελτιώσει την εικόνα της το συντομότερο δυνατό. 

    * Ο κ. Δημήτρης Γκιόκας είναι Οικονομικός Αναλυτής, μέλος της Δημοκρατικής Ευθύνης

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ