Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 14-Ιουν-2017 00:04

    Επιχειρηματική ηθική: Λάθος επίθετο σε λάθος ουσιαστικό;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιώργου Ι. Κωστούλα

    Έχοντας στο μυαλό μας όσα καταλογίζονται στους ηγέτες - μάνατζερ του καιρού μας, γύρω από την πάση θυσία επιτυχία, της οποίας όμως το (ηθικό) κόστος αφήνουν να χρεωθεί στις εταιρείες τους, ίσως δεν θα έπρεπε να μιλάμε για Επιχειρηματική Ηθική, αλλά για Ηθική της Επιτυχίας. Αναφερόμαστε, βεβαίως, στο ηθικό κόστος που παράγουν ενέργειες ή παραλείψεις των διοικούντων τις εταιρείες για ίδιο όφελος, με χρέωση όμως του (ηθικού) λογαριασμού των Επιχειρήσεων και των Οργανισμών, λογιζομένων ως συντεχνίας. Ηθικό κόστος που συμποσούται με την όποια, άλλης μορφής, κλαδική δυσφήμηση. Αδίστακτοι διαπλεκόμενοι από το ένα μέρος και μία ανίσχυρη και ευάλωτη πολιτική διοίκηση από το άλλο, έχουν δημιουργήσει ένα πλέγμα "ηθικής ευρυχωρίας”, που αδικεί συλλήβδην έναν τόσο σημαντικό κλάδο, τον επιχειρηματικό, προσάπτοντάς του μια ηθική ετικέτα που δεν του αξίζει. 

    Αντί λοιπόν για Επιχειρηματική Ηθική καλύτερα θα ήταν να μιλάμε για Ηθική των Επιχειρηματιών και Μάνατζερ. 

    Από το άλλο μέρος, ένα, έως και εξεζητημένο, υπερενδιαφέρον περιήγαγε την Ηθική σε κορυφαίο αίτημα της κοινωνίας μας. Όλα ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’70 με την Εφηρμοσμένη Ηθική σε ορισμένους κλάδους όπως η ιατρική ηθική, και δειλά δειλά η περιβαλλοντική ηθική. Προοδευτικά, στη συνέχεια, στο πλαίσιο της Εφηρμοσμένης Επιχειρηματικής Ηθικής, έχουν αναπτυχθεί, ως αυτοτελείς κλάδοι της Εταιρικής Διακυβέρνησης, πλέον: η ηθική της έρευνας, η ηθική της επιστήμης, η ηθική της τεχνολογίας, η κλινική ηθική, η διαπολιτισμική ηθική, η ηθική των υπολογιστών, η ηθική της σχέσης των γενεών, των φύλων, της λήψης των αποφάσεων, η ακαδημαϊκή ηθική, η γεωργική ηθική, η ηθική της δημοσιογραφίας, η ηθική των ΜΜΜ, η ηθική της διαφήμισης, η οργανωσιακή ηθική, η πυρηνική ηθική κ.λπ. Αυτά από τη Μ. Δραγώνα –Μονάχου (περιοδικό CogitoNo 5). 

    Αφοριστικός αντίλογος, εν προκειμένω, μια φράση του G.J. Warnock, ο οποίος αναφερόμενος στην αναλυτική φιλοσοφία, είπε ότι αυτή "ακονίζει  ένα εργαλείο με το οποίο δεν έχει να κόψει τίποτα”.

    Τα πράγματα, βεβαίως, τα είχε βάλει στη θέση τους ο Μ. Φρίντμαν, σημαία της άκρατης νεοφιλελεύθερης αποτελεσματικότητας, διακηρύσσοντας ότι η αληθινή και μόνη ηθική ευθύνη μιας επιχείρησης ή ενός κερδοσκοπικού οργανισμού είναι να  έχει κέρδη και να υπακούει στους νόμους. Θα πρόσθετα, τόσα τουλάχιστον κέρδη που να αποτρέπουν ενδεχόμενη αποεπένδυση. "Κάθε αρετολογική ή ηθικοπλαστική θεωρία που ξεπερνά τα όρια του νόμιμου και του επιχειρηματικά ορθού είναι απαράδεκτη”. Ομολογουμένως, πολύ δύσκολα θα μπορούσε κανείς να τα αντιπαρέλθει αυτά.

    Θεωρώ επίσης πολύ σημαντική τη διάκριση, που γίνεται τελευταία, μεταξύ επιχείρησης και επιχειρηματία ή μάνατζερ, από την εξής πλευρά: Ο καθένας έχει το δικαίωμα να διαθέσει τα χρήματά του μετά τη φορολόγηση των εισοδημάτων του, όπως εκείνος νομίζει. Αποθέωση αυτής της στάσης έχουμε στις περιπτώσεις των Μπιλ Γκέιτς και Γουόρρεν Μπάφετ. Πάμπλουτοι οι ίδιοι, από μια, ενδεχομένως, άκρατη εφαρμογή των απόψεων του Φρίντμαν, μετατράπηκαν εσχάτως, σε ατομικό επίπεδο, σε γενναιόδωρους φιλάνθρωπους μεγάλης κλίμακας. Όλα αυτά όμως από τη δική τους περιουσία και όχι εις βάρος των κερδών των επιχειρήσεών τους.

    Αναμφίβολα, η Ηθική, ως μοναδική προσέγγιση της Πολιτικής ή της Οικονομίας παρουσιάζει προβλήματα. Η προαγωγή της ηθικής σε κορυφαίο αίτημα της κοινωνίας ή στο μόνο αίτημά της είναι έκφραση του συντηρητισμού της, σχολιάζει ο Π. Μανδραβέλης στην Καθημερινή, βάζοντας στην εικόνα και το μέγιστο ζήτημα της λειτουργικής και αποτελεσματικής εταιρικής διακυβέρνησης. 

    Η άποψη, όπως υποστηρίζεται, από τους για διαφορετικούς λόγους, καχύποπτους, ένθεν κακείθεν του νεοφιλελευθερισμού, αρχίζει να σκληραίνει περαιτέρω. Τρία  ερωτήματα φωτίζουν τον σχετικό προβληματισμό:

    Αφοπλιστικό το πρώτο ερώτημα: Είναι χρήσιμη σε κανέναν μία ηθικότατη και κοινωνικά υπεύθυνη, αλλά πτωχευμένη επιχείρηση;

    Στο ίδιο μήκος κύματος, ωμότερο το δεύτερο: Τι προτιμάτε, έναν ηθικό αλλά αναποτελεσματικό οργανισμό ή έναν ελαφρώς ανήθικο αλλά αποτελεσματικό;

    Χαριτωμένο το τρίτο: Ήταν τάχα ανήθικος ο μακαρίτης Μποδοσάκης, που έλεγε ότι είχε σταθερά πολιτικά φρονήματα; "Είμαι πάντα...κυβερνητικός!” , απαντούσε αφοπλιστικά-  "μετοντοβλέτι, τζάνεμ!”.

    * O κ. Κωστούλας είναι τέως γενικός διευθυντής εταιρειών του ευρύτερου  χρηματοπιστωτικού τομέα

    gcostoulas@gmail.com

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    00:03 23/08

    Τους χορεύουμε ή μας χορεύουν;

    Οι αποδόσεις των ομολόγων δεν μετρούνται με τρόπο απόλυτο αλλά πάντα σε σχέση με την διαφορά τους από το ομόλογο του γερμανικού δημοσίου (Bund).

    00:03 22/08

    Οι διακοπές του κ. Τσίπρα

    Δεν ξέρω πού έκανε και με ποιους έκανε διακοπές ο κ. Τσίπρας. Πάντως η αντιπολίτευση και ο τύπος έχουν κάθε δικαίωμα να ζητούν εξηγήσεις.

    00:03 17/08

    Kimland vs.Trumpland

    Η κλιμάκωση μπορεί να επέλθει από κράτη - συμμάχους της Trumland στην "πίσω αυλή" της Β. Κορέας.

    00:38 16/08

    Καιγόμαστε μόνοι μας...

    Είναι καιρός να χαραχτεί μια εθνική πολιτική για το περιβάλλον, με συμμετοχή σε διάλογο όλων των φορέων, της Βουλής και της κοινωνίας των πολιτών.

    00:11 11/08

    Εσύ, είσαι ελεύθερος;

    Κάποιος του οποίου οι φόροι του αποφασίζονται με βάση την ιδιότητά του και όχι την φοροδοτική του ικανότητα, είναι ελεύθερος;