Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 17-Νοε-2016 00:07

    Πρόεδρε Ομπαμα, μας ξύπνησες! Σε ευχαριστούμε.

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Νίκου Κασκαβέλη

    Πόσο μου είχε λείψει αυτή η αίσθηση! Αυτή η φλόγα, η δίψα να παρακολουθείς οτιδήποτε πολιτικό με πίστη και προσδοκία. Και σε κάθε αποστροφή να νιώθεις και λίγο πιο ενθουσιασμένος. Λίγο πιο συμμέτοχος. Όπως είπε πρόσφατα ο Πρόεδρος Ομπάμα σε προεκλογική του ομιλία, λίγο πιο "fired up”! Έτσι νιώθω και τώρα, που η επίσκεψη τελείωσε. Και μαζί της και η ιστορική ομιλία-παρακαταθήκη του Προέδρου στο νέο Κέντρο Πολιτισμού. Κι αν οι περισσότεροι έμειναν στη σημασία της επίσκεψης του Προέδρου, ο αντίκτυπός της, δεν οφείλεται (μόνο) στο αξίωμα. Οφείλεται στο πρόσωπο που το ενσάρκωσε και κατεβαίνει από τη σκηνή. 

    Ανήκω στη ολοένα και πιο σπανίζουσα "φυλή" εκείνων που έλκονται από την πολιτική. Τη διαδικασία που συνομαδώνει τους ανθρώπους και τους φέρνει αντιμέτωπους με τη διαχείριση των θεμάτων τους. Που μπορεί να αποθεώσει τις αρετές τους, αλλά και να παρασυρθεί από τα πάθη τους. Στην ιδεατή της μορφή, υλικό συγγραμμάτων και παραγωγός ποίησης. Στη φθαρτή της, καθημερινή εκδοχή, όπως ενσαρκώνεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα, δυστυχώς η πολιτική τείνει να απογοητεύει και να απομακρύνει. Στα υψηλά οράματα που διαφεύγουν, αντιπαρατίθεται η "σκόνη" της διαδικασίας, με τριβές και συμβιβασμούς. Τελικά όμως, καταλυτικός στην πολιτική και τη δημοκρατία είναι και ο ρόλος των προσώπων. 

    Το κατέστησε για ακόμα μία φορά σαφές ο χαρισματικός αυτός άνθρωπος, που ηγήθηκε για 8 χρόνια της υπερδύναμης και που, οκτώ χρόνια πριν, είχε συνεπάρει, όχι μόνο τη χώρα του, αλλά και πολίτες ανά την οικουμένη με το μήνυμά του. Οι προσδοκίες που είχε γεννήσει ήταν τεράστιες, κάτι που ενείχε κινδύνους διάψευσης. Για το πραγματικό έργο που συνετελέσθη, οφείλεται εκτενής απολογισμός, δεν είναι η στιγμή. Όμως στη θητεία του, με το σύνολο των αρετών που ανέδειξε, ο μεγάλος αυτός σύγχρονος ηγέτης, εξέφρασε όσο κανείς το πνεύμα της εποχής και εξέφρασε μια πολύ αισιόδοξη εκδοχή του κόσμου. Στο πρόσωπό του, πολλοί βρήκαμε μια σύγχρονη έμπνευση, ένα κίνητρο για να συνεχίσουμε να ασχολούμαστε με τα κοινά. Να βελτιωνόμαστε μαθαίνοντας, να αλληλεπιδρούμε με άλλους, να ψάχνουμε, να συμμετέχουμε.  

    Όλο αυτό το πνεύμα ελπίδας και αισιοδοξίας, όλο το κίνητρο είχε αρχίσει να φθίνει τα τελευταία χρόνια. Η γκρίζα καθημερινότητα, τα άμεσα πολιτικά πρότυπα φτήνιας και μικρότητας, οι αλλεπάλληλες αρνητικές διεθνείς εξελίξεις, μας ωθούσαν σε μια μοιραία αποδοχή της πραγματικότητας, ως μιζέριας, ως δήθεν ανίκητης νομοτέλειας. Σε μια νοοτροπία συνθηκολόγησης με το μέτριο, το σύνηθες, το ετεροκαθορισμένο. Η πρόσφατη προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ, ήταν πλήρως ευθυγραμμισμένη με τα ανωτέρω. Καμία ιδιαίτερη επιθυμία να την παρακολουθήσεις. Ύστερα από την "υπερβατική" εμπειρία 8 και 4 χρόνια πριν, με τι κουράγιο να δεις κάτι που σε γυρνούσε δεκαετίες πριν; Η νίκη Τραμπ, ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά ανησυχητικών εξελίξεων, που δεν προμηνύουν καλύτερες μέρες. 

    Η Προεδρία του υπήρξε πετυχημένη. Το λένε τα ποσοστά αποδοχής ρεκόρ που συγκεντρώνει φεύγοντας. Ίσως πετύχαινε περισσότερα, αν δεν έχανε τον έλεγχο του Κογκρέσου για τόσα χρόνια. Και το αποτέλεσμα των εκλογών; Πολλά γράφτηκαν, μαζί και για αιτίες, σχετικές και με τα πρόσωπα των υποψηφίων. Λογικό όταν μετά από 8 χρόνια τέτοιας ηγεσίας, οι επιλογές προς τους ψηφοφόρους έρχονταν από το παρελθόν. Να θίξουμε μερικά καίρια σημεία. 

    Πρώτα, το πώς ένας δισεκατομμυριούχος, "τηλεπερσόνα" επί δεκαετίες κατάφερε να περάσει ως "αντισυστημικός" είναι μαζί αξιοπρόσεκτο και αξιοθαύμαστο. Το "ό,τι δηλώσεις είσαι" φαίνεται έχει ευρύτερη ισχύ. Οι Αμερικανοί επέλεξαν έναν εκφραστή του "αμερικανικού ονείρου", έναν μέσα από την καρδιά του "τρόπου ζωής" ενός μεγάλου μέρους τους, με ρητορική εναντίον μιας "απομακρυσμένης ελίτ". Πίστη του γράφοντος είναι πως αυτά που παρατηρούμε, στις ΗΠΑ και αλλού, είναι η κραυγή της Δύσης, σε έναν αλλαγμένο κόσμο που δεν της αρέσει πια. Η παγκοσμιοποίηση, που ξεκίνησε εκεί, επιχειρείται να παρθεί πίσω, κάτι που θα αποδειχθεί φενάκη. Βλέπουμε τη σπασμωδική αντίδραση μιας φθίνουσας Δύσης, μπροστά στην ανάδυση μιας ακμάζουσας Ανατολής (Κίνα, Ινδία κλπ). Το "αμερικανικό όνειρο" υποσχόταν μια διαρκώς βελτιούμενη ποιότητα ζωής. Σε έναν κόσμο όμως που και άλλοι πια διεκδικούν μερτικό της ευημερίας, αυτό έχει όριο. Όσο καλά και να τα πήγε η οικονομία επί Ομπάμα (και τα πήγε) η παλιά υπόσχεση δεν ανταποκρινόταν πια. Και σε αυτό υπήρξε αντίδραση. 

    Το πόσο η αντίδραση αυτή, ενός "κακομαθημένου παιδιού" που είχε μάθει να παίζει μόνο του, θα προσαρμοστεί ομαλά στις νέες συνθήκες ή θα χρειαστεί νέες οξύνσεις για να το αποδεχτεί, θα φανεί στα προσεχή χρόνια. Η ανθρωπότητα κάνει κύκλους, όπως είπε και ο Πρόεδρος. Έλεγαν παλαιοί πολιτικοί της Ευρώπης πως όσο ζούσαν, δεν θα υπάρξουν νέοι πόλεμοι στην Ήπειρο. Οι νέες γενιές όμως δεν τα γνωρίζουν αυτά, ως εμπειρία. Ας ελπίσουμε η ενέργεια που σωρεύεται να βρει νέους τρόπους εκτόνωσης κι όχι τους συνήθεις της Ιστορίας. 

    Κι ήρθε το ταξίδι του στην Αθήνα για να δώσει κάτι από αυτήν την ξεχασμένη "μαγεία". Πέρα από το φυσικό χάρισμα, έδειξε γιατί θεωρείται ένας τόσο καλλιεργημένος και έξυπνος άνθρωπος. Άπειρα τα σημεία προς σχολιασμό, σε επίπεδο λόγου και ιδίως συμβολισμών. Πολλά ήδη σχολιάστηκαν, ιδίως σχετικά με τις αναπόφευκτες και συντριπτικές συγκρίσεις με τους "δικούς μας", που προσδοκούσαν πολλά από την επίσκεψη, πήραν κάποια, αλλά εφθάρησαν ανεπίστρεπτα. Με την απλότητα και τη χάρη του, την ακτινοβολούσα καλλιέργεια που ανιχνεύεται στα συμπυκνωμένα νοήματα κάθε φράσης, ο Ομπάμα λειτούργησε σαν "ξυπνητήρι" και καθρέφτης μαζί. Σε αυτόν, τον "ξένο" που φάνηκε να μας ξέρει καλύτερα από όσο εμείς γνωρίζουμε τον εαυτό μας, είδαμε τη σύγχρονή μας αντανάκλαση και νιώσαμε περίεργα. Περηφάνια μαζί, για αυτό που μπορούμε να είμαστε, για αυτό που άλλοι, συνειδητοποιημένοι και επεξεργασμένοι, βλέπουν σε μας και ντροπή, για αυτό με το οποίο επιλέγουμε να συμβιβαζόμαστε. Για εκείνο που καταντήσαμε. 

    Στις δικές μας κλισέ παραινέσεις, τις εκφράσεις δίχως περιεχόμενο που μας έμαθαν "παπαγαλία" στο σχολείο, αυτά το ότι "δώσαμε τα φώτα και έκτοτε όλοι μας χρωστούν", ο ίδιος ήρθε να μας κάνει μάθημα. Διάλεξη, για το ουσιαστικό περιεχόμενο της δημοκρατίας. Από αποσπάσματα Θουκυδίδη, έως τον Ηρόδοτο και τις διαδικασίες της αρχαίας Δημοκρατίας που διαμόρφωσαν τον τρόπο σκέψης της δυτικής κουλτούρας, παρά τα "σκαμπανεβάσματα". Ακόμα και ο Παρθενώνας, "ξεχασμένος" στο νεοελληνικό κράμα κυνισμού, αυτό-οικτιρμού και απαιδευσίας, ανα-νοηματοδοτήθηκε ως τόπος υπερβατικός, αφετηρία μαζί και προορισμός. Τόπος αναβάπτισης, που οι πλέον μορφωμένοι και ισχυροί αναζητούν με δίψα μαζί και σεμνότητα, προκειμένου να μυηθούν στα σημαινόμενά του.  

    Κι έπειτα, μια πλήρης περιγραφή των σύγχρονων πλεονεκτημάτων, ενός ατελούς πολιτεύματος, όπως είπε, μαζί και του κόσμου που αναδύεται μέσα από μια άνευ προηγουμένου έκρηξη τεχνολογίας και αλλαγών παντού. Κάτι που συνιστά ταυτόχρονα πρόκληση και απειλή. Όλα αυτά, με απλή περιγραφή, πλήρη κατανόηση και πέρασμα στο ακροατήριο και πάνω απ’ όλα με μια αταλάντευτη, βαθιά αισιόδοξη ματιά και παρακίνηση σε όλους για το καλύτερο. Αν αυτό δεν είναι Ηγεσία, δεν ξέρω τι είναι. Πόσο διαφορετικά από όσα έχουμε εθιστεί τελευταία; Τα διχαστικά, τα "γκρινιάρικα", τα ξεπερασμένα;

    Η ομιλία του Προέδρου Ομπάμα, ως επιστέγασμα της πορείας του, θα μείνει φάρος φωτεινός, να συγκρίνεται με άλλες διαχρονικές ομιλίες περί Δημοκρατίας, Δικαιωμάτων, Συναδέλφωσης, Συνεργασίας, Ευημερίας. Κυρίως ο σπόρος της, στον τόπο αυτό του φωτός και της τρέχουσας απελπισίας, του μηνύματος υπέρ του ανθρώπου και της ελευθερίας, της ομορφιάς και της συνύπαρξής της με το τραγικό όπως εδώ διατυπώθηκε, θα γονιμοποιήσει κάτι δημιουργικό. Κάτι δυνατό ξύπνησε. Φάνηκε στα πρόσωπα των άμεσων ακροατών που έλαμπαν! Και μπορεί να το αφουγκραστεί κανείς και σε καρδιές άλλων, που είχαν καιρό να δουν νόημα κι ελπίδα για τους εαυτούς τους! Η δύναμη των λέξεων… Απατηλές ή όχι, εμείς θα απαντήσουμε. 

    Στα δύσκολα που έρχονται μπροστά, μπορούμε να επιλέξουμε το πρίσμα που μας πρότεινε ο εκλεκτός μας καλεσμένος: Αν έχει η Ιστορία πτυχές, η πορεία της είναι ανοδική, προς τη Δικαιοσύνη και την πρόοδο. Όπως τέλειωνε την ομιλία και αποχωρούσε, ένιωσα σαν μπροστά σε καλοκαιρινό ηλιοβασίλεμα! Έκθαμβος μπροστά σε μια ξεχασμένη ομορφιά, απαρηγόρητος για το σκοτάδι της νύχτας που έρχεται. Τώρα όμως θυμήθηκα και μαζί μου κι άλλοι, πως "για να γυρίσ’ ο Ήλιος θέλει δουλειά πολλή". Και τον τροχό θα τον γυρίσουν οι μόνοι που μπορούνε, όσοι έχουμε την "πολύτιμη ιδιότητα του πολίτη"! 

    Σπουδαίος Αμερικανός, πολίτης του κόσμου αλλά και "Ωραίος σαν Έλληνας", ο Πρόεδρος Ομπάμα. Τον ευχαριστούμε για τη σύνοψη, το πλήρες εγχειρίδιο της τρέχουσας πολιτικής και για την επαναφορά μας στην "αλφαβήτα" των βασικών, μαζί με την υπενθύμιση του ποιοι υπήρξαμε και ποιοι μπορούμε να ξαναγίνουμε! Αναβαπτισμένοι στα νάματα του δικού μας νερού που μας επέστρεψε  ένας "δικός μας ξένος", συνεχίζουμε, ασυμβίβαστα, μέχρι να γίνει η πίστη μας πραγματικότητα. 

    *Ο κ. Νίκος Κασκαβέλης είναι δικηγόρος (ΜΔΕ. MSc)

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων