Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 18-Ιουν-2013 07:38

    Ένα φόρος Tobin για την ΕΕ

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Μάρδα

    Μετά το σοκ που δέχθηκε η Κύπρος, λόγω της ατυχούς προσπάθειας με σκοπό τη φορολόγηση των καταθέσεων κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ, ο Ασκός του Αιόλου άνοιξε, και σε αυτό το θέμα, στο πλαίσιο της ΕΕ.   

    Όλα όσα προτάθηκαν τότε, παραβίαζαν το ισχύον κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο και ειδικότερα την Οδηγία 94/19, όπως και τις προεκτάσεις της, ρυθμίσεις που αποτελούσαν εγγύηση για τις καταθέσεις κάτω των 100 χιλ. ευρώ. 

    Παρεπόμενο της άστοχης εκείνης αρχικής εισήγησης, ήταν το άνοιγμα ενός νέου κύκλου συζητήσεων, που θα καταλήξει σε μια νέα ρύθμιση, δηλαδή σε μια νέα Οδηγία της ΕΕ. Η Επιτροπή ολοκλήρωσε εδώ και καιρό το σχετικό με το υπό εξέταση έργο. Απομένει η αποδοχή της πρότασής της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. 

    Η νέα προς ψήφιση Οδηγία της ΕΕ, με θέμα το «κούρεμα» των καταθέσεων θίγει μόνο τις ανασφάλιστες καταθέσεις (άνω των 100 χιλ. ευρώ) των τραπεζών των κρατών-μελών σε κρίση ρευστότητας. Οι καταθέτες θα πρέπει να αποτελούν όμως την έσχατη λύση σωτηρίας (μετά τους μετόχους, ομολογιούχους και πιστωτές) σύμφωνα με τα όσα προτείνονται έως σήμερα από τις αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.  

    Υπάρχουν όμως και άλλες διέξοδοι, με μια πιο ευρωπαϊκή διάσταση, που βασίζονται, στα εξής δεδομένα: 

    Πρώτον, η Συνθήκη του Μάαστριχτ, με το ευρώ, τον μηχανισμό εποπτείας  των κρατών της ευρωζώνης (Άρθρο 104 Γ) και τα «Σύμφωνα Σταθερότητας» του 1997 και 2005, εισήγαγε κοινούς κανόνες, περιορίζοντας την αυτονομία των εθνικών πολιτικών (νομισματικής και δημοσιονομικής). 

    Δεύτερον, η συμφωνία για μηδενικό έλλειμμα των κρατικών προϋπολογισμών, περιορίζει ακόμη περισσότερο τις κινήσεις των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών. 

    Τρίτον, τα έξι νομοθετήματα της ΕΕ του 2011, περί «υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών και ελλειμμάτων», τα διάφορα παρεπόμενα αυτών Μνημόνια και η εκκολαπτόμενη Τραπεζική Ένωση, προωθούν ακόμη μεγαλύτερους περιορισμούς στην αυτονομία της οικονομικής πολιτικής των κρατών-μελών σε κρίση.

    Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, που προωθούν τη συλλογική ευθύνη σε όλο το πλέγμα της νομισματικής, δημοσιονομικής και τραπεζικής πολιτικής, το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι το εξής: 

    Γιατί να μη διαχέονται οι επιπτώσεις της κρίσης (δηλ. το «κούρεμα» των καταθέσεων), που αντιμετωπίζει μια περιοχή της Ένωσης, σε όλα τα μέλη της και γιατί να περιορίζονται μόνο στο όποιο «κακό» κράτος-μέλος της;

    Στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής προσέγγισης λοιπόν, η προς διαμόρφωση νέα Οδηγία, θα μπορούσε να προτείνει το «κούρεμα» όλων των καταθέσεων των τραπεζών της Ευρωζώνης.

    Αναλυτικότερα, με τα όσα μεθοδεύονται, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών έχουν χάσει την αυτονομία των κινήσεων στο –σχηματικά– 95% των θεμάτων της οικονομικής πολιτικής. Αντιστάθμισμα αυτού, θεωρείται αυτονόητο η από κοινού διαχείριση της κρίσης ρευστότητας και χρέους και κάθε άλλου ζητήματος, που εντάσσεται στο εναπομείναν 5%. 

    Το προαναφερθέν σκεπτικό, εύλογα μπορεί να προκαλέσει κάποιες αντιδράσεις σε μια πρώτη του ανάγνωση. Κινείται όμως στην ίδια λογική του φόρου Tobin, ενός φόρου που θα αφορούσε –αν εφαρμοζόταν– στις παγκόσμιες χρηματιστηριακές συναλλαγές. Τα έσοδα από τις εν λόγω συναλλαγές, θα κάλυπταν βασικές ανάγκες των φτωχών χωρών. Κατά την πρόταση αυτή, οι επιπτώσεις της φτώχειας (τοπικό φαινόμενο) θα διαχέονταν λοιπόν σε όλο την πλανήτη.

    Κατά την πρόταση μας, οι επιπτώσεις της έλλειψης ρευστότητας σε μια περιοχή της Ένωσης (τοπικό φαινόμενο), διαχέονται στο σύνολο της ΕΕ, κάτι που το προβλέπει αυτή η ίδια η Συνθήκη της Λισσαβόνας, μέσω της αλληλεγγύης που προτάσσει!.

    Αν το σχέδιο που προωθείται περί φορολόγησης των καταθέσεων  μόνο των προβληματικών τραπεζών μιας περιοχής (κράτους) της ΕΕ τεθεί ως έχει, τότε η απογύμνωση των τραπεζών των κρατών-μελών σε κρίση από τις καταθέσεις πλουσίων πολιτών είναι δεδομένη.

    Στην ανατροπή της συγκεκριμένης λογικής, καίριο ρόλο μπορεί να παίξει  το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αρκεί να δώσει την προσήκουσα διάσταση στο υπό εξέταση πρόβλημα, προτείνοντας κάτι διαφορετικό από ό,τι ήδη προωθείται. Προς το παρόν η αρμόδια επιτροπή του δεν έχει δείξει τέτοια δείγματα.

    * Ο κ. Δημήτρης Μάρδας είναι Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    00:22 23/06

    Happy birthday Capital Controls

    Στις 28/6 έχουμε τη δεύτερη επέτειο των Capital Controls. Happy Birthday!! Στα δυο αυτά χρόνια, με τα χρήματα των πολιτών παγιδευμένα στις τράπεζες, καθένας είναι δυνητικό θύμα των ορέξεων του...

    00:05 23/06

    Προδότες και πατριώτες ΙΙ

    Είναι βέβαιο ότι οι δηλώσεις του Κώστα Καζάκου περί προδοτών πολύ σύντομα θα ξεχαστούν. Έτσι συμβαίνει στην εποχή των social media και του διαδικτύου. Αυτό που θα μείνει στον αέρα είναι ο βαρύς...

    00:03 22/06

    Μίκης, ο Ουρανομήκης! Το πιο αληθινό "ευχαριστούμε"

    Όλες οι στιγμές έχουν τη μοναδικότητά τους. Έρχονται και παρέρχονται, ποτέ δεν θα έρθει ξανά η ίδια. Όταν όμως αυτή η μοναδικότητα αφορά και αγγίζει πολλούς, τότε η στιγμή αυτή γίνεται ιστορική! Πόσο ...

    08:32 21/06

    Ο λαϊκισμός ως εκφυλιστικό σύμπτωμα της πολιτικής

    "… Σήμερα ο λαός μας, ο λαός που γνώρισε τις συνέπειες της πολιτικής της εξάρτησης, του αυταρχισμού και της μονόπλευρης λιτότητας, ακολουθεί με εμπιστοσύνη κι αισιοδοξία τον δρόμο που οδηγεί στην...

    00:38 21/06

    Υπάρχει συνταγή Μακρόν για την Ελλάδα;

    Ο δεύτερος γύρος των βουλευτικών εκλογών στη Γαλλία ολοκληρώθηκε και μετά τον θρίαμβο του Μακρόν στις προεδρικές εκλογές με την ανάδειξή του στην Προεδρία εναντίον της Λεπέν, επιστεγάζει πλέον την...

    00:05 20/06

    Ανακαταλάβετε τις πόλεις μας!

    Η πολιτεία δυστυχώς είναι σπιτονοικοκύρης που "παρέδωσε τα κλειδιά" του σπιτιού μαζί με τους τίτλους ιδιοκτησίας... Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί ένα κράτος και μια κυβέρνηση που ανέχεται...

    12:31 19/06

    Για την Ελλάδα Μετά

    Με φόντο το Μέγαρο Μαξίμου και έναν φοίνικα, ο Πρωθυπουργός έσπευσε την Παρασκευή το βράδυ να βγάλει ένα αμήχανο διάγγελμα στον ελληνικό λαό για να του πει πως νιώθει "δικαιωμένος" με την απόφαση του ...

    00:14 19/06

    Η οικονομική ελευθερία ως βάση όλων των ελευθεριών και της ευημερίας

    Κρατιστές και κολεκτιβιστές επιτίθενται στην οικονομική ελευθερία κατηγορώντας αυτήν (την οικονομική ελευθερία) αλλά και τις ελεύθερες αγορές ως τις αιτίες των δεινών της ανθρωπότητας. Μιλούν για τις ...

    00:27 16/06

    Ανάλυση Eurogroup: Too…bad to be true?

    Πρώτον, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αγόρασε χρόνο μέχρι τις εκλογές για λογαριασμό της γερμανικής κυβέρνησης με τα λεφτά των Ελλήνων φορολογουμένων (μέτρα €5,5 δισ.). Δεύτερον, η ελληνική κυβέρνηση ...