Καρτ ποστάλ από τη Σμύρνη
Η συνέχεια και το τέλος του προηγούμενου άρθρου



Σ ύ ν δ ε σ η  μ ε   τα  π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν α

Ο Γιάννης ο Σμυρνιός, ακάματος βιοπαλαιστής από τα μικράτα του, άδραξε στα στιβαρά του μπράτσα την προσφυγιά τους και την έκανε μυρωμένο ψωμί για τα πολλά στόματα της οικογένειάς του.

Στις εξοντωτικές φορτοεκφορτώσεις, στις πολύβουες προβλήτες του Θερμαϊκού, αμούστακος ακόμα, σπούδαζε με μόχθο την αργκό του λιμανιού, παρέα με αλλοεθνείς πραματευτάδες, Ανατολίτες και Βαλκάνιους, Αμερικανούς κι Ευρωπαίους.

Μια αληθινή ιστορία που σώζεται απ΄τις διηγήσεις του για τη χρεοκοπία του 1932 δίνει το στίγμα των καιρών και το μήνυμα των χρεοκοπιών.

Συνέχισε λοιπόν ο Γιάννης να διηγείται:

«Τούτος ο μυστήριος Τούρκος, o Μισίρ, από το φορτηγό Dolunay, όπως λένε την Πανσέληνο στη γλώσσα τους, μου φαινόταν καλά πληροφορημένος.

Πρώτα με την «Τζουμχουριέτ», ύστερα με τη «Μιλιέτ» (Milliyet), τις μεγάλες εφημερίδες της χώρας του με τροφοδοτούσε με ενημέρωση που στα ελληνικά ήταν απρόσιτη αφού εφημερίδα βλέπαμε στο σπίτι μόνο όταν ο μπακάλης τύλιγε την καπνιστή αυγωμένη ρέγκα, που θα συνόδευε το λιτό μεσημεριανό όλης της οικογένειας, μέσα σε κανένα απόκομμα της εφημερίδας «Μακεδονία» που κυκλοφορούσε από την εποχή των Βαλκανικών πολέμων.


Πεντοχίλιαρο του 1927
Με ενδιαφέρον διάβασα, λοιπόν εκεί τις φιλοβενιζελικές θέσεις του τουρκικού τύπου για την χρεοκοπία της χώρας μας το 1932. Σε πρωτοσέλιδα άρθρα και οι δύο εφημερίδες αναφέρονταν στην παραίτηση του Βενιζέλου, κρίνοντας με επαινετικά λόγια την τετραετή θητεία του.

Παραδέχονταν πως ανέπτυξε αξιοσημείωτη δραστηριότητα και πως αποκατέστησε σχέσεις ειλικρινούς φιλίας με το τουρκικό κράτος.

Απέδιδαν την πτώση της κυβέρνησής του όχι σε πολιτικά αίτια αλλά στην παγκόσμια κρίση που έπληξε και την Ελλάδα εξαιτίας της αδιαλλαξίας των πιστωτών της.

Κατέτασσαν την Ελλάδα στα εμπορικά έθνη εξηγώντας έτσι την κατάρρευσή της, δεδομένου ότι η κρίση έπληξε τις εμπορικές και παραγωγικές χώρες. Η κρίση, επομένως, στέρεψε τις πηγές αυτές και στην Ελλάδα.

Καθόσον οι εισαγωγές της υπερέβαιναν και τότε τις εξαγωγές της η χώρα κλονίστηκε περισσότερο.

Οι Τούρκοι έβλεπαν πως τη λύση των προβλημάτων μπορούσαν να δώσουν οι Έλληνες έμποροι του εξωτερικού, διοχετεύοντας το συνάλλαγμά τους για τις εισαγωγές και για την αποκατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών της Ελλάδας.