Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 04-Ιουν-2018 10:30

    H ορθομοριακή προσέγγιση στις μαθησιακές δυσκολίες

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Θεόδωρου Γιάνναρου, Μοριακού Βιολόγου -Γενετιστή, PhD rer. nat. PhD rer. nat. PhD phil (h.c.)  MSc rer.


    Ο γενικός όρος, μαθησιακές δυσκολίες περιγράφει τις διαταραχές εκείνες, που προέρχονται από δυσκολία στην εκμάθηση και χρήση του λόγου, της ανάγνωσης, της γραφής, την έλλειψη  συντεταγμένης σκέψης, καθώς και των καταστάσεων που βιώνουν τα παιδιά κατά τη διάρκεια της πορείας τους στην εκπαίδευσή.

    Κανένας όμως μέχρι προσφάτως, δεν συνέδεσε τον παράγοντα διατροφή με τις μαθησιακές δυσκολίες, παρ’ όλο που πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης κατέδειξε και επιβεβαίωσε ότι η καθημερινή λήψη συμπληρωμάτων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων (DHA), ψευδαργύρου, βιταμίνης C και άλλων διατροφικών παραγόντων, βελτίωσε την ανάγνωση και  γενικά τη συμπεριφορά παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

    Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά, όπως τα βίωσα εγώ, ασχολούμενος με έναν από τους τρεις γιους μου, στον οποίον στην τετάρτη τάξη του δημοτικού, διαγνώστηκε δυσλεξία, για την οποία τότε, ελάχιστοι γνώριζαν καν την ύπαρξή της, και που τώρα, πολλοί επιστήμονες του χώρου, ονομάζουν και ”θείο δώρο”, μιας και πολλά από αυτά τα παιδιά έχουν ιδιαίτερα υψηλό δείκτη ευφυΐας…

    Οι Μαθησιακές Δυσκολίες από την σκοπιά της "ορθομοριακής προσέγγισης” αφορούν σε μια αναπτυξιακή διαταραχή που εκδηλώνεται ως δυσκολία στην ανάγνωση, στη γραφή, στην ορθογραφία και στα μαθηματικά. Στο επιστημονικό πεδίο των μαθησιακών δυσκολιών υπήρχαν μέχρι τώρα, αρκετά δεδομένα, που δεν έχουν δώσει όμως απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα, έτσι ώστε να προωθηθεί η βελτιωτική έρευνα και η λεπτομερής καταγραφή των δυσλειτουργιών και ως εκ τούτου, του σχεδιασμού της βελτίωσης.                                            

    Εκεί ακριβώς διαφέρει η ορθομοριακή προσέγγιση, από όλες τις άλλες, διότι αντιμετωπίζει το πρόβλημα αυτό των μαθησιακών δυσκολιών, πολυπαραγοντικά, εξειδικευμένα και εξατομικευμένα, βασισμένη στην μοναδικότητα του κάθε παιδιού.                                                            


    Προστασία των παιδιών με βάση το νέο κανονισμό για τα προσωπικά δεδομέναΠαράμετροι που έχουν διερευνηθεί ιδιαίτερα είναι λάθη ανάγνωσης, γραφής και ορθογραφίας, ιδιαιτερότητες της φωνολογικής επίγνωσης, ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά του προφορικού λόγου καθώς και ιδιαιτερότητες στην αριθμητική λειτουργία. Ένας μαθητής με μαθησιακές δυσκολίες δεν μπορεί να έχει γενικευμένες δυσκολίες σε όλες τις ικανότητές του, γιατί τότε θα ενέπιπτε στην κατηγορία της νοητικής στέρησης, αλλά έχει γενική νοητική λειτουργία στο πλαίσιο του φυσιολογικού, με εσωτερικές διακυμάνσεις μεταξύ λεκτικού και πρακτικού.

    Ένα σοβαρό πρόβλημα είναι τα κριτήρια με τα οποία υπολογίζεται η διακύμανση και ή ασυμβατότητα ανάμεσα στη σχολική επίδοση και στη νοητική ικανότητα και συνεργασία. Υπάρχουν δύο είδη μαθησιακών δυσκολιών: οι γενικές και οι ειδικές. Επίσης μπορούν να χωριστούν στις κατηγοριοποιήσιμες και στις μη κατηγοριοποιήσιμες.

    Η πιο κοινή από τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι η Δυσλεξία και αφορά μία κατάσταση νευροαναπτυξιακής διαφοροποίησης που προκαλεί δυσκολίες στην ανάγνωση, στη γραφή, στην ορθογραφία και μερικές φορές στην αριθμητική. Υπάρχουν δύο τύποι δυσλεξίας, η επίκτητη και η εξελικτική. Άλλη ειδική μαθησιακή δυσκολία είναι η Δυσαναγνωσία με αναγνωστική δυσκολία, αργή και διακεκομμένη. Ακόμη είναι η Δυσαριθμησία, κατάσταση η οποία επηρεάζει την ικανότητα απόκτησης αριθμητικών δεξιοτήτων, η Δυσορθογραφία, ειδική διαταραχή της μάθησης της ορθογραφίας και των κανόνων που την αποτελούν και τέλος η Δυσγραφία, η δυσκολία δηλαδή στην αυτόματη ανάκληση στη μνήμη και στον έλεγχο των συνεχομένων μυϊκών κινήσεων που χρειάζονται στη γραφή γραμμάτων και αριθμών.

    Τα συμπτώματα που παρουσιάζονται σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι η δυσκολία στην κινητικότητα, στην αριθμητική και τα μαθηματικά, στον προφορικό λόγο, στην ανάγνωση, στη γραφή και στην έλλειψη οπτικοακουστικής ικανότητας. Τα  προγράμματα παρέμβασης ξεκινούν από δύο βασικά κριτήρια, το κριτήριο του περιεχομένου της μαθησιακής ύλης και την μαθησιακή συμπεριφορά.

    Για μια επιτυχή έκβαση ενός παρεμβατικού προγράμματος βελτίωσης, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συστηματική και ακριβής διαγνωστική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει απαντήσεις στα ερωτήματα, σχετικά με το ποιοι παράγοντες θεωρούνται υπεύθυνοι για την πρόκληση της συγκεκριμένης μαθησιακής διαταραχής. Η ορθομοριακή παρέμβαση έχει συμβουλευτικό ρόλο για όλη του τη ζωή και την καθημερινότητα.

    Μια προσέγγιση, για να κριθεί επιτυχής πρέπει ν’ ακολουθηθούν ορισμένα βήματα: α) η λήψη ιστορικού, β) η αξιολόγηση, γ) η διάγνωση, δ) η παρέμβαση και ε) η επαναξιολόγηση και παρατήρηση των αποτελεσμάτων. Το δεύτερο βήμα αποτελείται από άτυπες αξιολογήσεις, σταθμισμένα εργαλεία αξιολόγησης καθώς σε περιπτώσεις μικρότερης ηλικίας συνήθως πραγματοποιείται και το στάδιο της ανίχνευσης, που προηγείται από τα προηγούμενα δύο. Η διάγνωση είναι διαδικασία κατά την οποία ο ειδικός βγάζει το πόρισμα για την φύση των δυσκολιών μέσα από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, του ιστορικού και των τεστ και συνοδεύεται από την διαφορο-διάγνωση για την επαλήθευση των αποτελεσμάτων της διάγνωσης.

    Είναι τόσο απαραίτητη, όσο και η συνεργασία με την οικογένεια του παιδιού και το ίδιο το παιδί, αν αυτό είναι σε κατάλληλη ηλικία. Ο γονέας θα πρέπει να ενημερωθεί για την κατάσταση αυτή, ώστε να μην επηρεάζεται από τους μύθους που επικρατούν γύρω από τις μαθησιακές δυσκολίες. και ταυτόχρονα οι προσδοκίες του να μην υπερβαίνουν την πραγματικότητα  –θέλει χρόνο λοιπόν, υπομονή, επιμονή, διάθεση και διάρκεια. Επίσης η ενημέρωση είναι απαραίτητη για να μπορεί ο γονέας και οι δάσκαλοι να συμβάλει στην παρέμβαση, ώστε η αυτοπεποίθηση του παιδιού, να κρατιέται σε ικανοποιητικά επίπεδα.

    Όπως ήδη αναφέρθηκε, κάποιες φορές, εκ γενετής ενυπάρχουσες διαταραχές οφείλονται, σε δυσλειτουργίες του κεντρικού νευρικού συστήματος.(π.χ. διαταραχές ρυθμού). Συχνά όμως, οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να συνυπάρχουν και με άλλες καταστάσεις όπως, αισθητηριακές δυσλειτουργίες, νοητική ανεπάρκεια, κοινωνική ή/και συναισθηματική διαταραχή...

    Πρέπει όμως να τονιστεί,  ότι τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες έχουν συνήθως κανονικό ή και μεγαλύτερο από τον μέσο όρο, δείκτη ευφυΐας. Οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί επίσης να συνυπάρχουν και με περιβαλλοντικού τύπου προβλήματα όπως, κοινωνική αποστέρηση, λανθασμένη ή ανεπαρκής διδασκαλία κ.α. Πρέπει όμως να τονιστεί ότι σε καμία περίπτωση, δεν πρόκειται για άμεσο ή έμμεσο αποτέλεσμα των συνθηκών αυτών.

    Από τον ορισμό προκύπτει ότι οι μαθησιακές διαταραχές έχουν οργανική βάση. Οφείλονται δηλαδή, σε δυσλειτουργία του μαθησιακού μηχανισμού του παιδιού, τις διαδικασίες πρόσληψης, επεξεργασίας, σύνθεσης και εναποθήκευσης των ερεθισμάτων και δεν μπορούν να αποδοθούν σε παραμέτρους όπως η επιμέλεια, η θέληση και η διάθεση για μάθηση, το οικογενειακό περιβάλλον, η ανωτερότητα ή η εξυπνάδα. Σε σχέση με την ορολογία αξίζει να σημειωθεί ότι ο όρος μαθησιακές διαταραχές ουσιαστικά, έχει πια αντικατασταθεί, από εξειδικευμένες υποκατηγορίες, όπως: δυσκολία ανάγνωσης, δυσκολία γραφής, δυσκολία αριθμητικής, που συχνά συνυπάρχουν αλλά πολύ σπάνια ταυτίζονται.

    Οι απόψεις σχετικά με την προσέγγιση αυτών των παιδιών και οι τεχνικές βελτίωσης της απόδοσής τους, σήμερα ενσωματώνονται σε δυναμικές πολυπαραγοντικές θεωρίες προσέγγισης του προβλήματος:

    Η επεξεργασία των πληροφοριών: Αυτή η θεωρία υποστηρίζει ότι η μάθηση είναι αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας σύνθετων αλληλοσχετιζόμενων λειτουργιών, όπως κωδικοποίηση, συγκράτηση, ανάσυρση, αξιολόγηση, σύγκριση και έκφραση. Μια δυσλειτουργία σε κάποιο στάδιο αυτής της διαδραστικής αλληλουχίας μπορεί να είναι όντως υπεύθυνη για τις μαθησιακές διαταραχές ενός παιδιού

    Ο έλεγχος της ανάπτυξης του λόγου: Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες έχουν χαμηλότερη απόδοση από άλλα παιδιά σ’ όλους τους τομείς του λόγου.

    σχολείο 11-01

    Η παρατήρηση της μάθησης, σε σχέση με την απόδοση: Tα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι πολλές φορές – όχι πάντα, αδρανείς ή/και αναποτελεσματικοί δέκτες, τα οποία χαρακτηρίζονται από την ελλιπή χρησιμοποίηση απαραίτητων στρατηγικών προ-μαθησιακής μνήμης και μάθησης και συγχρόνως, από έλλειψη μετα-μαθησιακής μνήμης   – αποθήκευσης δηλαδή των συλλεχθέντων πληροφοριών στο "σκληρό δίσκο” του εγκεφάλου. Τa παιδiά αυτά δηλαδή, δεν είναι σε θέση να οργανώσουν μεθοδολογικά και χρονικά αυτά που πρέπει να μάθουν, ούτε μπορούν αργότερα, να τα διαχειριστούν ορθά. Η κινητική ανάπτυξη, ο συντονισμός, η έλλειψη προσοχής, η παρορμητικότητα, όπως και η υπερκινητικότητα, συνδέονται, άμεσα, με τις μαθησιακές διαταραχές.

    Σκέφθηκε όμως κανείς, πως ίσως η τροφοδότηση του οργανισμού με καλύτερης ποιότητος "καύσιμο”, από πλευράς διατροφής, η σωστή  "ενυδάτωση” του με καλό και αρκετό νερό, η καλύτερη ψυχική και κοινωνική υγεία του και η κατανόηση του τρόπου σκέψης, του λεξιλογίου που χρησιμοποιεί και αντιλαμβάνεται, θα μπορούσαν να συμβάλουν τα μέγιστα στη σταδιακή βελτίωση της γενικής εικόνας και της μαθησιακής απόδοσης αυτών των παιδιών;

    Η ορθομοριακή προσέγγιση χρησιμοποιεί εξατομικευμένη χορήγηση θρεπτικών συστατικών, όπως βιταμινών, αμινοξέων, ιχνοστοιχείων, μετάλλων και λοιπών φυσικών στοιχείων. Θεωρεί ότι ο κάθε οργανισμός είναι ένα "μοναδικό” βιοχημικό αποτύπωμα και κατ’ επέκταση χρειάζεται να "προσποριστεί” με τα φυσικά αυτά συστατικά, σε εξατομικευμένες όμως ποσότητες, ιδανικές για εκείνον. Για το λόγο αυτόν, στην ορθομοριακή προσέγγιση, εκτός των άλλων, συνήθως χρησιμοποιούνται ερωτηματολόγια και βιολογικά τεστ, για να "ρωτήσουν” έμμεσα τον κάθε οργανισμό εξατομικευμένα και εξειδικευμένα, ποιά θρεπτικά συστατικά χρειάζεται και σε ποιες αναλογίες. Όλα αυτά ενσωματώνονται στη "μελέτη διατροφικής προσαρμογής”, μαζί με την ανίχνευση ψυχολογικών παραγόντων που βρίσκονται σε ανισορροπία.

    Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις μπορούμε να συνδυάσουμε και την εξατομικευμένη, βάσει μετρήσεων (έλεγχος βιταμινικού προφίλ) χορήγηση ορθομοριακών σκευασμάτων...

    Απαραίτητη προϋπόθεση για να έχει ορατά και μόνιμα αποτελέσματα η ορθομοριακή προσέγγιση είναι, το παιδί να ακολουθεί έναν υγιεινό τρόπο ζωής, με ισορροπημένη και πλήρη διατροφή, καθημερινές άθληση, παιχνίδι της αρεσκείας του, αποφυγή της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, τόσο εντός όσο και εκτός σπιτιού, αλλά και κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων του, από το οικογενειακό περιβάλλον και τους δασκάλους. Επίσης, το παιδί δεν πρέπει να πιέζεται για πράγματα που ακόμα δεν είναι σε θέση να κάνει, με αποτέλεσμα, το στρες και το περίφημο βιοχημικό άγχος να ακυρώνει την όποια προσπάθεια για βελτίωση. Η αναγνώριση των αναγκών του και η κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων του παιδιού, είναι τα κλειδιά για την προοδευτική βελτίωση της κατάστασης…

    Εν κατακλείδι: Αν έχετε την υποψία, ότι το παιδί σας μπορεί να έχει μαθησιακές δυσκολίες, τότε ίσως μπερδευτείτε από τις πολυάριθμες πληροφορίες που θα λάβετε, σχετικά με το πώς ενδείκνυται να δράσετε και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης για το "δικό” σας παιδί –Ας μην ξεχνάμε, πως το κάθε παιδί είναι μοναδικό και πως αυτό που μπορεί να λειτουργήσει στο ένα, ίσως να μην έχει τα αντίστοιχα αποτελέσματα στο άλλο! Αυτό που χρειάζεται είναι ο τρόπος με τον οποίο θα ξεχωρίσετε και θα βρείτε την κατάλληλη υποστήριξη, η οποία θα εγγυηθεί για το παιδί σας μια επιτυχημένη διάγνωση και μία συνεχώς βελτιούμενη αποκατάσταση. Ότι και να διαβάσετε… ότι και να ακούσετε, δεν είναι τίποτε άλλο παρά λόγια. Τα αποτελέσματα όμως, είναι εκείνα που στο τέλος, θα πούνε την αλήθεια, με ακρίβεια και ορθομοριακή νομοτέλεια.

    Συνεχίζεται…

     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    Εφημερίες Φαρμακείων
    Εφημερίες Νοσοκομείων

    Επιμέλεια ύλης

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ