Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 03-Ιαν-2019 08:49

    Βενεζουέλα: Γιατί είναι τόσο δύσκολο να λυθεί το πρόβλημα του υπερπληθωρισμού

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Βενεζουέλα: Γιατί είναι τόσο δύσκολο να λυθεί το πρόβλημα του υπερπληθωρισμού

    Της Frances Coppola

    Καημένη Βενεζουέλα. Τι χάλι. Το μπολίβαρ βιώνει υπερπληθωρισμό από το Νοέμβριο του 2016 όταν απέτυχε η σύνδεσή του με το δολάριο: σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση του ειδικού επί των νομισμάτων Steve Hanke, ο πληθωρισμός τρέχει σήμερα με ρυθμό 80.000% ετησίως. Τόσο η κυβέρνηση όσο και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία έχουν εκδηλώσει αδυναμία αποπληρωμής του χρέους σε δολάρια. Η οικονομία έχει βυθιστεί σε βαθιά ύφεση την τελευταία πενταετία και δεν υπάρχει κανένα σημάδι ανάκαμψης. Το ποσοστό φτώχειας βρίσκεται στο εντυπωσιακό επίπεδο του 90%. Οι λιμοκτονούντες Βενεζουελάνοι εγκαταλείπουν μαζικά τη χώρα.

    Πίσω στον Αύγουστο, ο Πρόεδρος Maduro προσπάθησε να βάλει τέλος στον υπερπληθωρισμό. 

    Υποτίμησε το μπολίβαρ κατά 95%, έκοψε πέντε μηδενικά από την ονομαστική αξία των χαρτονομισμάτων και συνέδεσε το μπολίβαρ με το petro -το κρατικά εκδιδόμενο και υποστηριζόμενο από το πετρέλαιο "κρυπτονόμισμα" που είχε δημιουργήσει νωρίτερα μέσα στο έτος. Το ανανεωμένο μπολίβαρ είναι τώρα γνωστό ως το Κυρίαρχο Μπολίβαρ (VES).

    Αλλά δεν έπιασε. Το petro θεωρούνταν ήδη ευρέως ως νόμισμα-αστείο, οπότε δύσκολα θα αποτελούσε μια αξιόπιστη άγκυρα. Και όπως η Ζιμπάμπουε θα μπορούσε να έχει πει στον Maduro, η αφαίρεση των μηδενικών από την ονομαστική αξία του νομίσματος δεν σταματά τον υπερπληθωρισμό. Αν δεν υπάρξει δραστική νομισματική και δημοσιονομική μεταρρύθμιση, ο υπερπληθωρισμός απλώς συνεχίζει από τη νέα βάση.

    Δυστυχώς, η αύξηση του ελάχιστου μισθού κατά 58% δεν είναι το είδος της δημοσιονομικής μεταρρύθμισης που θα βάλει τέλος στον υπερπληθωρισμό. Ακόμη και οι αριστεροί οικονομολόγοι θεωρούν ότι ήταν κακή ιδέα: ο Larry Elliot της Guardian, για παράδειγμα, διαμαρτυρήθηκε ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού θα οδηγούσε σε ακόμη υψηλότερο πληθωρισμό και περισσότερες χρεοκοπίες εταιρειών. Και ήταν σωστός. Ο υπερπληθωρισμός επιδεινώνεται, μαζί με το ποσοστό των εταιρικών χρεοκοπιών και τη λιμοκτονία των Βενεζουελάνων.

    Αλλά ο πρόεδρος Maduro δεν εννοεί να μάθει από τα λάθη του. Τον Νοέμβριο αύξησε και πάλι τον κατώτατο μισθό, αυτή τη φορά κατά 150%. Ταυτόχρονα, αύξησε την τιμή του πετρελαίου από 3.600 VES σε 9.000 VES. (Ναι, το petro είναι ένα "κρυπτονόμισμα", η τιμή του οποίου καθορίζεται από την κυβέρνηση. Είναι όντων ένα νόμισμα-αστείο.) Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τι συνέβη με τον πληθωρισμό.

    Το γεγονός είναι ότι η αντιμετώπιση του υπερπληθωρισμού απαιτεί ριζική νομισματική μεταρρύθμιση, συνοδευόμενη -όπως παρατηρεί ο Larry Elliot- με εξίσου ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Σε μια ανάρτηση στο Forbes τον Απρίλιο του 2017, ο Steve Hanke περιέγραψε δύο εναλλακτικές λύσεις για τη νομισματική μεταρρύθμιση: η μία είναι η αντικατάσταση του μπολίβαρ με ένα σκληρό νόμισμα, όπως το δολάριο ΗΠΑ, και η άλλη ένα νομισματικό καθεστώς. Σε ένα αυστηρό νομισματικό καθεστώς, το νόμισμα συνδέεται με ένα σκληρό νόμισμα και υποστηρίζεται 100% ή περισσότερο από τα αποθεματικά που εκφράζονται σε αυτό το σκληρό νόμισμα, συνήθως τα κρατικά ομόλογα. Έτσι, όλοι οι δρόμοι προς το ασφαλές χρήμα στη Βενεζουέλα φαίνεται να οδηγούν στο δολάριο των ΗΠΑ, αν και το ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει εναλλακτική λύση.

    Δυστυχώς, ούτε η δολαριοποίηση ούτε το νομισματικό καθεστώς είναι αποδεκτά από τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Maduro. Όσο παραμένει στην εξουσία, ο υπερπληθωρισμός μάλλον θα συνεχιστεί.

    Αλλά -θα μπορούσε να υπάρξει εναλλακτική λύση; Θα μπορούσε ένα αποκεντρωμένο, ανώνυμο κρυπτονόμισμα, όπως το Bitcoin, να επιτρέψει στους Βενεζουελάνους να δώσουν οι ίδιοι τέλος στον υπερπληθωρισμό; Η διαπραγμάτευση Bitcoin στη Βενεζουέλα έχει εκτοξευτεί τους τελευταίους μήνες: σε διάστημα μιας εβδομάδας στις αρχές Δεκεμβρίου, οι Βενεζουελάνοι αντάλλαξαν σχεδόν 1300 bitcoins. Αυτό αντιστοιχεί σε αξία 5,1 εκατ. δολαρίων, ή 2,35 δισ. από τα λαμπερά νέα (υπερπληθωριστικά) Κρατικά Μπολίβαρ της Βενεζουέλας. Μήπως αυτή είναι η αρχή για να πάρουν οι πολίτες την κατάσταση στα χέρια τους;

    Το περιοδικό Time θεωρεί πως ναι, λέγοντας πως οι Βενεζουελάνοι υιοθετούν και πειραματίζονται με το bitcoin για να αποφύγουν τον υπερπληθωρισμό και τους αυστηρούς χρηματοπιστωτικούς ελέγχους. Και εξηγεί πως χρησιμοποιούν το bitcoin για να μεταφέρουν χρήματα εντός και εκτός Βενεζουέλας, αποφεύγοντας τόσο τους κυβερνητικούς ελέγχους όσο και τις υψηλές προμήθειες που χρεώνουν οι τράπεζες.

    Είναι συναρπαστική η σκέψη ότι το κρυπτονόμισμα θα μπορούσε να δώσει δύναμη στους πολίτες ενός χρεοκοπημένου κράτους. Ωστόσο, ο ολοένα και αυξανόμενος απολυταρχισμός του Προέδρου Maduro, δίνει την αίσθηση ότι όλο αυτό δεν θα έχει καλή κατάληξη. Δύσκολα θα επιτρέψει στο bitcoin να αντικαταστήσει την νομισματική δομή που δημιούργησε. Παρότι το ίδιο το bitcoin δεν επιδέχεται λογοκρισία, δεν συμβαίνει το ίδιο με την πρόσβαση σε αυτό. Η χρήση του απαιτεί ένα smartphone και σύνδεση στο διαδίκτυο, τα οποία θα μπορούσαν να καταστούν μη προσβάσιμα από μία απολυταρχική κυβέρνηση. Τα μη ρυθμισμένα τοπικά ανταλλακτήρια θα μπορούσαν να κλείσουν και οι διαχειριστές τους να μπουν φυλακή. Οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να λάβουν εντολή να μην δέχονται bitcoins, υπό την απειλή του λουκέτου, της κατάσχεσης παγίων και της φυλάκισης διοίκησης ή και προσωπικού. Απλός κόσμος θα μπορούσε ακόμη και να δολοφονηθεί εάν πιανόταν να χρησιμοποιεί bitcoin. Για μένα δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Maduro, αν ήταν ανάγκη, θα κατέφευγε στη βία και την καταστολή για να εμποδίσει την ευρεία υιοθέτηση του bitcoin.

    Για αυτούς τους λόγους, φοβάμαι ότι το bitcoin δεν θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα υπερπληθωρισμού της Βενεζουέλας. Το κρυπτονόμισμα χρειάζεται ελευθερία, αλλά δεν μπορεί να τη δημιουργήσει.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    Forbes 100+ The Greek List

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Jeff Bezos

    Jeff Bezos

    139,9 δισ. $

    +1.636,9 εκ. $

    Bill Gates

    Bill Gates

    95,6 δισ. $

    +156,0 εκ. $

    Warren Buffett

    Warren Buffett

    81,6 δισ. $

    +590,2 εκ. $

    Bernard Arnault

    Bernard Arnault

    66,7 δισ. $

    -559,3 εκ. $

    Carlos Slim Helu

    Carlos Slim Helu

    63,2 δισ. $

    +940,2 εκ. $