Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 17-Οκτ-2018 15:54

    Η Κύπρος αναθεώρησε το πρόγραμμα απόδοσης υπηκοότητας - Είναι αυτό αρκετό;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Η Κύπρος αναθεώρησε το πρόγραμμα απόδοσης υπηκοότητας - Είναι αυτό αρκετό;

    Του Antonis Antoniou

    Το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα -ή, όπως το αποκαλούν ορισμένοι επικριτές του, το Πρόγραμμα Πώλησης Ιθαγένειας- βρίσκεται για άλλη μία φορά υπό εξέταση, μετά τη νέα έκθεση της Global Witness και της Οργάνωσης "Διεθνής Διαφάνεια".

    Η έκθεση θέτει το εξής ερώτημα: Έχουν ανοίξει ο πόρτες της Ευρώπης στο έγκλημα και τη διαφθορά μέσω προγραμμάτων "χρυσής βίζας" που έχουν θεσμοθετήσει ορισμένα από τα μέλη της; 

    Ως μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που παρέχει αυτού του είδους το επενδυτικό πρόγραμμα, η Κύπρος είναι ένας από τους πρωταγωνιστές της έκθεσης. 

    Η χώρα-μέλος της Ε.Ε. βρέθηκε σε μια πολύ κακή οικονομική κατάσταση όταν υπέβαλε αίτημα οικονομικής στήριξης το 2013 και υποχρεώθηκε να επιβάλει "κούρεμα" στις καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ. Οι προοπτικές για την οικονομία της χώρας ήταν "σκοτεινές", με τις προβλέψεις Κομισιόν και ΔΝΤ να μιλούν για επίπεδα ύφεσης έως 12% του ΑΕΠ, το οποίο τότε διαμορφωνόταν σε περίπου 17 δισ. ευρώ. Η τότε πρόσφατα εκλεγεμένη κυβέρνηση Αναστασιάδη έπρεπε να σκεφτεί λύσεις για να εμποδίσει τις παραπάνω προβλέψεις να γίνουν πραγματικότητα.

    Μία από τις πρώτες αποφάσεις του υπουργικού συμβουλίου ήταν να εισαγάγει το "Πρόγραμμα Κατ’ εξαίρεσιν Πολιτογράφησης Αλλοδαπών Επενδυτών". Μέσω αυτού, ένας αλλοδαπός είχε τη δυνατότητα να αποκτήσει την κυπριακή υπηκοότητα σε αντάλλαγμα της πραγματοποίησης επένδυσης ύψους 2,5 εκατ. ευρώ σε διάφορους τομείς της κυπριακής οικονομίας. Το πρόγραμμα είχε τεράστια επιτυχία και συνέβαλε ώστε τα επίπεδα της ύφεσης να μην ξεπεράσουν το 5% του ΑΕΠ.

    Επίσης, έδωσε μεγάλη ώθηση στον κλάδο του real estate, καθώς οι περισσότεροι από αυτούς που ενδιαφέρονταν να λάβουν την κυπριακή υπηκοότητα προτίμησαν να επενδύσουν στον κλάδο αυτόν. Έτσι, η πλειονότητα των επενδυτών αγόραζε μια πολυτελή κατοικία άνω των 2,5 εκατ. ευρώ, που ήταν το μίνιμουμ ποσό επένδυσης που απαιτούνταν ώστε να μπορεί κανείς να ενταχθεί στο πρόγραμμα (σήμερα, το μίνιμουμ ποσό επένδυσης είναι 2 ή 2,3 εκατ. ευρώ). 

    Λόγω της ζήτησης, υπήρξε μια τεράστια ανάπτυξη στον κλάδο του real estate, κυρίως στα παράλια της Λεμεσού, όπου πάνω από 30 μεγάλα κτήρια είναι υπό ανέγερση ή στη διαδικασία της απόκτησης των απαραίτητων αδειών. 

    Παρά τα θετικά αποτελέσματα του προγράμματος αυτού, υπήρξαν και ορισμένα αρνητικά αποτελέσματα. Πρώτον, το πρόγραμμα προκάλεσε μια μεγάλη αύξηση στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων του κλάδου του real estate στις περιοχές όπου αυτά τα πολυτελή κτήρια αναπτύσσονταν.

    Επίσης, o τρόπος με τον οποίο ειδικοί και μεσάζοντες προωθούσαν το συγκεκριμένο πρόγραμμα προκάλεσε φρενίτιδα: Το προωθούσαν σαν μια ευκαιρία απόκτησης διαβατηρίου της Ε.Ε. Έτσι, δεν άργησαν να έρθουν οργισμένες αντιδράσεις. Στο εξωτερικό, άλλες χώρες-μέλη της Ε.Ε. υποστήριζαν ότι τα διαβατήρια που ανοίγουν τις πόρτες της Ε.Ε. δεν έπρεπε να είναι προς πώληση. Στο εσωτερικό της χώρας, ακαδημαϊκοί υποστήριζαν ότι αυτός δεν ήταν ένας βιώσιμος τρόπος για ανάπτυξη και πως θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα απ’ ό,τι οφέλη μεσομακροπρόθεσμα.

    Ελέγχοντας την αναρχία

    Ήταν μόλις τον περασμένο Μάιο όταν η κυπριακή κυβέρνηση αποφάσισε να αναλάβει δράση μέσω βελτιωτικών μέτρων. Για αρχή, το πρόγραμμα μετονομάστηκε σε "Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα". 
     
    Επιπλέον, δημιουργήθηκε Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος: Οι επίδοξοι επενδυτές πρέπει να υποβάλουν αιτήσεις μόνο μέσω των παρόχων αυτών, κάτι που σημαίνει πως μπορεί να ελεγχθεί καλύτερα πώς και ποιος υποβάλλει αίτηση υπαγωγής στο πρόγραμμα. Τα μέλη του μητρώου απαιτείται να εφαρμόζουν αυστηρούς κανόνες σχετικά με την αποδοχή πελατών.

    Ακόμη, συστάθηκε Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου, με αντικείμενο τον έλεγχο των τοπικών παρόχων υπηρεσιών προς τους επίδοξους επενδυτές. 

    Προκειμένου να διασφαλιστούν ακόμη πιο αυστηροί έλεγχοι, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει ενισχυμένες πρακτικές νομικού-οικονομικού ελέγχου από εξειδικευμένους οργανισμούς με στόχο την εξέταση κάθε υποψηφίου ένταξης στο πρόγραμμα. Και προαπαιτούμενο για την υπαγωγή στο πρόγραμμα είναι ο υποψήφιος να έχει λογαριασμό σε κυπριακή τράπεζα, που σημαίνει ότι θα πρέπει να περάσει από τις αυστηρές διαδικασίες ταυτοποίησης στοιχείων (Know Your Customers).

    Κερδίζοντας εκατομμύρια

    Η έκθεση της Global Witness και της Οργάνωσης "Διεθνής Διαφάνεια" εκτιμά ότι Ισπανία, Κύπρος, Πορτογαλία και Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι περισσότερο κερδισμένοι από τέτοιου είδους προγράμματα, με την κάθε χώρα να λαμβάνει ετησίως κατά μέσο όρο 976 εκατ. ευρώ, 914 εκατ. ευρώ, 670 εκατ. ευρώ και 498 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. 

    Ειδικότερα, μέσω της πώλησης υπηκοότητας, η Κύπρος έχει κερδίσει 4,8 δισ. ευρώ από το 2013, και η Μάλτα περίπου 718 εκατ. ευρώ σε άμεσες ξένες επενδύσεις από το 2014. Εκτιμάται πως περίπου 3.300 πρόσωπα έχουν πάρει υπηκοότητα μέσω του κυπριακού προγράμματος από το 2013. Πρόσφατη απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της Κύπρου έβαλε στις 700 το όριο για τις υπηκοότητες που μπορούν να δοθούν σε επενδυτές ανά έτος. 

    Κλείνοντας τις πόρτες;

    Η Κομισιόν ετοιμάζεται να επιβάλει αυστηρούς κανόνες για τέτοιου είδους προγράμματα.

    Η αρμόδια επίτροπος δήλωσε τον Αύγουστο στους Financial Times: "Δεν έχουμε την εξουσία να απαγορεύσουμε μια τέτοια πρακτική, αλλά έχουμε υποχρέωση να θέσουμε υψηλές απαιτήσεις στα κράτη-μέλη ώστε να είναι προσεκτικά. Παραχωρούν υπηκοότητα για όλη την Ευρώπη". 

    Οι ανησυχίες της Ευρώπης απορρέουν κυρίως από την απειλή του ξεπλύματος "μαύρου" χρήματος μέσω τέτοιων προγραμμάτων. Η Ευρωπαία επίτροπος εξέφρασε ειδικότερα ανησυχίες για την πηγή του πλούτου ορισμένων Ρώσων υποψηφίων που ζητούν να λάβουν υπηκοότητα Μάλτας. 

    Η Επίτροπος πρόσφατα επισκέφθηκε την Κύπρο και όπως αναμενόταν το ζήτημα του προγράμματος βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων. Σύμφωνα με πηγές παρούσες στις συναντήσεις, η επίτροπος ρώτησε αν έχει ποτέ ανακληθεί η χορήγηση υπηκοότητας που έχει αποδοθεί μέσω του προγράμματος. Αξιωματούχοι απάντησαν θέτοντας οι ίδιοι ένα άλλο ερώτημα: Αν γνωρίζει η Επίτροπος κάποιο πρόσωπο του οποίου το διαβατήριο πρέπει να ανακληθεί. Η Επίτροπος δεν είχε να πει κάποιο όνομα. 

    Η αγωνία αυξάνεται σχετικά με το ποια θα είναι τα επόμενα βήματα της Κομισιόν και το ερώτημα παραμένει: Τα αναμενόμενα αυστηρά μέτρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα σηματοδοτήσουν το τέλος ενός πολύ επικερδούς και ταυτόχρονα αμφιλεγόμενου προγράμματος; 

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    Forbes 100+ The Greek List

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Jeff Bezos

    Jeff Bezos

    132,2 δισ. $

    -1.719,4 εκ. $

    Bill Gates

    Bill Gates

    96,6 δισ. $

    +278,8 εκ. $

    Warren Buffett

    Warren Buffett

    90,3 δισ. $

    +771,5 εκ. $

    Bernard Arnault

    Bernard Arnault

    70,3 δισ. $

    -302,6 εκ. $

    Amancio Ortega

    Amancio Ortega

    63,8 δισ. $

    -125,5 εκ. $