Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 16-Μαϊ-2018 12:00

    Πώς θα αποτραπεί η κλιμάκωση μετά την αποχώρηση ΗΠΑ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Πώς θα αποτραπεί η κλιμάκωση μετά την αποχώρηση ΗΠΑ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν

    του Julien Barnes-Dacey

    Οι ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις από τη Συρία στο ελεγχόμενο από το Ισραήλ Γκολάν και μια ισχυρή απάντηση του Ισραήλ, αναδεικνύουν γιατί η αμερικανική αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά και η πιθανή πλήρης κατάρρευση της συμφωνίας έρχεται σε μια τόσο επικίνδυνη στιγμή. Πολλά έχουν γίνει για το σημαντικό κίνδυνο διάδοσης που συνδέεται με τον τερματισμό της συμφωνίας -η Σαουδική Αραβία δήλωσε πως θα ενεργοποιήσει τα πυρηνικά της όπλα αν το Ιράν επαν-ενεργοποιήσει τις δικές του δραστηριότητες. Αλλά η αναστάτωση αναφορικά με τη συμφωνία επίσης κινδυνεύει να τροφοδοτήσει έναν ευρύτερο κύκλο περιφερειακής σύγκρουσης, με δυνητικά καταστροφικά αποτελέσματα.

    Καθώς τώρα οι Ευρωπαίοι αναζητούν μέτρα που θα μπορούσαν να διασφαλίσουν την επιβίωση της JCPOA με κάποια μορφή -και όπως περιγράφει η συνάδελφός μου στο ECFR, Ellie Geranmayeh, αυτό θα απαιτήσει μια πολύ πιο ισχυρή ευρωπαϊκή στάση από ό,τι συνέβαινε μέχρι τώρα- πρέπει να είναι πολύ πιο άμεσης ανταπόκρισης στους ραγδαίως αυξανόμενους περιφερειακούς κινδύνους. Οι σημαντικοί φορείς μπορεί στην πραγματικότητα να θεωρήσουν την κατάρρευση της πυρηνικής συμφωνίας ως ένα βήμα προς την κατεύθυνση ευρύτερων συγκρούσεων. Αυτό το συναίσθημα -και η εκτυλισσόμενη πορεία των γεγονότων- πρέπει να αντιστραφεί άμεσα προτού η περιοχή περιέλθει σε μια ευρύτερη διακρατική αντιπαράθεση.

    Κατά μία έννοια, οι πρόσφατες επιθέσεις δεν συνδεόταν άμεσα με την τύχη της συμφωνίας για τα πυρηνικά. Το Ιράν και το Ισραήλ παίζουν ένα όλο και πιο θανατηφόρο παιχνίδι κατά μήκος της Συρίας τους τελευταίους μήνες. Το Ισραήλ βλέπει την εδραιωμένη θέση του Ιράν στη Συρία, ώς την βασική στρατηγική απειλή που αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με τη δυναμική της Χεζμπολάχ στο γειτονικό Λίβανο. Το Ισραήλ όλο και περισσότερο βλέπει αυτές τις δύο χώρες ως ένα βορειότερο μέτωπο και έχει προσπαθήσει να επιβάλλει σειρά κόκκινων γραμμών με στόχο να αντιμετωπίσει την απειλή. Αυτές περιλαμβάνουν το να αποτραπεί η δημιουργία μιας μόνιμης ιρανικής στρατιωτικής υποδομής στη Συρία, η παρεμπόδιση της παρουσίας ιρανικού στρατού στα άμεσα σύνορά της και η αποτροπή της μεταβίβασης πυραυλικών ικανοτήτων στη Χεζμπολάχ. Τις τελευταίες εβδομάδες το Ισραήλ έχει αυξήσει την άμεση στόχευση ιρανικών assets και προσωπικού στη Συρία.

    Αλλά αυτή η περιφερειακή δυναμική δεν είναι ξεχωριστή από τις εξελίξεις στο πυρηνικό μέτωπο. Η απόφαση του Donald Trump έρχεται στο πλαίσιο μιας εντεινόμενης ώθησης από τις ΗΠΑ και τους βασικούς περιφερειακούς εταίρους Ισραήλ και Σαουδική Αραβία, για πιο συνολική πίεση εναντίον του Ιράν. Στο πλαίσιο αυτό, η ομάδα του trump, υπό τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας John Bolton, υιοθετεί όλο και περισσότερο ένα πρόγραμμα επιδίωξης αλλαγής καθεστώτος με το τέλος της πυρηνικής συμφωνίας να θεωρείται απαραίτητο πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ενώ ο πρόεδρος παραμένει πιθανώς επιφυλακτικός για την άμεση δέσμευση των ΗΠΑ σε αυτό τον αγώνα το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία αναμφισβήτητα εκτιμούν ότι τα πρόσφατα βήματα αντιπροσωπεύουν την έναρξη μιας πιο ισχυρής αμερικανικής στήριξης. Ο Trump έχει τώρα δημοσίως δεσμευτεί για να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα παράγει πυρηνικά όπλα. Χωρίς την διαβεβαίωση που παρέχεται από τη JCPOA, το φάσμα της στρατιωτικής δράσης είναι πιθανώς για άλλη μία φορά να γίνει ένα μαύρο σύννεφο που κρέμεται πάνω από την περιοχή.

    Το Ιράν θεωρεί την αποχώρηση των ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία ως ένα στοιχείο ενός ευρύτερου "πακέτου πιέσεων” εναντίον του, και αυτή η αντίληψη θα διαμορφώσει τις δικές του ενέργειες. Έχει σημασία ότι το Ιράν περι΄μενε μέχρι μετά την απόφαση του trump για να ξεκινήσει τις επιθέσεις στο Ισραήλ. Ευρύτερα, η Τεχεράνη θα υιοθετήσει σαφώς μια διεκδικητική θέση ως απάντηση στην αυξημένη πίεση. Αυτό μπορεί να επεκταθεί πέρα από την περιοχή της Συρίας, δεδομένης της αυξημένης διασύνδεσης των περιφερειακών συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων και των δεσμών της Τεχεράνης με το κίνημα των Χούτι στην Υεμένη, το οποίο ήταν υπεύθυνο για μια σειρά πυραυλικών επιθέσεων στη Σαουδική Αραβία.

    Για πολύ καιρό οι Ευρωπαίοι δεν εμπλεκόταν στις περιφερειακές εξελίξεις. Τώρα πρέπει άμεσα να ξυπνήσουν. Και καθώς απαντούν στην απόφαση Trump, πρέπει να αντισταθούν στην ανάγκη να συνδέσουν την αυξημένη πίεση της Ευρώπης στο Ιράν στο περιφερειακό μέτωπο, με τις παραχωρήσεις από τον Trump με στόχο τη δι΄σωση της JCPOA ακόμη και χωρίς τη συνεχιζόμενη συμμετοχή των ΗΠΑ. Αττή είναι μία καταδικασμένη προσέγγιση που απλώς θα τροφοδοτήσει τη διεύρυνση της κλιμάκωσης

    Το ECFR θα δημοσιεύσει εκτεταμένα νέα report που θα εξετάζουν τις περιφερειακές δυναμικές και τις περιοχές όπου οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να διαδραματίζουν έναν πιο ενεργό ρόλο στο να αποτρέψουν έναν καταστροφικό νέο περιφερειακό πόλεμο. Αλλά η άμεση προτεραιότητα πρέπει να είναι η αποκλιμάκωση των πιθανοτήτων μεταξύ Ιράν και Ισραήλ στη Συρία, προτού να είναι πολύ αργά. Σαφώς οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να παίξουν αυτό το ρόλο. Οι Ευρωπαίοι μπορεί να έχουν αδύναμο χαρτί, αλλά θα πρέπει τουλάχιστον:

    - να επιταχύνουν άμεσα τις περιφερειακές συνομιλίες που ξεκίνησαν προσφάτως με το Ιράν, μετακινώντας τη συζήτηση πέρα από το θέμα της Υεμένης όπου επικεντρώνεται αυτή τη στιγμή
    - να εμπλακούν σε άμεσες και βαθύτερες διαβουλεύσεις με το Ισραήλ αλλά επίσης και με τη Ρωσία, η οποία είναι ένας από τους λίγους παράγοντες στην περιοχή με διαμεσολαβητικούς δεσμούς με όλες τις πλευρές
    - να οδηγήσουν το θέμα στο επίκεντρο της ατζέντας του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών
    - και ασφαλώς, να κάνουν ό,τι μπορούν για να διασώσουν την συμφωνία για τα πυρηνικά χωρίς να την οδηγήσουν σε επικίνδυνους σχεδιασμούς που στόχο έχουν τον επανασχεδιασμό της Μέσης Ανατολής.


    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://www.ecfr.eu/article/commentary_how_to_prevent_regional_escalation_after_trumps_jcpoa_decision

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ