Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 08-Οκτ-2018 12:05

    Η σημασία σε διεθνές επίπεδο της επέλασης της βραζιλιάνικης ακροδεξιάς

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Η σημασία σε διεθνές επίπεδο της επέλασης της βραζιλιάνικης ακροδεξιάς

    του Κώστα Ράπτη

    Ο νικητής του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών της Βραζιλίας Ζαΐχ Μπολσονάρου (Jair Bolsonaro), πρώην αξιωματικός των αλεξιπτωτιστών, προβάλλει ως ένας outsider της πολιτικής. Ωστόσο βρισκόταν στο κοινοβούλιο ήδη το 1993 όταν απέσπασε την προσοχή των Τάιμς της Νέας Υόρκης, παραχωρώντας συνέντευξη στην οποία ρητά ζητούσε την επιστροφή της χώρας στη στρατιωτική δικτατορία.

    Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης τον περιγράφουν ως έναν "Τραμπ των τροπικών", ωστόσο πρόκειται περί χονδροειδούς εξωραϊσμού. Είναι βέβαια αληθές ότι ο Μπολσονάρου μοιράζεται με τον πρόεδρο των ΗΠΑ την επιθετική "μη πολιτικά ορθή” ρητορική και την επιδέξια χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Φέρεται μάλιστα να έχει δεχθεί και τις συμβουλές του Στηβ Μπάννον, οιονεί θεωρητικού του τραμπισμού. Όμως, οι παραλληλισμοί σταματούν κάπου εδώ, στον βαθμό που Αμερικανός πρόεδρος αποδέχεται το δημοκρατικό παιχνίδι και δεν ζητά λόγου χάρη τον τυφεκισμό των "κομμουνιστών” αντιπάλων του, όπως ο Μπολσονάρου, ο οποίος μάλιστα έχει προκαταβολικά δηλώσει ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει ήττα του στις εκλογές, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι και ο στρατός συμφωνεί.

    Ο Μπολσονάρου που έχει χαρακτηρίσει "παράσιτα” τους Αφρο-βραζιλιάνους και τους ιθαγενείς, που έχει δηλώσει ότι προτιμά να τον παραβάλλουν με τον Χίτλερ παρά να τον πούν ομοφυλόφιλο και που έχει με τον μισογυνισμό του βρεθεί στο στόχαστρο αλλεπάλληλων γυναικείων διαδηλώσεων υπό το σύνθημα "Όχι αυτόν”, βρίσκεται πέρα από τον Ντόναλντ Τραμπ – μάλλον πέρα και από τον θιασώτη των εξωδικαστικών εκτελέσεων πρόεδρο Ντουτέρτε των Φιλιππίνων.

    Ήταν βεβαίως ήδη γνωστό ότι ο Μπολσονάρου επρόκειτο να ηγηθεί στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών της Κυριακής. Ωστόσο η εκτόξευση του στο 48% των ψήφων, αποτέλεσε έκπληξη πρώτου μεγέθους.

    Θα χρειαστεί η δημιουργία ενός ευρέος και αρραγούς δημοκρατικού μετώπου γύρω από την υποψηφιότητα του αντιπάλου του στον δεύτερο γύρο Φερντάντου Αντάτζι (Fernando Haddad), καθώς και σοβαρές ποιοτικές αλλαγές στη συμμετοχή των ψηφοφόρων, ώστε ενδεχομένως να αποτραπεί η ανάδειξη ενός αμετανόητου ακροδεξιού στην ηγεσία της πέμπτης μεγαλύτερης σε έκταση και πληθυσμό χώρας του κόσμου.

    Υπολογίζεται ότι ο Μπολσονάρου ενίσχυσε την απήχηση του κατά 15% μετά την επίθεση με μαχαίρι που δέχθηκε στη διάρκεια ομιλίας του στις αρχές Σεπτεμβρίου. Έκτοτε, εν μέσω ασάφειας για την πραγματική κατάσταση της υγείας του, ο Μπολσονάρου παρέμεινε νοσηλευόμενος, αντικαθιστώντας τις προεκλογικές εμφανίσεις με ορυμαγδό μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την ώρα που οι οπαδοί του απέδιδαν ευθέως την ευθύνη της δολοφονικής επίθεσης στο Κόμμα των Εργαζομένων, των αριστερών πρώην προέδρων Λούλα Ντα Σίλβα και Ντίλμα Ρούσεφ.

    Άλλωστε η καθαίρεση της Ρούσεφ, με την επίκληση δημοσιονομικών παρατυπιών και η φυλάκιση του μέντορα και προκατόχου της με κατηγορίες διαφθοράς, στο πλαίσιο ενός ιδιότυπου δικαστικο-κοινοβουλευτικού πραξικοπήματος, άνοιξαν το δρόμο για την προώθηση ενός ακροδεξιού στην διεκδίκηση της εξουσίας.

    Στο σύστημα της Βραζιλίας, το οποίο είναι προεδρικό αλλά με αναλογική κατανομή των εδρών στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο, η διαρκής συναλλαγή των πολιτικών δυνάμεων, με το αζημίωτο, αποτελεί τον κανόνα της διακυβέρνησης. Όσοι αποκαθήλωσαν τη Ρούσεφ αποδείχθηκαν άκρως διεφθαρμένοι και αντιδημοφιλείς, ενώ η απαγόρευση υποβολής υποψηφιότητας από πλευράς του Λούλα, ο οποίος αποτελούσε το φαβορί των δημοσκοπήσεων, στρέβλωσε εκ των προτέρων τον χαρακτήρα της εκλογικής μάχης. Ο μειωμένης αναγνωρισιμότητας Αντάτζι, κλήθηκε να αντικαταστήσει τον Λούλα την τελευταία στιγμή.

    Όλα αυτά σε συνδυασμό με την επιδείνωση της οικονομίας (η Βραζιλία ανήκει στις "πέντε εύθραυστες” χώρες που το νόμισμά τους δοκιμάζεται από την αντιστροφή της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής) δημιούργησαν στον πληθυσμό ένα κλίμα απαξίωσης της πολιτικής και ματαιωμένων προσδοκιών.

    Απέναντι σε αυτό, ο Μπολσονάρου σφυροκοπούσε ένα και μόνο μήνυμα: ότι η χώρα έχει παραδοθεί στη διαφθορά και την εγκληματικότητα και πρέπει να ανακτήσει την παλιά της αίγλη που ταυτίζεται με τις ημέρες της στρατιωτικής δικτατορίας (1964-1985).

    Η Λατινική Αμερική, της οποίας η Βραζιλία αποτελεί τρόπον τινά την φυσική ηγέτιδα, μοιάζει έτσι να επιστρέφει στο κακό παρελθόν των αντιδημοκρατικών εκτροπών. Το "ροζ κύμα” των αριστερών ή κεντροαριστερών κυβερνήσεων που κυριάρχησαν στην ήπειρο την προηγούμενη δεκαετία τερματίσθηκε με παταγώδη αποτυχία. Μαζί του κλείνει ο κύκλος των πειραμάτων αναδιανομής (στο φόντο της ανόδου των τιμών των εμπορευμάτων, αλλά χωρίς αναπροσανατολισμό της οικονομίας από την απλή εξαγωγή πρώτων υλών), αλλά και γεωπολιτικής αναβάθμισης, με τη συμπερίληψη λ.χ. της Βραζιλίας στην ομάδα BRICS.

    O "εθνικισμός” του Μπολσονάρου έχει την παράδοξη ιδιότητα να μην ενδιαφέρεται για την προστασία των θέσεων εργασίας, της αγοράς ή του διεθνούς κύρους της χώρας, αλλά να ευθυγραμμίζεται άνετα με τις επιδιώξεις των ΗΠΑ, σε μία συγκυρία ολοένα και εντονότερου ανταγωνισμού τους με την Κίνα (πρώτο εμπορικό εταίρο της Βραζιλίας) στη Λατινική Αμερική.

    Σε κάθε περίπτωση, η οξύτατη πόλωση που επικρατεί, σε μία χώρα με τους χειρότερους δείκτες ανισότητας παγκοσμίως, εγγυάται ότι η πολιτική σταθεροποίηση δύσκολα θα εξασφαλιστεί, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου. Οι κινητοποιήσεις των πληβειακών κοινωνικών κατηγοριών, με αφορμή την αύξηση των εισιτηρίων των συγκοινωνιών, λίγους μήνες πριν από το Μουντιάλ του 2014, οι διαδηλώσεις πάλι των μεσοστρωμάτων εναντίον της Ρούσεφ το 2015-6 και κατόπιν οι απεργίες εναντίον της οικονομικής πολιτικής του αντικαταστάτη της Μίκαελ Τέμερ, το εικονογραφούν αυτό χαρακτηριστικά. 

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων