Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 01-Ιαν-2018 08:58

    Σε πολιτική ομηρία οι "αλλαγές" στην αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Από τον Γ. Αγγέλη

    "Αν η κρίση στο Βερολίνο κρατήσει περισσότερο, οι αλλαγές στην Ευρώπη θα πρέπει να περιμένουν τις Ευρωεκλογές του 2019...". Στην εκτίμηση αυτή συγκλίνουν οι περισσότερες απόψεις που μπορεί να ακούσει κανείς στις Βρυξέλλες τον τελευταίο καιρό, παρά το γεγονός ότι τα επιτελικά στελέχη της Κομισιόν δηλώνουν σε όλους τους τόνους ότι οι αλλαγές στην Ευρωζώνη είναι "προ των πυλών...".

    Σε κάθε περίπτωση το κλίμα παραμένει "ήρεμο" και η "ψυχραιμία" είναι ο τρόπος με τον οποίο "τα αδιέξοδα αντιμετωπίζονται κάθε φορά" στα κέντρα αποφάσεων στις Βρυξέλλες αλλά και τη Φρανκφούρτη. Ιδιαίτερα, δε, "μετά την εμπειρία της τελευταίας επταετίας", όπως υποστηρίζουν οι επιτελείς του κ. Γιούνκερ, ο οποίος εμφανίζεται να βιάζεται περισσότερο απ' όλους για να δει τις προτάσεις του να μετουσιώνονται σε αλλαγές στην αρχιτεκτονική της Ευρώπης.     

    Το βασικό στοιχείο του οποίου κανείς δεν μπορεί να παρακάμψει την σημασία είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης στο Βερολίνο. Αν ο "μεγάλος συνασπισμός" γίνει για άλλη μια φορά πραγματικότητα, τότε υπό όποιους όρους και αν συγκροτηθεί κάποιες αποφάσεις θα τρέξουν πριν από τις Ευρωεκλογές του 2019. Αν η κυβέρνηση δεν συγκροτηθεί και η Γερμανία πάει για επαναληπτικές εκλογές μέσα στο 2018, τότε κανείς δεν μπορεί να περιμένει μεγάλες αλλαγές. 

    Κάποιοι στις Βρυξέλλες, πάντως, ακόμα και σ' αυτή την περίπτωση βλέπουν δυνατότητες. Υποστηρίζουν ότι ο "μηχανισμός" των Βρυξελλών ακόμα και έτσι μπορεί να προωθήσει σημαντικές μεταλλάξεις στο εσωτερικό του, χωρίς... θόρυβο και χωρίς τα εμπόδια των κυβερνήσεων. 

    Αυτές όμως δεν συμπεριλαμβάνονται στα μεγάλα ζητήματα που έχουν τεθεί, όπως: 

    - η δημιουργία θέσης υπ. Οικονομικών της Ε.Ε. που θα έχει θέση στην Κομισιόν (αντιπροέδρου) και ταυτόχρονα θα είναι επικεφαλής του ΕΚΟΦΙΝ,

    - η συγκρότηση ενός προϋπολογισμού για τον οποίο ο ίδιος θα είναι υπεύθυνος, η προώθηση της ολοκλήρωσης της τραπεζικής ενοποίησης, 

    - η μετάλλαξη του ESM σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο με αρμοδιότητες που να επεκτείνονται και στην κάλυψη αναγκών του τραπεζικού συστήματος,

    - η αναμόρφωση της μεταναστευτικής πολιτικής και της υποδοχής προσφύγων, 

    - η δημιουργία ενός μηχανισμού για την αντιμετώπιση ασύμμετρων κρίσεων με συνέπειες στην απασχόληση και η δημιουργία ενός ειδικού ταμείου για την καταπολέμηση της ανεργίας,

    - η ενιαία αμυντική πολιτική και το κοινό ταμείο για τη χρηματοδότησή της σε όλα τα επίπεδα.

    Από όλα τα παραπάνω σημεία μόνο το τελευταίο είναι κάτι που έχει ήδη δρομολογηθεί και σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία δεν πρόκειται να συναντήσει κανένα εμπόδιο είτε καθυστερήσουν οι εξελίξεις στο Βερολίνο είτε όχι.

    Ήδη το Ταμείο που θα χρηματοδοτήσει την ευρωπαϊκή έρευνα για την άμυνα έχει δρομολογηθεί αλλά η χρηματοδότησή του βρίσκεται ακόμα σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. 

    Η αλλαγή του ESM 

    Το επόμενο βήμα στο οποίο οι αλλαγές έχουν δρομολογηθεί σε "τεχνικό" επίπεδο και αναμένεται να ωριμάσει αθόρυβα –ήδη γίνεται αυτό– αφορά δύο εξαιρετικά κρίσιμα ζητήματα, την τραπεζική ενοποίηση και την επέκταση της ευθύνης του ESM.

    Όπως εξηγούν από τη Φρανκφούρτη, η ολοκλήρωση της τραπεζικής ενοποίησης για την Ευρώπη είναι ζήτημα "εκ των ων ουκ άνευ". Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, η διαδικασία των stress tests που έχει ήδη δρομολογηθεί –με την Ελλάδα να προηγείται χρονικά κατά ένα δίμηνο κατ' απαίτηση του ΔΝΤ– αποτελεί καθοριστικό βήμα που θα επιτρέψει να αποτυπωθεί το κατά πόσο ο αφοπλισμός της ωρολογιακής βόμβας των NPLs στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, δικαιολογεί την προώθηση της δημιουργίας του ενιαίου συστήματος εγγύησης καταθέσεων. Αυτό που αρνείται με απόλυτο τρόπο μέχρι σήμερα το Βερολίνο, μέχρι την εκκαθάριση των κινδύνων στα εθνικά τραπεζικά συστήματα. 

    Άλλωστε δεμένο με αυτό το "βήμα" είναι και το σχέδιο για τη μετατροπή του ESM σε EMF, με αρμοδιότητα εγγυημένης χρηματοδότησης και για περιπτώσεις τραπεζικής κρίσης. Σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει στη διάθεσή του το "Κ" οι τεχνικές διεργασίες για τη λειτουργία του ESM σε τέτοιες διατάσεις έχουν ήδη γίνει τόσο σε νομικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. 

    Άλλωστε όπως επισημαίνεται από αρμόδια στελέχη του ESM, από πλευράς κεφαλαιακής κάλυψης το ευρωπαϊκό ταμείο είναι μεγαλύτερο από το ΔΝΤ και έχει αναλάβει "αποστολές" αναδιάρθρωσης χρέους πολύ μεγαλύτερες και πολύ πιο σύνθετες από εκείνες του ΔΝΤ (π.χ. Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος, Ισπανία). 

    Τα safe bonds 

    Το μεγάλο βήμα για τον ESM ή EMF θα είναι η ανάληψη ευθύνης για την έκδοση των περιβόητων σύνθετων ομολόγων, για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεών του. Πρόκειται για ένα είδος "παραγώγου" στο οποίο ο ESM θα εκδίδει έναν τίτλο ο οποίος θα καλύπτεται από ένα "μπουκέτο" κρατικών ή ακόμα και εταιρικών ομολόγων, η τιμολόγηση του οποίου θα γίνεται με βάση τον κίνδυνο ενός εκάστου των συνθετικών του. Με τη διαφορά ότι η ανάληψη της ευθύνης/εγγύησης του τίτλου αυτού θα καταμερίζεται σε ποσοστό στον κάθε εκδότη του αρχικού μπουκέτου των ομολόγων. Π.χ., αν ένα ελληνικό ομόλογο συμμετέχει στην έκδοση του σύνθετου τίτλου κατά ποσοστό 10%, αυτή θα είναι και η ευθύνη εγγύησης απέναντι στον τελικό τίτλο προς τον επενδυτή. 

    Το μοντέλο αυτό έχει μελετηθεί και "δουλευτεί" από τις αρμόδιες Γενικές Διευθύνσεις της Κομισιόν και το όλο το πρότζεκτ φαίνεται να έχει τεθεί υπόψη της ΕΚΤ από την οποία έχει επίσης μελετηθεί. 

    Το πόσο γρήγορα θα τρέξει αυτό το πρότζεκτ αναμφίβολα θα εξαρτηθεί από την επιτυχή ολοκλήρωση του ελληνικού προγράμματος και σαφώς θα είναι κάτι που θα αρχίσει να κινείται ταυτόχρονα και παράλληλα με την τελική φάση απόσυρσης της πολιτικής ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ... 

    Η αλήθεια είναι ότι η συγκρότηση κυβέρνησης στο Βερολίνο θα δώσει τη δυνατότητα ορισμένα από αυτά να κινηθούν τον Ιούνιο του 2018. Διαφορετικά όλα τα "μεγάλα" μαζί και τα safe bonds θα "παγώσουν" περιμένοντας το νέο τοπίο που θα προκύψει από τις Ευρωεκλογές του 2019. 

    *Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κεφάλαιο" της 29ης Δεκεμβρίου

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ