Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 07-Αυγ-2018 10:34

    Πολωνία, το ανέλπιστο success story της Ευρώπης

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Πολωνία, το ανέλπιστο success story της Ευρώπης

    του William Echikson

    Έκπληξη, έκπληξη: Ποια ευρωπαϊκή χώρα έχει πετύχει την ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων 25 ετών; Υπερβαίνοντας ακόμη και τους Ασιάτες σούπερ σταρ; Η απάντηση είναι η Πολωνία.

    Από τη στιγμή που πέταξε από πάνω της τα δεσμά του κομμουνισμού, η Πολωνία έχει κατά μέσο όρο ανάπτυξη 4,1% ετησίως, αντίστοιχη με αυτή της Νότιας Κορέας και υψηλότερα από αυτή της Σιγκαπούρης. Ξεπέρασε την χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008 όταν οι γείτονές της κατέρρεαν. Η Πολωνία έχει πετύχει παρά τις δηλητηριώδεις πολιτικές, την έλλειψη εθνικών πόρων και την εμφάνιση ελλείψεων εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η επιτυχία της είναι αντικείμενο ενός εντυπωσιακού νέου βιβλίου από τον Οικονομολόγο της Παγκόσμιας Τράπεζας, Marcin Piatkowski, με τίτλο "Ο Πρωταθλητής Ανάπτυξης της Ευρώπης: Παρατηρήσεις από την Οικονομική Άνοδο της Πολωνίας”, που παρουσιάστηκε σε μια συνάντηση στο CEPS.

    Κατά την άποψη του Piatkowski, ο πολωνικός φοίνικας αντιπροσωπεύει μια συνταγή για την μετατροπή μιας στάσιμης κρατικής οικονομίας, σε μια καπιταλιστική γαζέλα. Τα απαραίτητα συστατικά περιλαμβάνουν ριζοσπαστικές, γρήγορες μεταρρυθμίσεις της αγοράς, σε συνδυασμό με αργή (όχι ταχεία) δράση για τις ιδιωτικοποιήσεις, για να αποφευχθεί η εμφάνιση ολιγαρχών. Καθώς αυξάνονται τα εισοδήματα, περισσότερο από το 80% των Πολωνών είναι ικανοποιημένο με τις ζωές τους, υψηλότερα από το 50% στην αρχή της μετάβασης.

    Παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα: Γιατί αυτή η ευημερούσα Πολωνία στράφηκε στον λαϊκισμό και θα επιβιώσει το πολωνικό success story από αυτή την στενή εθνικιστική κυβέρνηση; Ο Piatkowaski δυσκολεύεται να βρει απαντήσεις, αν και εγκρίνει τις οικονομικές πολιτικές της τρέχουσας κυβέρνησης, και προβλέπει, πιθανώς πολύ αισιόδοξα, ότι ο πολωνικός λαϊκισμός θα τελειώσει ως ένα φαινόμενο που πέρασε.

    Όλη η περιοχή της Κεντρικής Ευρώπης απολαμβάνει μια άνθιση, παρά το παρόμοιο φλερτ με τον λαϊκισμό. Το 1995, τα εισοδήματα της Τσεχίας, της Ουγγαρίας, της Σλοβενίας, της Σλοβακίας και της Πολωνίας ήταν 55% χαμηλότερα από αυτά των δυτικοευρωπαίων γειτόνων τους. Μέχρι το 2013, η διαφορά είχε συρρικνωθεί το 39% και τα μέσα εισοδήματα είναι τώρα αντίστοιχα με αυτά της Πορτογαλίας και φτάνουν τα αντίστοιχα της Ισπανίας. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η περιφερειακή ανάπτυξη θα φτάσει το 4% φέτος.

    Σε σχέση με τους γείτονές της, η Πολωνία έχει την πιο διαφοροποιημένη οικονομία και εξαρτάται λιγότερο από μεγάλες ξένες επενδύσεις, κυρίως από τα εργοστάσια αυτοκινήτων. Η Σλοβακία είναι τώρα ο μεγαλύτερος παραγωγός αυτοκινήτου κατά κεφαλή παγκοσμίως, "σπίτι” των εργοστασίων της VW, της Kia, της Peugeot και της Jaguar Land Rover. Η Mercedes-Benz μόλις ανακοίνωσε μια επένδυση 1 δισ. δολαρίων στην Ουγγαρία.

    Όταν κάλυπτα την κομμουνιστική Πολωνία ως δημοσιογράφο στη δεκαετία του 1980, τα καταστήματά της ήταν άδεια, Το επίπεδο διαβίωσης της Τσεχίας και της Ουγγαρίας ήταν υψηλότερο.Μόλις απομακρύνθηκαν τα σοβιετικά δεσμά ωστόσο, η Πολωνία προχώρησε σε μεγάλες και επίπονες μεταρρυθμίσεις, πολύ πιο σκληρές από ό,τι οι γείτονές της. Αυτό έφερε άνθιση του ιδιωτικού τομέα και μετέφερε τη χώρα έξω από την ύφεση πιο γρήγορα από τους άλλους. Η Πολωνία επίσης ακολούθησε γρήγορα τις μεταρρυθμίσεις της αγοράς με την την οικοδόμηση ισχυρών θεσμών, και τη διαχείριση των ιδιωτικοποιήσεων με διαφάνεια. Σήμερα δεν υπάρχουν Πολωνοί ολιγάρχες.

    Είναι εξίσου σημαντικό ότι η Πολωνία απέφυγε τα φθηνά ξένα δάνεια σε ξένα ισχυρά δυτικά νομίσματα, τα οποία αύξησαν την κατανάλωση προτού οδηγήσουν στην κρίση του 2007. Οι τράπεζές της βγήκαν αλώβητες, και είναι οικονομικά εύρωστες και σταθερές.

    Η Πολωνία επέκτεινε την ποσότητα και ποιότητα της εκπαίδευσης. Σήμερα ένας στους δύο νέους έχει τελειώσει το Πανεπιστήμιο, υψηλότερα από το μέσο όρο της ΕΕ, από το ένας στους 10 που ήταν ο μέσος όρος του 1989. Αυτό επιτρέπει στη χώρα να επεκτείνει την παραγωγική της βάση και να μετακινηθεί γρήγορα σε back-office υπηρεσίες. Οι επιχειρήσεις blue-chip όπως η Googel, η McKinsey και η JP Morgan Chase, έχουν όλες μεγάλα διοικητικά κέντρα στην Πολωνία.

    Μέχρι στιγμής, οι ξένοι επενδυτές συνεχίζουν να εισρέουν, παρά την πολιτική σταθερότητα που τροφοδοτήθηκε από τις προσπάθειες της εθνικιστικής κυβέρνησης να αναλάβει τον έλεγχο του Τύπου και της δικαιοσύνης. Παρά τους φόβους του για αυτές τις αντί-δημοκρατικές τάσεις, ο Piatkowski δηλώνει ότι οι οικονομικές πολιτικές της Πολωνίας έχουν αποδειχθεί επιτυχημένες. Η Κυβέρνηση αύξησε τις κοινωνικές δαπάνες, αναζωπυρώνοντας φόβους για τη δημιουργία ενός τεράστιου οικονομικού ελλείμματος, αλλά η ισχυρή ανάπτυξη έχει διατηρήσει υπό έλεγχο το έλλειμμα.

    Γιγαντιαίες προκλήσεις αναμένεται να κλιμακωθούν και ο Piatkowski ίσως τις υποτιμά. Μία εξ αυτών είναι ο πληθυσμός που γερνάει ταχύτατα -ήδη λιγότεροι από τους μισούς Πολωνούς ηλικίας 55-64 έχουν δουλειά, ενώ τα ελλείμματα εργατικού δυναμικού εμφανίζονται και οι μισθοί αυξάνονται. Οι συγκρούσεις αυξάνονται με την Κομισιόν, κάτι που απειλεί να κόψει την κρίσιμη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Στη διάρκεια της μεταβατικής της περιόδου, η Πολωνία επωφελήθηκε από μεγάλες ροές ευρωπαϊκών κεφαλαίων που τη βοήθησαν να συνδεθεί με τη Δυτική Ευρώπη με αυτοκινητοδρόμους για πρώτη φορά.

    Για αιώνες, η Πολωνία βρισκόταν στην άκρη της Δύσης. Η επιτυχία των τελευταίων δύο και πλέον δεκαετιών την έχει φέρει σε απόσταση αναπνοής από την αποκλειστική λέσχη. Αναφέρει ακόμη και τον αθλητισμό της χώρας ως αποδεικτικό στοιχείο: η εθνική ομάδα της Πολωνίας έγινε παγκόσμια πρωταθλήτρια του Βόλεϊ, κέρδισε χάλκινο μετάλλιο στο Χάντμπολ και κέρδισε για πρώτη φορά στην ιστορία της την Πολωνία. Γιατί; ο Piatkowski πιστεύει ότι αυτό έγινε διότι οι Πολωνοί αθλητές, με πρώτο τον επιθετικό Robert Lewandowski, έχουν εκπαιδευτεί στη Δύση, σε αντίθεση εμ τους κομμουνιστές προκατόχους τους.

    Δυστυχώς, η ομάδα της Πολωνίας στο μουντιάλ βγήκε εκτός διαγωνισμού από τον πρώτο γύρο του τουρνουά. Ίσως αυτό είναι μια καλή προειδοποιητική σημείωση. Στο βιβλίο του, ο Piatkowski πιστεύει ότι υπάρχου οι προϋποθέσεις για μια πολωνική χρυσή εποχή. αλλά μια νέα πολωνική χρυσή εποχή κάθε άλλο παρά σίγουρη θεωρείται.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.ceps.eu/publications/europes-surprising-economic-success-story

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων