Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 20-Νοε-2018 09:30

    Οι Ρώσοι πιστεύουν όντως ότι η Μόσχα δεν παρεμβαίνει σε ξένες χώρες;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Οι Ρώσοι πιστεύουν όντως ότι η Μόσχα δεν παρεμβαίνει σε ξένες χώρες;

    Του Denis Volkov

    Οι εμπειρογνώμονες εδώ και καιρό συζητούν για το εάν η ρωσική προπαγάνδα -ιδιαίτερα σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής- είναι αποτελεσματική. Αναρωτιούνται: μπορούν τα ελεγχόμενα από την κυβέρνηση ΜΜΕ να οδηγήσουν πραγματικά περισσότερους Ρώσους να αποδεχθούν την εκδοχή του Κρεμλίνου για τα γεγονότα και να αγνοήσουν τις ασυνέπειες που δεν ταιριάζουν με την επίσημη αφήγηση;

    Με την πρώτη ματιά, οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι οι Ρώσοι πραγματικά ακολουθούν την επίσημη αφήγηση της κυβέρνησης. Για παράδειγμα, μόλις το 3% όσων ερωτήθηκαν σε δημοσκόπηση του Levad Center τον Οκτώβριο, κατηγόρησαν τις ρωσικές υπηρεσίες για τη δηλητηρίαση του πρώην κατασκόπου Sergei Srkipal κι της κόρης του Yulia στο Σαλισμπουρι στη Βρετανία. Αυτή η δημοσκόπηση μάλιστα διενεργήθηκε αφού η Βρετανία είχε δώσει στη δημοσιότητα βίντεο με τους ΄δυο βασικούς υπόπτους για τη δηλητηρίαση -αναγνωρίστηκαν με τα ψευδώνυμα Ruslan Boshirov και Alexander Petrov- να περπατούν στο Σαλισμπουρι και αφού είχε μεταδοθεί από την κρατική τηλεόραση η συναισθηματική συνέντευξη των δύο ανδρών. Ωστόσο όλα αυτά είχαν μικρή επίδραση στη ρωσική κοινή γνώμη.

    Μόλις ένας μικρός αριθμός ερωτηθέντων -κυρίως αυτοί που ενημερώνονται από ανεξάρτητα ΜΜΕ και ζουν σε μεγάλες πόλεις- έκανε λόγο για αποτυχία των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών στο Σαλισμπουρι. "Ο Petrov και ο Boshirov αρνήθηκαν τις φήμες για τη συμμετοχή τους στη δηλητηρίαση", ήταν αυτό που απάντησαν γενικότερα οι ερωτηθέντες για το συμβάν.

    Είναι χαρακτηριστικό ωστόσο ότι λιγότεροι από το 25% των ερωτηθέντων κατηγόρησαν τους Βρετανούς για την επίθεση στους Skripals. Αντιθέτως, οι περισσότεροι επέλεξαν να μην απαντήσουν ευθέως στο ερώτημα, δηλώνοντας "θα μπορούσε να ήταν ο οποιοσδήποτε".

    Στην πραγματικότητα, το να αποφεύγουν να απαντήσουν είναι πώς αντιδρούν συνήθως οι Ρώσοι σε ιστορίες για πιθανές παρεμβάσεις της Μόσχας σε άλλων κρατών υποθέσεις. Και αυτό αντανακλά την περίπλοκη σχέση που έχουν οι Ρώσοι με τα πολιτικά αφηγήματα της χώρας τους και με τη διαμάχη με τη Δύση.

    Πριν από τέσσερα χρόνια, όταν ερωτήθηκαν για τους "μικρούς πράσινους άνδρες" με στολές χωρίς διακριτικά που εμφανίστηκαν στην Κριμαία, οι περισσότεροι απάντησαν ότι "θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε". Το ίδιο ισχύει και για τη συμμετοχή της Ρωσίας στη σύγκρουση με την Ουκρανία, την παρουσία ρωσικού στρατού σε μια γειτονική χώρα και αργότερα, την εμπλοκή των Ρώσων στις προεδρικές εκλογές του 2016. Επιφανειακά, τα απέρριψαν όλα.

    Ωστόσο, οι πραγματικές τους απόψεις πιθανώς δεν είναι τόσο απλές. Οι συνάδελφοί μου και εγώ έχουμε λάβει μέρος σε δεκάδες συζητήσεις σε ομάδες τα τελευταία χρόνια, και παρουσιάζουν μια κάπως διαφορετική εικόνα. Πολλοί ερωτηθέντες που κρύβουν την άποψή τους ή αρνούνται δημοσίως την ανάμειξη της Ρωσίας στις υποθέσεις άλλων χωρών, στην πραγματικότητα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο.

    Αρχικά, οι συμμετέχοντες σε αυτές τις ομάδες συζήτησης είναι συνήθως απρόθυμοι να συζητήσουν για αυτά τα θέματα. "Αυτό δεν με ενδιαφέρει καθόλου, είναι τόσο έξω από εμένα, δεν θα μπορούσε να με νοιάζει λιγότερο", ήταν οι απαντήσεις που ακούγαμε αρχικά για το συμβάν με τη δηλητηρίαση. Για τα ρωσικά στρατεύματα στην Ουκρανία, οι περισσότεροι δήλωσαν στην κυριολεξία ότι τα στρατεύματα "δεν είναι επισήμως εκεί". Και επίσης αρνήθηκαν ότι υπάρχει στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς και εμπλοκή της Ρωσίας σε εκλογές.

    Αλλά όταν πιέστηκαν να μιλήσουν για την "ανεπίσημη" και "πραγματική" πλευρά της ιστορίας, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων παραδέχθηκε ότι είναι πιθανή η ρωσική παρέμβαση στο εξωτερικό, αν και δεν ήταν έτοιμοι να το συζητήσουν δημοσίως.

    Και όταν ένας συντονιστής σε μια ομάδα κατόρθωσε να προκαλέσει μια ειλικρινή συνομιλία, ακούσαμε ακόμη και για τη σύνδεση των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών στην δηλητηρίαση των Skripals, για τα ρωσικά στρατεύματα στην Ανατολική Ουκρανία και στην Κριμαία (πολύ πριν το παραδεχθεί το Κρεμλίνο!) και για τη ρωσική εμπλοκή στις αμερικανικές εκλογές.

    Όλες αυτές οι περιπτώσεις αποκαλύπτουν μια τεράστια διαφορά μεταξύ του τι λένε δημοσίως οι απλοί Ρώσοι και τι πιστεύουν πραγματικά. Και ο φόβος για τιμωρία από την κυβέρνηση εάν μιλήσουν κανείς, δεν εξηγεί επαρκώς γιατί αυτοί οι άνθρωποι κρύβουν την πραγματική τους άποψη.

    Μόλις οι άνθρωποι ξεπεράσουν το εσωτερικό εμπόδιο που τους εμποδίζει να μιλήσουν ελεύθερα, αρχίζουν να μιλούν με μεγάλη ειλικρίνεια. Ωστόσο σπανίως εκφράζουν τύψεις ή λύπη για τις δηλητηριάσεις, τις επιχειρήσεις των μυστικών υπηρεσιών ή την εμπλοκή σε εκλογές.

    Πολύ πιο συχνά, οι απαντήσεις τους αποτυπώνουν αδιαφορία, ή ακόμη και προθυμία να δικαιολογήσουν αυτόματα οποιαδήποτε ενέργεια της Ρωσίας. Καταγράψαμε απαντήσεις όπως "ναι, ήταν ο στρατός μας, και λοιπόν;", "τον δηλητηριάσαμε, και λοιπόν", "αυτό έπρεπε να γίνει" και "τα έκαναν όλα σωστά".

    Οι άνθρωποι δεν βλέπουν τη ρωσική παρέμβαση ως πρόβλημα από μόνο του. Αντιθέτως, το πρόβλημα ήταν ότι η χώρα δεν κατάφερνε πάντα να τη γλιτώσει. Ως εκ τούτου, και η ακόλουθη συζήτηση:

    -"Λέτε ότι οι ΗΠΑ παρεμβαίνουν στα ζητήματά μας; Εμείς κάνουμε το ίδιο;"

    -"Ασφαλώς!"

    -"Αλλά χρειάζεται να το κάνουμε;"

    -"Ασφαλώς και χρειάζεται. Απλώς πρέπει να είμαστε προσεκτικοί".

    Με άλλα λόγια, ενώ ένας μεγάλος αριθμός Ρώσων δεν είναι έτοιμοι να αναγνωρίσουν δημοσίως την παρέμβαση της χώρας τους στα ζητήματα άλλων κρατών, δεν έχουν αμφιβολία ότι αυτές οι παρεμβάσεις έγιναν όντως. Και δεν βλέπουν ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με αυτό.

    Εν μέρει, αυτή η συμπεριφορά προκύπτει από την ολοένα και πιο δημοφιλή πεποίθηση ότι η Ρωσία έχει ανακτήσει το status της "μεγάλης δύναμης", το οποίο πρέπει να επικυρώνεται περιοδικά επειδή "η Ρωσία κάποιες φορές δεν φαίνεται τόσο εντυπωσιακή σε σχέση με άλλες δυνάμεις". Και ένας αριθμός συμμετεχόντων σε μια ομάδα, με διαφορετικές πολιτικές αποχρώσεις, δήλωσαν ότι η Ρωσία πρέπει να είναι σκληρή επειδή "αυτή είναι η μόνη συμπεριφορά που καταλαβαίνει η Δύση". Διαφορετικά, "θα συνεχίσουν να ανακατεύονται". Επιπλέον, πολλοί Ρώσοι θεωρούν ότι η χώρα τους ενεργεί "όπως και όλοι οι άλλοι", όταν παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες.

    Μόλις η συζήτηση στραφεί στην ξένη πίεση προς τη Ρωσία, ακόμη και αυτοί οι Ρώσοι που σε διαφορετική περίπτωση θα ήταν επιφυλακτικοί για τη ρωσική ηγεσία ή θα ήταν εναντίον της ενεργούς παρέμβασης της χώρας τους στο εξωτερικό, συμπλέουν με τις ρωσικές αρχές. Η πλειοψηφία εκτιμά ότι η Ρωσία δεν θα πρέπει να ενδώσει ποτέ στις ξένες πιέσεις.

    Οι εννέα στους δέκα ερωτηθέντες θεωρούν ότι ο πόλεμος πληροφοριών τον οποίο η Δύση φέρεται να διεξάγει εναντίον της Ρωσίας, είναι ένα αναπόσπαστο στοιχείο αυτής της πίεσης. Τα ξένα ΜΜΕ απλώς δεν μπορούν να γίνουν πιστευτά υπό τέτοιες συνθήκες. Και σε αυτό το πλαίσιο, ο ρωσικός Τύπος κερδίζει το δικαίωμα να αμφισβητήσει οποιοδήποτε γεγονός θα παρουσίαζε τη χώρα υπό αρνητικό πρίσμα. Τουλάχιστον το ένα τρίτο των Ρώσων υποστηρίζουν αυτή την προσέγγιση, και αυτό όλο και περισσότερο καθιστά άτοπα τα γεγονότα για τους δηλητηριάσεις, την ανάπτυξη στρατευμάτων και τις εκλογικές παρεμβάσεις. Για πολλούς, η άρνηση δημοσίως των γεγονότων είναι η σωστή τακτική.

    Όλα αυτά συνθέτουν μια αντιφατική εικόνα. Οι περισσότεροι Ρώσοι δεν είναι έτοιμοι να αναγνωρίσουν δημοσίως την παρέμβαση της χώρας τους σε άλλα κράτη. Επισήμως, συμμερίζονται την άποψη της κυβέρνησης. Αλλά σε λιγότερο επίσημες συζητήσεις, πολλοί περισσότεροι άνθρωποι αποδέχονται την πιθανότητα μιας τέτοιας παρέμβασης από ό,τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.

    Μήπως αυτό σημαίνει ότι στην πραγματικότητα συμφωνούν με τη δυτική ερμηνεία των γεγονότων και απλώς φοβούνται να το πουν δημοσίως; Με τίποτα. Οι περισσότεροι Ρώσοι αναπαράγουν συνειδητά την επίσημη εκδοχή της κρατικής προπαγάνδας -ακόμη και αν δεν την πιστεύουν πραγματικά- επειδή δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ως εξωτερικούς παρατηρητές. Αντιθέτως , αισθάνονται ότι συμμετέχουν στην αντιπαράθεση πληροφοριών μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegie.ru/commentary/77715

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων