Οι κορυφαίες στιγμές του 2007

Το φαινόμενο «ντόμινο»  

Πρώτο κρίκο στην αλυσίδα των γεγονότων που οδήγησαν στην κρίση αποτέλεσε η Bear Stearns (BSC). Ο οίκος ανακοίνωσε τον Ιούνιο πως δύο από τα hedge funds είχαν δεχθεί σημαντικό «πλήγμα»  (BusinessWeek.com, 12/6/07). Αυτό όμως δεν ήταν τίποτα μπροστά στις απομειώσεις παγίων ύψους 8 δισ. δολαρίων που ανακοίνωσε τον Οκτώβριο η Merrill Lynch (MER) (BusinessWeek.com, 23/10/07) εξαιτίας των «κακών» επενδυτικών επιλογών στην αγορά ενυπόθηκου δανεισμού από τη διοίκηση του οίκου, που οδήγησε στον «εξοστρακισμό» του διευθύνοντος συμβούλου, Stanley O΄Neal.

Στη συνέχεια, παραιτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου ο «βαλλόμενος» διευθύνων σύμβουλος, Charles Prince, (BusinessWeek.com, 5/11/07) της Citigroup (C), ελάχιστο καιρό αφότου έγινε γνωστό πως οι απώλειες του χρηματοπιστωτικού ομίλου λόγω της έκθεσης του στις πιστωτικές αγορές υπολογιζόταν στα 17 δισ. δολάρια—ποσό σχεδόν τριπλάσιο από τις αρχικές εκτιμήσεις του ομίλου.

Το πλέον πρόσφατο «θύμα» των «κακών» επενδυτικών επιλογών που σχετίζονταν με την αγορά subprime αποτέλεσε η Zoe Cruz, μία εκ των προέδρων της Morgan Stanley (MS), με 25χρονη πορεία στην εταιρεία, που θεωρούνταν παράλληλα «μέλος στο κλάμπ» των ισχυρότερων γυναικών της Wall Street. Η συνεργασία της με τον οίκο τερματίστηκε άδοξα στις 30 Νοεμβρίου, αφότου έγινε γνωστό πως η τράπεζα υπέστη απώλειες της τάξης των 3,7 δισ. δολαρίων κατά το δίμηνο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου  λόγω της έκθεσης της σε αγορά τίτλων που σχετίζονται ενυπόθηκα δάνεια τύπου subprime.

Συνεχώς «ξεφυτρώνουν» νέα προβλήματα λόγω της κρίσης στην αγορά subprime, ενώ πλέον είναι κοινώς αποδεκτό πως το φαινόμενο δε θα ξεθυμάνει ούτε εντός του 2008, παρά την κατάρτιση σχεδίου από τον υπουργό Οικονομίας ,Henry Paulson

(BusinessWeek.com, 6/12/07) με στόχο να ανακουφίσει τους ιδιοκτήτες κατοικίες που αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο της κατάσχεσης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ένωσης Τραπεζιτών ενυπόθηκων δανείων, το Νοέμβριο το ύψος των κατασχέσεων αναρριχήθηκε σε ιστορικό υψηλό, ενώ στο τρίτο τρίμηνο, ο αριθμός των δανειοληπτών που αδυνατούσαν να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους είχε φθάσει στο υψηλότερο σημείο από το 1986.

Η άλλη όψη του νομίσματος

Ωστόσο, η χρονιά που κλείνει αποδείχθηκε ιδιαίτερα καλή για την Goldman Sachs (GS). Ο επενδυτικός τραπεζικός όμιλος κατάφερε να υπεραποδώσει των ανταγωνιστών του, καταγράφοντας έσοδα της τάξης των 12,3 δισ. δολαρίων στο τρίτο τρίμηνο, μέγεθος κατά 63% υψηλότερο από την αντίστοιχη περίοδο του 2006. Παράλληλα, τα «παιδιά» του οίκου, συμπεριλαμβανομένων του υπουργού Οικονομίας των ΗΠΑ, Η. Paulson, συνέχισαν να εδραιώνουν και να διευρύνουν την παρουσία τους στον κόσμο της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής σκηνής. Ειδικότερα, ο πρώην διευθυντής γενικών λειτουργιών (CΟΟ) του οίκου, John Thain, ανέλαβε τα ηνία της Merrill, ο επίσης πρώην COO και πρώην υπουργός Οικονομίας, Robert Rubin, χρίστηκε πρόεδρος της Citi, ο πρώην επικεφαλής χρηματιστηριακών συναλλαγών του οίκου Duncan Niederauer ορίστηκε διευθύνων σύμβουλος της NYSE Euronext (NYX), ενώ ο πρώην υπεύθυνος του τμήματος νομικών υποθέσεων και σχέσεων με το κράτος, Joshua Bolten, εκτελεί πλέον χρέη προσωπάρχη στο Λευκό Οίκο.

Απόρροια της στεγαστικής κρίσης ήταν και ο περιορισμός των πιστωτικών κριτηρίων και προϋποθέσεων που απαιτούνταν για τη χορήγηση δανείων, με την ελπίδα πως κατά αυτό τον τρόπο θα σταματήσουν οι χορηγήσεις σε πελάτες με αυξημένες πιθανότητες να μην αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η κρίση οδήγησε σε «λουκέτο» αρκετές εταιρείες χορηγήσεων ενυπόθηκων δανείων, φθάνοντας μάλιστα να απειλήσει και τον αδιαφιλονίκητο ηγέτη της αγοράς (BusinessWeek.com, 28/11/07), την Countrywide Financial (CFC), ενώ οι ανησυχίες για την κατάρρευση του κλάδου ανάγκασε το Κογκρέσο να αναθεωρήσει σωρεία νόμων για τις διαδικασίες χορηγήσεων. Αρκετοί υποστηρίζουν πως το Κογκρέσο επέλεξε κατάλληλη πολιτική παρέμβασης, ωστόσο καταλογίζουν πως είναι λίγο αργά πλέον. Πάντως, η αλήθεια είναι πως μετά την κρίση, δεν κατέστη ακριβή μόνο η αγορά κατοικίας, αλλά και η απόκτηση παγίων μεγάλης αξίας όπως αυτοκίνητα και μηχανολογικές συσκευές.

Προβλήματα στις αυτοκινητοβιομηχανίες

Επίσης, σημαντικές εξελίξεις σημειώθηκαν και στην πρωτεύουσα των αυτοκινητοβιομηχανιών, το Detroit, παρά την κάμψη στις πωλήσεις SUV και ημιφορτηγών. Εν έτει 2007, οι General Motors (GM), Ford (F), and Chrysler κατάφεραν να συνάψουν ιστορικές συμφωνίες με την Ένωση Εργαζομένων στις αυτοκινητοβιομηχανίες για να μειώνουν το κόστος εργασίας  (BusinessWeek.com, 15/11/07), ενώ παράλληλα επένδυσαν σημαντικά ποσά στο σχεδιασμό νέων μοντέλων. Ωστόσο, για μερίδα του επενδυτικού κοινού, θα είναι καλύτερα το 2007 να ξεχαστεί όπως και το μοντέλο Edsel της Ford, που θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες στην ιστορία του αυτοκινήτου.

Ένας από τους βασικούς λόγους για τις αυξανόμενες ανησυχίες αναφορικά με την πορεία του κλάδου αποτελεί η ραγδαία άνοδος στην τιμή του αργού. Το κόστος για ένα βαρέλι αργού «φλερτάρει» εδώ και μήνες με τα 100 δολάρια, ενώ από ό,τι φαίνεται το πετρέλαιο θα παραμείνει πάνω από τα 80 δολάρια, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον. Αυτό που μένει πλέον είναι να δούμε πως μεταφράζεται η άνοδος της τιμής του αργού επί της τιμής των καυσίμων, ωστόσο το 2007 οι Αμερικανοί συνήθισαν να πληρώνουν περίπου 3 δολάρια ή και περισσότερα για ένα γαλόνι βενζίνης. (BusinessWeek.com, 21/12/07). Επιπρόσθετα, εταιρείες όπως η Google (GOOG) και οι επιχειρηματίες καινοτομικών κεφαλαίων τύπου Vinod Khosla διοχετεύουν πλέον εκατ. δολάρια στην έρευνα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες και τη βελτίωση της αποδοτικότερης κατανάλωσης ενέργειας.

Υπάρχει ωστόσο και η θετική πλευρά στην αύξηση της τιμής του αργού: οι υψηλές πετρελαϊκές τιμές αναγκάζουν εκ των πραγμάτων τις αυτοκινητοβιομηχανίες και τις ενεργειακές εταιρείες να εντείνουν τις μελέτες τους για την ανάπτυξη οικολογικών προϊόντων και τεχνολογίας

Τεχνολογική υπεροχή

Η αλήθεια είναι πως ο τεχνολογικός κλάδος απόλαυσε ένα ισχυρό έτος, τουλάχιστον μέχρι το τρίτο τρίμηνο οπότε και «ένιωσε» τις συνέπειες της κρίσης στην αγορά subprime. Ωστόσο, υπήρξαν και οι αδιαφιλονίκητοι πρωταγωνιστές, όπως η Diane Greene

της VMware (VMW), που εισήγαγε την εταιρεία της στο χρηματιστήριο τον Αύγουστο, αν και αυτή τη στιγμή, η τιμή της μετοχής είναι κατά 27% χαμηλότερη από το υψηλό

των 125,25 δολαρίων.  

Ακόμα ένας νικητής του τεχνολογικού κλάδου, ήταν ο Steve Jobs

της Apple (AAPL). Το iPhone της εταιρείας, που κυκλοφόρησε τον Ιούνιο, αποτέλεσε τεράστια επιτυχία τόσο στο αγοραστικό κοινό, όσο και στους κριτικούς. Σε συνδυασμό μάλιστα με τα υπόλοιπα προϊόντα της εταιρειας, όπως το iPod, το MacBook Pro, και το νέο λειτουργικό σύστημα Mac OS X Leopard, είναι σαφές το για ποιο λόγο το 2007 αποτελεί το καλύτερο μέχρι στιγμής έτος της εταιρείας, με τη μετοχή της Apple να φλερτάρει τα 200 δολάρια.

Πλήγμα στο χρηματιστήριο

Ακόμα μία πηγή ανησυχίας αποτελούν τα νέα πως η Κίνα και άλλοι κορυφαίοι αγοραστές αμερικανικών χρεογράφων, τα χρήματα των οποίων συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ, έχουν αρχίσει να εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις για το πάλαι ποτέ ισχυρό δολάριο (BusinessWeek.com, 13/11/07). Καθώς ενδυναμώνονται οι οικονομίες άλλων χωρών και ενισχύονται τα αντίστοιχα τοπικά νομίσματα, οι επενδυτές δεν φοβούνται να τοποθετήσουν τα κεφάλαια τους σε τίτλους αποτιμημένους σε άλλα νομίσματα, όπως το ευρώ. Το δολάριο εξακολουθεί να είναι το προτιμητέο επενδυτικό όχημα, όμως αν συνεχίσει τη διολίσθηση του, δεν αποκλείεται να περιοριστεί η ελκυστικότητα του αμερικανικού χρέους.  

Κατά πάσα πιθανότητα, το δολάριο θα παραμείνει σε πτωτικό κανάλι, τουλάχιστον για όσο καιρό τα επιτόκια διατηρούνται σε χαμηλό επίπεδο, ενώ το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο κινείται σε υψηλό επίπεδο. Πρόκειται για «δίκοπο μαχαίρι». Από τη μία, το χαμηλό δολάριο καθιστά τα αμερικανικά προϊόντα (είτε πρόκειται για αυτοκίνητο, είτε για δωμάτιο ξενοδοχείου στη Νέα Υόρκη) περισσότερο ελκυστικά στους ξένους καταναλωτές. Επιπρόσθετα, τα χαμηλά επιτόκια καταφέρνουν να περιορίσουν τις ανησυχίες των επενδυτών πως η οικονομία βρίσκεται στο «χείλος» της ύφεσης. Ωστόσο, τα ίδια ακριβώς χαμηλά επιτόκια, αποθαρρύνουν τους θεσμικούς επενδυτές σε ομόλογα να επιδιώξουν υψηλότερες αποδόσεις.

Αναστροφή τάσης

Με δεδομένο, ωστόσο, το επίπεδο του πλούτου που δημιουργείται σε χώρες που ποικίλλουν από τη Ρωσία έως το Ντουμπάι, οι ΗΠΑ ενδέχεται να βρίσκονται σε ιστορικά κομβικό σημείο, καθώς μπορεί κανείς πλέον να φανταστεί τον πλανήτη με τις ΗΠΑ να μην αποτελούν την κυρίαρχη οικονομική υπερδύναμη. Βέβαια, είναι γεγονός πως εξακολουθεί να διαθέτει την ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο, ωστόσο σε απόσταση αναπνοής βρίσκονται και οι οικονομίες άλλων χωρών.

Η Κίνα διανύει τον πέμπτο διαδοχικό χρόνο διψήφιου ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης, με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν να αναμένεται να υπερβεί το 11,5% το 2007. Από την άλλη, η «διόγκωση» του εμπορικού πλεονάσματος της ασιατικής χώρας έχει ωθήσει τα συναλλαγματικά αποθέματα της στα 1,4 τρισ. δολάρια. Παράλληλα, η Ινδία καταγράφει ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 9%, ενώ Ρωσία και Μέση Ανατολή (μέχρι και η Βενεζουέλα) με «όχημα» τα αχανή πετρελαϊκά αποθέματα τους, διασφαλίζουν την οικονομική ανεξαρτησία τους, καθώς και την εθνική ταυτότητα τους.

Ωστόσο, αν ενδιαφέρεται κάποιος, μπορεί να εντοπίσει και αισιόδοξα μηνύματα για το μέλλον. Πέραν των ερευνών στην «οικολογική τεχνολογία», το 2007 επανασυνδέθηκαν ιστορικά συγκροτήματα όπως οι Led Zeppelin, οι Police και οι Van Halen, σκορπώντας τη χαρά σε εκατ. θαυμαστών. Κρίμα βέβαια για την Britney.

Πατήστε εδώ για να δείτε τις σημαντικότερες τάσεις για το 2007, κάντε κλικ εδώ  για να δείτε τα σημαντικότερα πρόσωπα του 2007 και εδώ για τα κορυφαία προϊόντα του 2007.