Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 07-Αυγ-2008 09:06

    Ευρωπαίοι προσδεθείτε: Οικονομικοί στροβιλισμοί ενόψει

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Αν και η Ευρώπη –στο μεγαλύτερο της μέρος- έχει καταφέρει να αποφύγει την κρίση στην αγορά ακινήτων, γεγονός είναι πως σιγά-σιγά αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές οι ανισότητες ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

    Του Mark Scott 

    Για τους περισσότερους, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες κατά μήκος της Γηραιάς Ηπείρου είθισται να "παγώνουν" τον Αύγουστο, καθώς οι Γερμανοί, οι Ιταλοί και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι φεύγουν για πολυήμερες διακοπές. Φέτος, οι επίδοξοι παραθεριστές ίσως να επιθυμούν να περάσουν περισσότερο καιρό κάτω από τον ήλιο, καθώς τα αρνητικά νέα για την οικονομία τους περιμένουν με το που επιστρέψουν στα γραφεία τους, με την Ευρωζώνη να κατευθύνεται σε ύφεση.

    Οι οικονομικές συνθήκες επιδεινώνονται συνεχώς στην Ευρώπη. Η επιχειρηματική δραστηριότητα υποχώρησε σε χαμηλό επταετίας τον Ιούλιο, ενώ η ανάπτυξη στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αναμένεται να περιοριστεί στο 1,5% το 2008 από 2,6% πέρυσι. Η πάλαι ποτέ εύρωστη ισπανική οικονομία "βλέπει" την εγχώρια αγορά ακινήτων να καταρρέει (BusinessWeek.com, 21/7/08), με αποτέλεσμα η ανεργία της χώρας να έχει αναρριχηθεί στο 10,7%, επίπεδο που είναι το υψηλότερο στους κόλπους του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Ακόμα και στη Γερμανία, την ισχυρότερη οικονομία της Ευρωζώνης, η μείωση των εξαγωγών έχει περιορίσει τη βιομηχανική παραγωγή στο χαμηλότερο επίπεδο από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 (BusinessWeek.com, 1/8/08).

    Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεινοπαθούν, ωστόσο ο "πόνος" τους δεν αναμένεται να ανακουφιστεί στις 7 Αυγούστου, όποτε και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα διατηρήσει –κατά πάσα πιθανότητα-αμετάβλητο στο 4,25% το επιτόκιο αναχρηματοδότησης, παρά την εμφανή υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρωζώνη. Η άκαμπτη στάση που τηρεί η νομισματική αρχή σχετίζεται με το γεγονός πως προσπαθεί να περιορίσει τον  πληθωρισμό που αναρριχήθηκε στο 4,1% τον περασμένο μήνα. Πρόκειται για επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από το στόχο 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ. 

    Δίχως την "ανάσα" που θα πρόσφερε ενδεχόμενη μείωση των επιτοκίων, οι επιχειρήσεις στην Ευρωζώνη καλό θα είναι να προετοιμαστούν για περαιτέρω προβλήματα που θα διαρκέσουν τουλάχιστον για τους επόμενους 18 μήνες. Η συμπίεση στις πιστωτικές αγορές έχει άμεσο αντίκτυπο στην καταναλωτική δαπάνη, με αποτέλεσμα το εμπόριο στην Ευρωζώνη να "βιώνει" δύσκολες ημέρες. Η ενίσχυση του ευρώ έναντι των υπολοίπων νομισμάτων –κυρίως του δολαρίου- έχει καταστήσει τις ευρωπαϊκές εξαγορές περισσότερο ακριβές, σε περίοδο μάλιστα που οι ξένες εταιρείες προσπαθούν να περιορίσουν τα κόστη τους. 

    "Πρέπει να επιλυθούν οι περιφερειακές ανισότητες"

    "Δε φαίνεται στον ορίζοντα, παρά μόνο προς τα τέλη του 2009, κάποιο γεγονός που να οδηγήσει σε ισχυρή οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη", εκτιμά ο David Owen, επικεφαλής οικονομολόγος της Dresdner Kleinwort για την περιοχή της Γηραιάς Ηπείρου. Ο ίδιος συνεχίζει λέγοντας πως οι "μαζικές χρηματοοικονομικές ανισότητες θα πρέπει να επιλυθούν". 

    Το απογοητευτικό οικονομικό τοπίο έχει δημιουργηθεί, παρά το γεγονός πως οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν καταφέρει να αποφύγουν την επιβράδυνση στις αγορές real estate (BusinessWeek.com, 30/6/08) που έχει δημιουργήσει "κλυδωνισμούς" στις οικονομίες των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Στην πραγματικότητα, η Ευρωζώνη "νιώθει" πλέον την αρνητική επίδραση από τις "ηχηρές" ανισότητες ανάμεσα στα κράτη-μέλη της, γεγονός που έχει μετατρέψει εγχώρια οικονομικά προβλήματα σε διαπεριφερειακά. 

    Οι βασικοί "υπαίτιοι" πίσω από το φαινόμενο των ανισοτήτων είναι τα μέλη της λεγόμενης ομάδας PIGS (λέξη που σχηματίζεται από τα αρχικά των χωρών στα αγγλικά), που δεν είναι άλλη από τις μεσογειακές Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία. Οι οικονομίες των χωρών αυτών μοιάζουν να "παγώνουν" -παρά την άνω του μέσου όρου ανάπτυξη που εμφάνισαν από το 1997 και έπειτα- λόγω της μείωσης των τραπεζικών χορηγήσεων και την αύξηση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το υφιστάμενο εταιρικό χρέος της Ισπανίας, χώρας που μέχρι πρόσφατα ήταν ταγός στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας, ανέρχεται στο 127% του ΑΕΠ. Εν τω μεταξύ, επειδή το μεγαλύτερο μέρος του χρέους σχετίζεται με τον κατασκευαστικό κλάδο της χώρας που "πνέει τα λοίσθια", οι τράπεζες είναι απρόθυμες να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση του εν λόγω τομέα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται σειρά χρεοκοπιών, πιέζοντας προς τα πάνω το δείκτη ανεργίας. 

    "Τα πράγματα θα είναι δύσκολα για την Ισπανία για το υπόλοιπο τους έτους και στη διάρκεια του 2009" αναφέρει ο Ben May, οικονομολόγος στην Capital Economics, ο οποίος προβλέπει πως η οικονομική ανάπτυξη στην Ισπανία θα επιβραδυνθεί στο 1,7% το 2008 από 3,8% πέρυσι. 

    Βέβαια, η Ισπανία δεν είναι η μοναδική χώρα που αντιμετωπίζει προβλήματα, λόγω της πιστωτικής κρίσης. Τόσο η Ιταλία, όσο και η Πορτογαλία διαθέτουν υπέρογκα εταιρικά χρέη που αναλογούν περίπου στο 100% του ΑΕΠ, γεγονός που έχει οδηγήσει τις τοπικές οικονομίες σε "παύση". Η ιταλική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί περίπου κατά 1% φέτος, ενώ η πορτογαλική κατά 1,2%. Ακόμα και η ελληνική οικονομία, που εκτιμάται πως θα εμφανίσει φέτος ανάπτυξη 3,4% -άνω του ευρωπαϊκού μέσου- φαίνεται να αντιμετωπίζει προβλήματα, λόγω της επιβράδυνσης στο μεταποιητικό κλάδο της χώρας. 

    Αλυσιδωτή αντίδραση 

    Πως όμως επηρεάζουν τα προβλήματα των PIGS την ευρύτερη Ευρωζώνη; Η Γαλλία και η Γερμανία, οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης, βάσιζαν την εγχώρια ανάπτυξη τους της τελευταίας δεκαετίας στην αυξημένη ζήτηση για προϊόντα από τους Νοτιοευρωπαίους εταίρους τους. Ωστόσο με την Ισπανία και την Ιταλία να "σφίγγουν το ζωνάρι", οι δύο "πυλώνες" της Ευρωζώνης βλέπουν τις εξαγωγές τους να μειώνονται, ενώ επιπροσθέτως αντιμετωπίζουν τα δικά τους προβλήματα, λόγω της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης.

    Οι εξελίξεις έχουν υπάρξει ιδιαίτερα επίπονες για τη Γερμανία, της οποίας τα δύο τρίτα των εξαγωγών κατευθύνονται προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι βιομηχανικές παραγγελίες έχουν περιορισθεί αισθητά, ενώ ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος Ifo υποχώρησε περισσότερο από ό,τι αναμενόταν, καθώς οι εταιρείες παραμένουν απαισιόδοξες για το μέλλον των εξαγωγών. "Το 2009, η ανάπτυξη του ΑΕΠ στη Γερμανία, ενδέχεται να υποχωρήσει κάτω από το 1% φέτος" λέει ο Stefan Schneider, επικεφαλής της του τμήματος διεθνούς οικονομίας της Deutsche Bank. Για φέτος, η ανάπτυξη τοποθετείται περίπου στο 2%.

    Η εικόνα δεν είναι καλύτερη στη Γαλλία, όπου οι εξαγωγές υποχώρησαν στα 53,7 δισ. δολάρια το Μάιο, έναντι 54,6 δισ. δολαρίων τον περασμένο μήνα. Η κυβέρνηση πιστεύει πως η οικονομία αναπτύχθηκε μόλις 0,2% στο β’ τρίμηνο του 2008, που αποτελεί και το χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από το 2006. Ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 1,5%. 

    Η υποχώρηση στις εξαγωγές έπεται της πτώσης στην καταναλωτική εμπιστοσύνη σε χαμηλό 21 ετών και σε άνοδο του πληθωρισμού σε υψηλό 17 ετών. "(Αυτό και μόνο) υποδηλώνει πως εδραιώνεται η επιβράδυνση της οικονομίας στην Ευρωζώνη" σχολιάζει ο Gabriel Stein της Lombard Street Research.

    Ο Scott είναι δημοσιογράφος για το BusinessWeek του Λονδίνου.  
    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ