Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 01-Οκτ-2018 15:25

    Κάτι στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν Putin και Juncker: το ευρώ

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    της Elina Ribakova

    Η ΕΕ και η Ρωσία έχουν ισχυρούς διμερείς εμπορικούς δεσμούς: η Ρωσία είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ και η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εταίρος της Ρωσίας. Το εμπόριο Ρωσίας-ΕΕ έχει μειωθεί από το 2014, καθώς η σύγκρουση στην Ουκρανία οδήγησε στην εισαγωγή των κυρώσεων της ΕΕ στη Ρωσία, επιδεινώνοντας τις εμπορικές και πολιτικές σχέσεις.

    Ωστόσο, το συνολικό εμπόριο (εξαγωγές και εισαγωγές) εξακολουθεί να διαμορφώνεται στα 230 δισ. ευρώ ετησίως. Η Ρωσία παραμένει  μεγαλύτερος προμηθευτής αερίου και πετρελαίου στην ΕΕ, και αντιστοιχεί στο 29% όλων των εισαγωγών -ή περίπου 100 δισ. δολάρια. Το ποσοστό έχει παραμείνει σταθερό την τελευταία δεκαετία.

    afdd

    Τους τελευταίους μήνες, ο πρόεδρος Putin, η ρωσική κυβέρνηση, οι βουλευτές της και οι επιχειρηματίες της χώρας, έχουν όλοι ζητήσει την "απο-δολαριοποίηση". Το κίνητρο της Ρωσίας για την "απο-δολαριοποίηση" είναι κυρίως γεωγραφικό. Έρχεται ως απάντηση στο τι θεωρούν οι ρωσικές αρχές για τη χρήση του δολαρίου ως "όπλο", για τις όλο και περισσότερο παγιωμένες αμερικανικές κυρώσεις και για την απειλή προς τις δεσμεύσεις της Ρωσίας στο Ιράν που θέτει η αμερικανική μονομερής αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν.

    ΘΑ προτείνει η Ρωσία την μετάβαση στο ευρώ ως το νόμισμα για τις εμπορικές της συναλλαγές, με όλα όσα συνεπάγονται; Οι ρωσικές αρχές είναι πρόθυμες να περιορίσουν το πολιτικό χάσμα με την ΕΕ, μια περιοχή που θεωρούν ως τον πιο σημαντικό στρατηγικό εταίρο και γείτονα. Η αβεβαιότητα και η πίεση που προέρχονται από τις ΗΠΑ καθιστά τις ρωσικές αρχές πιο πρόθυμες να βρουν κοινό έδαφος με την ΕΕ< και το ευρώ θα ήταν ένας σημαντικό συμβολικό κοινό project.

    "Όπως βλέπουμε, οι περιορισμοί που επιβάλλονται από τους Αμερικανούς εταίρους είναι εξωεδαφικής φύσης. Η πιθανότητα μετάβασης από το αμερικανικό δολάριο στο ευρώ, εξαρτάται από τη στάση της ΕΕ αναφορικά με τη θέση της Ουάσιγκτον. Εάν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας δηλώσουν κατηγορηματικά τη θέση τους, θα μπορούσαμε σίγουρα να βρούμε έναν τρόπο να χρησιμοποιούμε το ευρωπαϊκό νόμισμα για τις οικονομικές μας συναλλαγές", πρότεινε ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Anton Siluanov στο πρόεδρο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης (Russia Today, Μάιος 2018). Όσο υπάρχει κοινή αντίληψη και δέσμευση από τους Ευρωπαίους εταίρους για την ευρύτερη χρήση του ευρώ, οι ρωσικές αρχές θα επιθυμούσαν να συμμετάσχουν.

    Οι σημαντικές πρακτικές δυσκολίες ωστόσο, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν. Πρώτον, η συντριπτική πλειοψηφία της εμπορίας πετρελαίου εξακολουθεί να εκφράζεται σε δολάρια, ενώ οι τιμές αναφοράς καθορίζονται σε συναλλαγές στις ΗΠΑ. Δεύτερον, η ρευστότητα στη νομισματική ισοτιμία ευρώ-ρουβλίου, είναι χαμηλή. Το δολάριο αντιστοιχεί στο 87% όλων των συναλλαγών σε ξένο συνάλλαγμα, έναντι του 31% που αντιστοιχεί για το ευρώ, και η ρευστότητα του ρουβλίου έχει μειωθεί σημαντικά από τότε που τέθηκαν σε ισχύ οι δασμοί. Ως εκ τούτου, το κόστος θα αυξανόταν εξαιτίας της εισαγωγής του συναλλαγματικού κινδύνου στις εμπορικές συμβάσεις. Μια εταιρεία ή μια τράπεζα πιθανώς θα ήθελε να αντισταθμίσει το ρίσκο που προκύπτει από την έκθεση του ευρώ ή του ρουβλίου σε σχέση με τις τιμές αναφοράς του πετρελαίου σε δολάρια.

    Πιο εύκολο θα ήταν να ξεπεραστούν οι δυσκολίες για τα συμβόλαια για το αέριο. ΟΙ πωλήσεις της Gazprom στην Ευρώπη εδώ και καιρό εξαρτώνται από μακροπρόθεσμες συμβάσεις με τιμές συνδεδεμένες με το πετρέλαιο και με ρήτρες take-or-pay. Ωστόσο, η Gazprom έχει ξεκινήσει να χρησιμοποιεί νέες μορφές πιο ευέλικτων συμβάσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια ευκαιρία εάν οι ΗΠΑ εισάγουν κυρώσεις για τις δραστηριότητες της Gazprom στην Ευρώπη -κάτι που οι Ευρωπαίοι πολιτικοί μέχρι τώρα έχουν καταδικάσει.

    Παρά τις δυσκολίες, η μετάβαση προς το ευρώ για το εμπόριο με την Ευρώπη, είναι η πιο σημαντική και ρεαλιστική ευκαιρία της Ρωσίας για την "απο-δολαριοποίηση". ΟΙ ρωσικές αρχές εξετάζουν άλλες επιλογές, αλλά δεν υπάρχουν γρήγορες και εύκολες λύσεις.

    Η Ρωσία διαπραγματεύεται με τους βασικούς εμπορικούς της εταίρους προς την αύξηση της χρήσης των εθνικών νομισμάτων. Μόλις το 8% των συναλλαγών με την Κίνα είναι σε γουάν, το 22% είναι σε ρούβλια και σχεδόν το 70% είναι σε δολάρια. Η ρωσική κρατικά ελεγχόμενη τράπεζα VTB, είναι ο μεγαλύτερος market-maker σε γουάν-ρούβλι και ελπίζει ότι το μερίδιο των συναλλαγών θα αυξηθεί.

    Το υπουργείο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ρωσίας και η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για τη Στρατιωτική-Τεχνική Συνεργασία, θα ήθελε να δει όλες τις στρατιωτικές συμβάσεις σε εθνικά νομίσματα -ξεκινώντας με την Τουρκία, την Ινδία και την Κίνα. Οι πρόσφατες δευτερογενείς αμερικανικές κυρώσεις σε κινεζικές επιχειρήσεις που αγόρασαν στρατιωτικό εξοπλισμό από τη Ρωσία, θα βοηθήσουν πιθανώς στην επιτάχυνση της διαδικασίας. Ο Τούρκος πρόεδρος Erdogan ελπίζει ότι το εμπόριο με τη Ρωσία μπορεί να γίνεται σε εθνικά νομίσματα. Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών είναι έτοιμο να προσφέρει κίνητρα για τους εξαγωγείς εκτός των εμπορευμάτων, που θα αλλάξουν τις συναλλαγές τους σε ρούβλια.

    Η Ρωσία έχει μειώσει δραματικά τη συμμετοχή της σε αμερικανικά ομόλογα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, η συμμετοχή της Ρωσίας φαίνεται να είναι περίπου 15 δισ. δολάρια χαμηλότερη από τα 96 δισ. δολάρια μόλις πριν από δύο μήνες. Σε αντίθεση με άλλες αναδυόμενες αγορές που μείωσαν τη συμμετοχή τους σε κρατικά ομόλογα προκειμένου να ενισχύσουν τα δικά τους νομίσματα, τα οποία δέχονται πιέσεις τους τελευταίους μήνες, τα ρωσικά συνολικά αποθεματικά συνεχίζουν να αυξάνονται και ένα μεγαλύτερο μερίδιο έχει διατεθεί σε χρυσό και μετρητά.

    Η μείωση της εξάρτησης από το δολάριο σε κρατικό χρέος και η δημιουργία της υποδομής της εγχώριας αγοράς, είναι ένας άλλος βασικός στόχος. Το συνολικό δημόσιο χρέος της Ρωσίας ανέρχεται στο 14% του ΑΕΠ, μαζί με ένα μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, με έναν ισορροπημένο προϋπολογισμό και με αυξανόμενα αποθεματικά, αποτελεί μια μεγάλη έλξη για τους ξένους επενδυτές. Το ποσοστό του κρατικού χρέους που εκφράζεται σε δολάρια και η συμμετοχή των ξένων επενδυτών σε ομόλογα εκφρασμένα σε ρούβλια, αντιστοιχεί στο 26%. Οι πολιτικοί στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν προτείνει την άσκηση πίεσης στους δύο ευρωπαϊκούς οίκους εκκαθάρισης (Euroclear και Clearstream) για να αρνηθεί την εκκαθάριση των ρωσικών ομολόγων. Στην πιο πρόσφατη έκδοση ευρωομολόγου, η Ρωσία προσέφερε τη διευθέτηση να γίνει σε άλλα νομίσματα (όπως ευρώ, ελβετικό φράγκο και στερλίνα), εάν το δολάριο δεν είναι διαθέσιμο.

    Το να πειστούν οι εγχώριοι καταθέτες να απομακρυνθούν από το δολάριο, θα χρειαστεί χρόνο. Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας δεν χρησιμοποιεί κανένα διοικητικό μέτρο για να περιορίσει την εγχώρια χρήση των δολαρίων, και είναι έτοιμη να εξυπηρετήσει όλες τις εγχώριες καταθέσεις (περίπου 87 δισ. δολάρια) ακόμη και εάν η πρόσβαση σε δολάρια για τη χώρα ξαφνικά διακοπεί. Η διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Elvira Nabiullina έσπευσε να το τονίσει στη διάρκεια της πρόσφατης συνέντευξης Τύπου της για την νομισματική πολιτική. Με αποθεματικά στα 460 δισ. δολάρια, μία από τις πιο σεβαστές κεντρικές τράπεζες μεταξύ των αναδυόμενων αγορών, μπορεί να αντέξει οικονομικά να παραμείνει ήρεμη.

    Η Ρωσία δεν συμφωνεί με την ΕΕ σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που είναι υπερβολικά πολλά για να απαριθμηθούν. Ωστόσο, η αυξανόμενη μονομερής προσέγγιση από τις ΗΠΑ ενθαρρύνει τους μακροχρόνιους εταίρους να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του δολαρίου στις αγορές παγκοσμίως. Εδώ τα ρωσικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα φαίνονται ευθυγραμμισμένα.

    © Copyright Bruegel. Η μετάφραση του κειμένου έγινε από το Capital.gr. Η δημοσίευση της ελληνικής μετάφρασης δεν αποτελεί προϊόν επίσημης συνεργασίας

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://bruegel.org/2018/09/something-putin-and-juncker-appear-to-agree-on-the-euro/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων