Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 12-Φεβ-2018 01:27

    O Piketty θεωρεί πως η ΕΕ είναι κακή για την ανατολική Ευρώπη. Έχει δίκιο;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

     

    Του Leonid Bershidsky

    Η άποψη του ροκ σταρ οικονομολόγου Thomas Piketty για τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ότι αποτελούν "ιδιοκτησία" των πλουσιότερων δυτικών γειτόνων τους βοήθησε τα εθνικιστικά κόμματα σε αυτή την περιοχή του κόσμου να βρουν επιχειρήματα υπέρ της οικονομικής τους αποαποικιοποίησης. Όμως, τα επιχειρήματα του Piketty, με τον τρόπο που τα πλαισιώνει, είναι αρκετά εύκολο να απορριφθούν –το οποίο είναι πρόβλημα: υπάρχουν ισχυρότερα που πρέπει να παρατεθούν.

    Τον περασμένο μήνα, ο Piketty χρησιμοποίησε το blog του στην ιστοσελίδα της γαλλικής κεντροαριστερής ημερήσιας εφημερίδας Le Monde για να υποστηρίξει ότι η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να μην είχε καθαρό όφελος για χώρες όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία και η Σλοβακία. Συνέκρινε τις καθαρές εκροές κερδών και εισοδημάτων των χωρών αυτών με τις καθαρές μεταβιβάσεις που λαμβάνουν από την ΕΕ για να διαπιστώσει ότι οι εκροές ήταν υψηλότερες. "Φυσικά, θα μπορούσε κανείς λογικά να υποστηρίξει ότι οι δυτικές επενδύσεις επέτρεψαν την αύξηση της παραγωγικότητας στις οικονομίες αυτές και συνεπώς όλοι επωφελήθηκαν", γράφει ο Piketty. "Αλλά οι ηγέτες της Ανατολικής Ευρώπης δεν χάνουν ποτέ την ευκαιρία να υπενθυμίσουν ότι οι επενδυτές εκμεταλλεύονται τη θέση ισχύος τους για να διατηρήσουν τους μισθούς χαμηλά και να διατηρήσουν υπερβολικά περιθώρια".

    Την περασμένη εβδομάδα, ο Ούγγρος οικονομολόγος Zsolt Darvas, που γράφει για το think tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, διαχώρισε τους ισχυρισμούς αυτούς, επισημαίνοντας ότι οι επιχορηγήσεις σύγκλισης της ΕΕ είναι εννοιολογικά διαφορετικές από τις ξένες επενδύσεις στις οποίες οι επενδυτές δικαιολογημένα αναμένουν απόδοση. Εξάλλου, οι εκροές δεν είναι όλες προς την υπόλοιπη ΕΕ: "Τι συμπέρασμα μπορεί να βγει συγκρίνοντας, για παράδειγμα, τις μεταβιβάσεις της ΕΕ στην Ουγγαρία με τα κέρδη που παράγουν οι ουγγρικές θυγατρικές της ιαπωνικής Suzuki ή της νοτιοκορεάτικης Hankook Tires; "

    Ο Darvas υπογράμμισε επίσης τον κεντρικό ρόλο των ξένων επενδύσεων στην ανάπτυξη της οικονομίας στην περιοχή και επικαλέστηκε το σημαντικό όγκο βιβλιογραφίας που δείχνει ότι οι ξένες επιχειρήσεις στην Ανατολική Ευρώπη σε μεγάλο βαθμό πληρώνουν περισσότερο από τους τοπικούς εργοδότες και έχουν καλύτερο ιστορικό ως προς τα δικαιώματα των εργαζομένων.

    Τόσο ο Piketty όσο και ο Darvas χορεύουν γύρω από ένα πραγματικό πρόβλημα για τις οικονομίες της ανατολικής Ευρώπης. Ο Ντάρβας επισημαίνει, για παράδειγμα, ότι στην Τσεχική Δημοκρατία μεταξύ του 2000 και του 2017, 39 από τους 50 δικαιούχους κρατικών ενισχύσεων ήταν ξένες εταιρείες. για αυτόν, αυτό αποδεικνύει ότι οι τσεχικές αρχές αναγνωρίζουν την αξία των ξένων επενδύσεων για την οικονομική ανάπτυξη. Αλλά θα μπορούσε ωστόσο εύκολα να φανεί ως πολιτική τύφλωση: Κι αν η εξάρτηση από τις εισροές ξένων κεφαλαίων, σε αυτό το σημείο, λαβώνει περισσότερο από όσο βοηθά;

    Οι μεγάλες εκροές κερδών που αναφέρθηκαν στην καταχώρηση του Piketty εξηγούνται εν μέρει από τη φορολογική πολιτική των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Με δύο μόνο εξαιρέσεις - τη Σλοβακία και την Τσεχική Δημοκρατία - βασίζονται λιγότερο στους εταιρικούς φόρους για τα δημόσια έσοδα από ό, τι κατά μέσο όρο τα βιομηχανικά έθνη, μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Ακόμα και η Σλοβακία και η Τσεχική Δημοκρατία δείχνουν μεγαλύτερη από το μέσο όρο εξάρτηση από τους φόρους κατανάλωσης. 

    Οι εταιρικοί παράδεισοι της Ανατολικής Ευρώπης

    Τα μερίδια διαφορετικών φόρων στα δημόσια έσοδα

     

    View
    Πηγή: ΟΑΣΑ


    Δεν έχει σημασία, σε αντίθεση με ό,τι υπονοεί ο Piketty, που καταλήγουν γεωγραφικά τα εταιρικά κέρδη μετά από όλους τους καταβληθέντες φόρους. Ένας δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης μιας ιδιωτικής γερμανικής εταιρείας θα μπορούσε να τα συσσωρεύσει σε επενδυτικό λογαριασμό σε κάποια υπεράκτια περιοχή ή θα μπορούσαν να επανεπενδυθούν στην πολωνική θυγατρική που τα παρήγαγε, σχεδόν από οπουδήποτε. Αυτό που έχει σημασία για μια χώρα είναι η ικανότητά της να φορολογεί αυτά τα κέρδη επαρκώς. Στον αγώνα τους για να γίνουν ανταγωνιστικοί προορισμοί ξένων επενδύσεων, οι περισσότερες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης δεν επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις. Και δεδομένης της επικράτησης ξένων εταιρειών -όπως επισημαίνει ο Piketty, αντιπροσωπεύουν περισσότερα από τα μισά εταιρικά περιουσιακά στοιχεία στην ανατολική Ευρώπη- οι αλλοδαποί καταλήγουν να συνεισφέρουν λιγότερο στην κατασκευή ανατολικοευρωπαϊκών δικτύων κοινωνικής ασφάλειας και υποδομών απ’ ό,τι στις χώρες τους. Αντ 'αυτού, οι ντόπιοι πληθυσμοί, που ήδη κερδίζουν λιγότερα, επειδή οι σχετικά χαμηλοί μισθοί είναι αυτό που προσελκύει τις επενδύσεις στην περιοχή, συμβάλλουν περισσότερο από τους ανθρώπους στις πλουσιότερες χώρες με τη μορφή των φόρων κατανάλωσης.

    Ο οικονομικός αποικισμός των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης είναι ένα πραγματικό πρόβλημα, αν και όχι για τους λόγους που αναφέρει ο Piketty. Το χάσμα μεταξύ των φόρων των δυτικοευρωπαϊκών εταιρειών θα είχε πληρώσει στο σπίτι και εκείνα που εισπράττονται στην Ανατολική Ευρώπη είναι αυτό που πρέπει να συγκριθεί με τις επιχορηγήσεις σύγκλισης της ΕΕ. Είναι πιο δύσκολο να υπολογιστούν από τις εκροές κερδών, και είναι πιθανό να είναι μικρότερες από τις επιχορηγήσεις. Ωστόσο, είναι φυσικό τα έθνη της Ανατολικής Ευρώπης να προσπαθήσουν να αποκαταστήσουν περισσότερα κέρδη από τις ξένες εταιρείες, όπως έκανε η ουγγρική κυβέρνηση με ειδικούς φόρους για ορισμένες βιομηχανίες που κυριαρχούν στο εξωτερικό. Επίσης, η πολωνική κυβέρνηση επέβαλε πρόσθετο φόρο στον τραπεζικό κλάδο, ο οποίος βρίσκεται κυρίως σε ξένο χέρι, και προσπάθησε να κάνει το ίδιο με μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης (η ΕΕ μπλοκάρει την κίνηση αυτή).


    Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης μπορούν και πρέπει να επιδείξουν μεγαλύτερη επιθετικότητα στη φορολόγηση των ξένων εταιρειών από τις οποίες εξαρτώνται. Λαμβάνοντας υπόψη τις ακόμη σημαντικές διαφορές στις αμοιβές μεταξύ ανατολικής και δυτικής Ευρώπης, οι εταιρείες αυτές δεν θα αποσύρουν ούτως ή αλλως τις επενδύσεις -και ίσως να δελεαστούν να επενδύσουν περισσότερα σε δραστηριότητες μεγαλύτερων περιθωρίων πιο ψηλά στην αλυσίδα αξίας σε σύγκριση με την πλειοψηφία των περισσότερων projects σήμερα. Για να συγκλίνει ταχύτερα η ανατολική Ευρώπη με τη Δύση σε όρους μισθών και κοινωνικών επιδομάτων, πρέπει να τονώσει τις επενδύσεις, τόσο εγχώριες όσο και ξένες, σε περιοχές όπου το περιθώριο είναι υψηλότερο. Αυτό απαιτεί σταδιακές αλλαγές πολιτικής που οι δυτικοί γείτονες μπορεί να μην συμπαθούν - αλλά, όπως σημειώνει ο Piketty, επωφελούνται από σημαντικές ροές κερδών από την περιοχή και αυτό πρέπει να γλυκάνει το χάπι.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων