Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 30-Νοε-2017 00:07

    H Ευρώπη πρέπει να βρει έναν τρόπο να αποτρέψει την επόμενη κρίση ελληνικού τύπου

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ferdinando Giugliano

    Εάν υπήρχε εγχειρίδιο για τη διαχείριση μιας κρατικής κρίσης χρέους, τότε το παράδειγμα που θα χρησιμοποιούσε θα ήταν η Ελλάδα. Σχεδόν μια δεκαετία από όταν η Αθήνα ζήτησε πρώτη φορά βοήθεια από τους εταίρους της στη Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αγωνίζεται να ανακάμψει. Ακόμη και μετά τη βαθιά αναδιάρθρωση, το δημόσιο χρέος παραμένει μη βιώσιμο. Εάν η Ελλάδα δεν παραλύσει τελικά από το βαρύ φορτίο του χρέους, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να αποδεχθούν περαιτέρω μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, πέραν της παράτασης της ωρίμανσης και της μείωσης των επιτοκίων που έχουν ήδη συμφωνηθεί.

    Δεν προκαλεί, λοιπόν, έκπληξη το γεγονός ότι μία από τις βασικές συζητήσεις για το μέλλον της ευρωζώνης αφορά το πώς θα διευκολυνθεί η αναδιάρθρωση των κρατικών χρεών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιβολή ζημιών στους πιστωτές σε προγενέστερο στάδιο, όπως κάποιοι προτείνουν, θα αύξανε την πιθανότητα επιτυχίας ενός προγράμματος οικονομικής στήριξης. Ωστόσο, η ευρωζώνη θα πρέπει να είναι προσεκτική όσον αφορά τους αυτοματοποιημένους μηχανισμούς: κινδυνεύουν να προκαλέσουν την ίδια την κρίση την οποία έχουν σχεδιαστεί να αποτρέψουν.

    Το debate σχετικά με το μέλλον της αναδιάρθρωσης του χρέους στην Ευρωζώνη περιλαμβάνει δύο βασικές απόψεις. Η πρώτη, η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη στη Γερμανία, θεωρεί έναν τακτικό μηχανισμό αναδιάρθρωσης του χρέους ως ένα ουσιαστικό επόμενο βήμα για τη νομισματική ένωση. Όταν μια χώρα υποβάλει αίτημα για οικονομική βοήθεια από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), οι πιστωτές θα πρέπει να διαχειρίζονται άμεσα μιας κάποιας μορφής αναδιάρθρωση του χρέους. Αυτό θα διασφάλιζε καλύτερη κατανομή των κινδύνων μεταξύ των ομολογιούχων και του ESM. Η απειλή ενός haircut θα κάνει τους επενδυτές πιο απαιτητικούς στο δανεισμό τους, συμβάλλοντας στη δημοσιονομική πειθαρχία εντός της ζώνης του ευρώ.

    Ο Wolfgang Schaeuble, πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, περιέλαβε πολλές τέτοιες ιδέες σε ένα "non paper" για το μέλλον της νομισματικής ένωσης που δημοσίευσε όταν άφηνε το υπουργείο. Μια ομάδα οικονομολόγων, συμπεριλαμβανομένων των μελών του Γερμανικού Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, τάσσεται υπέρ των αυτόματων μηχανισμών, συνδέοντας διαφορετικά είδη αποφάσεων αναδιάρθρωσης του χρέους με το συνολικό επίπεδο του χρέους.

    Μια δεύτερη σχολή σκέψης, που περιλαμβάνει πολλούς ακαδημαϊκούς και πολιτικούς στην Ιταλία, είναι βαθιά επιφυλακτική όσον αφορά την ιδέα της αναδιάρθρωσης του χρέους. Αυτή η άποψη συνοψίστηκε εύγλωττα από τον Guido Tabellini, καθηγητή Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Bocconi, σε πρόσφατο άρθρο του για το VOX. Ο Tabellini πιστεύει ότι οι αγορές αποτελούν έναν ατελή μηχανισμό για την πειθαρχία των κυρίαρχων κυβερνήσεων, καθώς τείνουν να αντιδρούν πολύ αργά και πολύ ξαφνικά. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι υπάρχουν λίγες ενδείξεις ηθικού κινδύνου εκ μέρους κυβερνήσεων: όπως δείχνει η ελληνική ύφεση, το κόστος μιας κρίσης κρατικού χρέους είναι τέτοιο που καμία κυβέρνηση δεν θέλει να το επωμιστεί. Ο Tabellini υποστηρίζει τη δημιουργία μιας νέας μορφής ομολόγων που θα συνδέονται με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν και θα αντιμετωπίζουν τις ζημιές σε περίπτωση κρίσης. Το "παραδοσιακό" χρέος θα έχει υψηλότερη εξασφάλιση έναντι των ομολόγων αυτών και θα παραμένει ανέγγιχτο.

    Ενώ τα ομόλογα που θα συνδέονται με το ΑΕΠ των χωρών είναι θεωρητικά ελκυστικά, δεν είναι σαφές ότι υπάρχει όρεξη γι'αυτά στην αγορά. Ακόμη και αν υπήρχε, θα χρειάζονταν πολλά χρόνια για να κατασκευαστεί μια σημαντική ποσότητα τέτοιων τίτλων. Στο μεταξύ, οι νέες κρίσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με παλιά μέσα.

    Την ίδια στιγμή, ο καθορισμός αυτόματων ορίων για την αναδιάρθρωση του χρέους, όπως υποστηρίζουν οι σύμβουλοι του γερμανικού συμβουλίου οικονομικών εμπειρογνωμόνων, δεν είναι ο δρόμος προς τα εμπρός. Πρώτον, δεν υπάρχει μαγικός αριθμός στον οποίο το χρέος καθίσταται μη βιώσιμο: αυτό εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων η εμπιστοσύνη της αγοράς και το ποιος κατέχει την πλειοψηφία των ομολόγων. Δεύτερον, ο καθορισμός ενός ακριβούς επιπέδου θα έκανε τις αγορές χρέους ευάλωτες στις αυτοεκπληρούμενες προφητείες, επειδή οι επενδυτές θα ήταν απρόθυμοι να αγοράσουν χρέος πάνω από αυτό το επίπεδο. Αυτή η ιδέα θα είχε μεγαλύτερο νόημα εάν ξεκινούσαν όλα τα κράτη της ευρωζώνης από πολύ χαμηλό επίπεδο χρέους. Αρκετά κράτη, όπως η Ιταλία και η Πορτογαλία, επιβαρύνονται από χρέος που ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ: ένα αυτόματο "κατώφλι" θα προκαλούσε άμεση αστάθεια.

    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ευρωζώνη θα πρέπει να βελτιώσει τον τρόπο αντιμετώπισης των κρίσεων κρατικού χρέους. Όταν τα επίπεδα χρέους μιας χώρας είναι μη βιώσιμα, η μείωση αυτού του σωρού αποτελεί προϋπόθεση για να διασφαλιστεί ότι μια χώρα θα έχει καλύτερες προοπτικές επιστροφής στην ανάπτυξη. Στο πλαίσιο της ευρωζώνης, ο μηχανισμός αναδιάρθρωσης του χρέους είναι επίσης απαραίτητο βήμα για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης στο δρόμο προς τη μεγαλύτερη κατανομή των πόρων. Εάν θέλουμε να ζητήσουμε από τις χώρες να αυξήσουν τις συνεισφορές τους στον ΕSM, είναι δίκαιο να διασφαλίσουμε ότι τα προγράμματα οικονομικής βοήθειας θα λειτουργούν αποτελεσματικότερα από ό, τι στην περίπτωση της Ελλάδας.

    Η αλλαγή των κανόνων για την επιβολή μεγαλύτερων ζημιών στους πιστωτές είναι δίκαιη και μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση των θεσμών της ευρωζώνης. Ωστόσο, οι αρχές θα πρέπει να διατηρήσουν ένα βαθμό διακριτικής ευχέρειας για το πότε θα πυροδοτείται μια αναδιάρθρωση. Αυτός ο συνδυασμός αυστηρότερων ποινών και ευέλικτων πυροκροτητών θα συνεισέφερε σημαντικά ώστε να μην επαναληφθεί το ελληνικό δράμα.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων