Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 13-Νοε-2017 01:10

    Ήρθε η ώρα να μεγαλώσει λίγο ο Ειρηνικός

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

     

    Του Mihir Sharma

    Καθώς ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump πραγματοποιούσε το "οδοιπορικό" του στην Ασία, οι τοπικές πρωτεύουσες αντιλήφθηκαν μία λεπτή αλλά αδιαμφισβήτητη αλλαγή στα μηνύματα που στέλνει η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η αλλαγή αυτή επικεντρώνεται σε έναν φαινομενικά αβλαβή όρο: "Ινδο-Ειρηνικός". Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, H.R. McMaster, παρουσίασε την επίσκεψη του Προέδρου στους δημοσιογράφους ως "μια μεγάλη ευκαιρία να γίνει αισθητή η δέσμευση της Αμερικής και της κυβέρνησης του Trump στον Ινδο-Ειρηνικό". Ο ίδιος ο Trump έχει χρησιμοποιήσει τον όρο σε όλα τα επίσημα δελτία τύπου του Λευκού Οίκου.

    Το ζήτημα εδώ δεν είναι απλά η σημασιολογία. Η διαφορά μεταξύ του πιο συχνά χρησιμοποιούμενου όρου "Ασία-Ειρηνικός" και του νέου όρου "Ινδο-Ειρηνικός" είναι στην πραγματικότητα αρκετά βαθιά. Εκείνοι που προτιμούν τον δεύτερο όρο θέλουν να τονίσουν ότι οι μεγάλες συγκρούσεις εξουσίας στην Ανατολική, Νότια και Νοτιοανατολική Ασία είναι ουσιαστικά θαλάσσιες –για τον έλεγχο και το άνοιγμα των εμπορικών δρόμων και για το ποιος καταφέρνει να κατασκευάσει και να εξασφαλίσει τις υποδομές μέσω των οποίων περνά η μεγάλη πλειοψηφία των παγκόσμιων εμπορικών ροών. Η διεύρυνση των συνόρων της αμερικανικής αναγνώρισης τόσο μακριά όσο η Ινδία, σημαίνει ότι η Κίνα και οι ανησυχίες της δεν βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της στρατηγικής των ΗΠΑ. Και θα μπορούσε επίσης να αντικατοπτρίζει την επιθυμία "να ενταχθεί μόνιμα η Ινδία στο δίκτυο των συμμαχιών και συνεργασιών των ΗΠΑ στην περιοχή".

    Για τους Ιάπωνες, αντικατοπτρίζει την πιεστική τους ανάγκη να διατηρηθούν οι θαλάσσιες διαδρομές χωρίς την κινεζική επιρροή. Για τους Ινδούς, ο όρος ενσαρκώνει την πεποίθηση ότι η πιο σημαντική σχέση ανάμεσα σε δύο πρωτεύουσες τον επόμενο αιώνα θα είναι αυτή μεταξύ Δελχί και Πεκίνου. Για τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας ο όρος αντικατοπτρίζει την ελπίδα ότι ένα δίκτυο συμμαχιών υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Αυστραλίας και της Ινδίας θα τους επέτρεπε να διατηρήσουν την κυριαρχία και τη στρατηγική τους ανεξαρτησία εν μέσω της ανόδου της Κίνας.

    Πράγματι, η μοναδική χώρα που ξεκάθαρα απεχθάνεται τον όρο είναι η Κίνα. Και αυτό μπορεί να είναι το πιο σημαντικό μήνυμα από την μέχρι στιγμής προεδρική πορεία -η απόφαση της κυβέρνησης του Trump να ανατρέψει την ατολμία των προκατόχων του και να αντιστρέψει την ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν την προτίμηση της Κίνας για έναν μονοπολικό "Ασία-Ειρηνικό". Από έναν Πρόεδρο του δόγματος "Η Αμερική Πρώτα", αυτή η προθυμία να συνάψει συμμαχίες, αν δεν συμβάλει στην προσπάθεια να δημιουργήσει αντίβαρο στην Κίνα, μπορεί να είναι το καλύτερο που οι χώρες της περιοχής θα μπορούσαν να ελπίζουν.

    Η φράση "Ινδο-Ειρηνικός" έχει χρησιμοποιηθεί ξανά στο παρελθόν, αν και σπάνια από τους προέδρους των ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Shinzo Abe ως πρωθυπουργού της Ιαπωνίας στα μέσα της δεκαετίας του 2000, υπήρχε η ελπίδα ότι ένα "τετράπλευρο" σχήμα που θα περιλάμβανε τις Η.Π.Α., την Αυστραλία, την Ιαπωνία και την Ινδία θα μπορούσε να βοηθήσει στην περιπολία των θαλάσσιων λωρίδων και στη σταθεροποίηση της περιοχής. Αλλά αυτή η πρωτοβουλία βούλιαξε. Η Αυστραλία του πρωθυπουργού Kevin Rudd, η οικονομία της οποίας ήκμαζε χάρη στην κινεζική ζήτηση για εμπορεύματα, δεν είχε καμία πρόθεση να δυσαρεστήσει το Πεκίνο. Η κυβέρνηση της Ινδίας δεν ήταν πολύ πρόθυμη να αναστατώσει τις σχέσεις με τον γιγάντιο βόρειο γείτονά της.

    Η Αυστραλία αποσύρθηκε από τον τετραπλευρικό διάλογο το 2008 για να καταπραΰνει τις κινεζικές ευαισθησίες. Ο υπουργός Εξωτερικών του Rudd δήλωσε στον Τύπο μετά από επίσκεψη του Κινέζου ομολόγου του ότι "ένα από τα πράγματα που προκάλεσαν ανησυχία στην Κίνα το περασμένο έτος ήταν μια συνάντηση για αυτό το στρατηγικό διάλογο... Η Αυστραλία δεν θα πρότεινε να υπάρξει [άλλος] διάλογος αυτού του είδους".

    Αλλά οι καιροί έχουν αλλάξει. Αφού επέστρεψε στην εξουσία, ο Abe έχει εδραιώσει την εξουσία του στο Τόκιο. Έχει μετατρέψει τον "ελεύθερο και ανοικτό Ινδο-Ειρηνικό" σε κάτι σαν μάντρα. Εν τω μεταξύ, η αγορά εμπορευμάτων έχει "ψυχθεί" και η Αυστραλία θυμήθηκε το κόστος της οικονομικής εξάρτησης. Ο "Ινδο-Ειρηνικός" έχει γίνει ο επίσημος ορισμός της γειτονιάς της.

    Ο Narendra Modi της Ινδίας, ο οποίος βρίσκεται κοντά στον Abe, αγκάλιασε προσφάτως τον όρο, ειδικά αφού το έθνος του προερχόταν από μια δυσάρεστη συνοριακή σύγκρουση με τη Λαϊκή Δημοκρατία. Οι διαμαρτυρίες της Κίνας για μια ειρηνική άνοδο μπορεί να μην ακούγονται τόσο αξιόπιστες το 2017 όπως το 2007.

    Θα χρειαστεί να γίνουν πολλά πράγματα φυσικά προτού η νέα ορολογία οδηγήσει σε πρακτικές αλλαγές επί εδάφους. Οι αξιωματούχοι από το "τετράπλευρο" σχήμα θα πρέπει να καθορίσουν συγκεκριμένους στόχους για στρατιωτική και στρατηγική συνεργασία –προγραμματίζοντας, για παράδειγμα, από κοινού τακτικές περιπολίες για τους στόλους τους.

    Η συνάντησή τους θα στείλει ένα μήνυμα: Όταν θεωρήθηκε πιθανό, η Κίνα προειδοποίησε ότι καλύτερα να μην έρθει σε θέση να "στοχεύσει ή να βλάψει το συμφέρον ενός τρίτου". Αυτό δεν είναι πιθανότατα θέμα. Καμία από τις χώρες δεν είναι αρκετά εμπλεκόμενη ή ισχυρή ή αποφασισμένη αυτή τη στιγμή για να περιορίσει τις κινεζικές φιλοδοξίες βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, ηγέτες όπως ο Trump και ο Abe έκαναν ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση της διασφάλισης ότι, τις επόμενες δεκαετίες, οι ηγέτες της Κίνας δεν θα προελαύνουν κατά τη θέλησή τους, ναι, στον Ινδο-Ειρηνικό.

     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ