Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 11-Δεκ-2015 08:48

    Οι επιδρομείς δεν παίρνουν τα λεφτά τους πίσω

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

     

    Tου Leonid Bershidsky

    Η απόφαση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου να τροποποιήσει τους κανόνες του ώστε να μπορεί να δανείζει σε χώρες που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς άλλες χώρες θέτει τις βάσεις για μία από τις πιο ενδιαφέρουσες νομικές μάχες του 2016: αυτή μεταξύ της Ρωσίας και Ουκρανίας με κριτή έναν Βρετανό δικαστή. 

    Η τροποποίηση της ισχύουσας πολιτικής φαίνεται να έγινε ακριβώς πάνω στην ώρα για να επιτρέψει στην Ουκρανία να αθετήσει την πληρωμή του ομολόγου που τής είχε χορηγήσει η Μόσχα το Δεκέμβριο του 2013. Το ομόλογο ωριμάζει στις 20 Δεκεμβρίου και η Ρωσία δεν δέχτηκε αναδιάρθρωση του χρέους υπό τους ίδιους όρους με τους οποίους είχαν συμφωνήσει οι ιδιώτες πιστωτές της Ουκρανίας το περασμένο καλοκαίρι. Το ΔΝΤ συνήθως διέκοπτε τη χρηματοδότηση προς χώρες που είχαν καθυστερήσει πληρωμή προς επίσημο πιστωτή, αναγκάζοντάς τες να συνάψουν συμφωνίες αναδιάρθρωσης.

    Αυτό δεν συνιστά πλέον απαίτηση.

    Η Ρωσία θεωρεί ότι η κίνηση έχει πολιτικά κίνητρα. "Για πρώτη φορά στην ιστορία του, έλαβε μια απόφαση που έχει στόχο να στηρίξει την οικονομία οφειλέτριας χώρας, αγνοώντας τις ιδιαιτερότητες της περίπτωσης, καθώς και τις υφιστάμενες νομικές συμφωνίες, αποκλειστικά για πολιτικούς σκοπούς" δήλωσε ο Ρώσος πρωθυπουργός  Dmitri Medvedev, σχετικά με την κίνηση του ΔΝΤ στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε την Τετάρτη στη ρωσική τηλεόραση.

    Ο Medvedev έχει μάλλον δίκιο, αλλά τόσο η Ρωσία, όσο και το ΔΝΤ δεν μπορούν να έχουν μια ειλικρινή συζήτηση για τους πολιτικούς λόγους.


    Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι ότι η Ουκρανία είναι το μόνο έθνος στη σύγχρονη ιστορία που χρωστά σε μία χώρα που έχει προσαρτήσει ένα μέρος της επικράτειάς της, τη χερσόνησο της Κριμαίας. Ο Medvedev και όλοι οι άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι παριστάνουν ότι η προσάρτηση δεν έγινε ποτέ. Η Κριμαία δεν αναφέρθηκε ούτε στη συνέντευξη του πρωθυπουργού, ούτε στο χθεσινό άρθρο του υπουργού Οικονομικών Anton Siluanov στους Financial Times με θέμα τη διαμάχη για το ομόλογο. Και οι δύο Ρώσοι αξιωματούχοι παραθέτουν νομικά επιχειρήματα, σχολιάζουν την προδοσία του ΔΝΤ, προειδοποιούν ότι δημιουργείται επικίνδυνο προηγούμενο -αλλά ποτέ δεν παραδέχονται ότι η διαμάχη μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας αφορά πολλά περισσότερα από ένα χρέος 3 δισ. δολαρίων.

    Το ΔΝΤ δεν μπορεί να επικαλεστεί ούτε την Κριμαία, ούτε τη στήριξη που παρείχε η Ρωσία στους ένοπλους αυτονομιστές της ανατολικής Ουκρανίας. Φαινομενικά, τα περιστατικά αυτά δεν έχουν καμία σχέση με την καθυστέρηση της πληρωμής. Οι αξιωματούχοι του Ταμείου αφήνουν, μάλιστα, να εννοηθεί ότι η αλλαγή των κανόνων ουδεμία σχέση έχει με την Ουκρανία. Το Ταμείο εξέταζε από καιρό τη μείωση της μόχλευσης της Κίνας στις περιπτώσεις που φτωχές χώρες εξαρτώνται από τα κινεζικά δάνεια, καθώς τα χρέη αυτά είχαν τη δυνατότητα να κόψουν τον ομφάλιο λώρο της χρηματοδότησης από το ΔΝΤ. Ωστόσο, η χρονική στιγμή της τροποποίησης των κανόνων αφήνει να φανεί ότι το ΔΝΤ θεωρεί ειδική την περίπτωση της Ουκρανίας λόγω της λεηλασίας που έχει υποστεί από τη Ρωσία και πως παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει το ρωσικό ομόλογο ως οφειλή προς κράτος -ένα ακόμη πράγμα που δεν έχει παραδεχτεί δημοσίως- δεν ενδιαφέρεται εάν η Ουκρανία θα το πληρώσει. 

    Σε αυτόν τον πόλεμο των προσχημάτων, το ΔΝΤ έχει με διαφορά το πάνω χέρι. Οι χώρες της Δύσης έχουν επαρκή αριθμό ψήφων στο Ταμείο για να κάνουν αλλαγές της αρεσκείας τους. Αν θέλουν να διατηρήσουν τη χορήγηση των δανείων στην Ουκρανία, ανεξάρτητα από την αθέτηση της πληρωμής προς τη Ρωσία, θα το πετύχουν. Μπορούν, πράγματι, να απομειώσουν το χρέος της Ουκρανίας προς τη Ρωσία και να καταστήσουν το πακέτο διάσωσης των 17,5 δισ. δολαρίων του ΔΝΤ πιο αποτελεσματικό μέσω της εξοικονόμησης 3 δισ. δολαρίων. Η Ρωσία δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι 'αυτό εκτός από να προσφύγει στο δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως ορίζουν οι όροι της σύμβασης.

    Και αυτό ετοιμάζεται να κάνει η Ρωσία. Σε απάντηση, ο Πρωθυπουργός της Ουκρανίας Arseniy Yatsenyuk δηλώνει ετοιμοπόλεμος: "Αν η Ρωσία μηνύσει την Ουκρανία, είμαστε έτοιμοι να τη συναντήσουμε στο δικαστήριο. Είμαστε πλήρως οπλισμένοι".

    Ο Yatsenyuk και άλλοι Ουκρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι είναι αδικία να αποπληρωθεί στο ακέραιο ο "επιδρομέας". Στο δικαστήριο, ωστόσο, οι Ουκρανοί θα πρέπει να παίξουν το ίδιο θέατρο με τη Ρωσία και το ΔΝΤ. Η παρουσίαση της αθέτησης ως αποζημίωση για την Κριμαία ή τις πολεμικές απώλειες θα μπορούσαν να εξασθενίσουν την αξίωση του Κιέβου για το χαμένο έδαφος. Έτσι, αντί να προτάξει το προφανές επιχείρημα ότι η Ρωσία είναι αυτή που χρωστά στην Ουκρανία για όσα έχει πράξει και όχι το αντίθετο, η ουκρανική πλευρά θα μιλήσει για τη συμφωνία της με τους πιστωτές που της απαγορεύει ρητά να πληρώσει κάποιον άλλον με καλύτερους όρους από ένα "κούρεμα" της τάξης του 20% και μια τετραετή αναστολή της πληρωμής αρχικού κεφαλαίου.

    Ο δικαστής θα εξετάσει την συμφωνία έκδοσης ομολόγου και θα σταθμίσει τα νομικά επιχειρήματα, αλλά δεν υπάρχει κανένας τρόπος αυτός ή αυτή να αγνοήσει την ευρύτερη εικόνα. Οι δικαστές διαβάζουν ειδήσεις και σχηματίζουν άποψη γι 'αυτές. Είναι δύσκολο να αγνοήσουν την κοινή λογική που λέει πως το πρόβατο δεν μπορεί να χρωστάει στο λύκο που έχει μόλις δαγκώσει το ένα του πόδι. Είναι, ωστόσο, ένα επιχείρημα που δεν μπορεί να συμπεριληφθεί σε μια ετυμηγορία. Αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο να μην ξαναδεί μέρος ή και το σύνολο των χρημάτων που έχει δανείσει –"έχω την αίσθηση ότι δεν θα μας πληρώσουν επειδή είναι απατεώνες", δήλωσε ο Medvedev την Τετάρτη- η Ρωσία προσπαθεί τουλάχιστον να επωφεληθεί στο πεδίο των δημόσιων σχέσεων. Τον περασμένο μήνα, ο Πρόεδρος Vladimir Putin προσφέρθηκε διστακτικά να αναδιαρθρώσει το χρέος, αποδεχόμενος την αποπληρωμή σε τρεις ετήσιες δόσεις, εάν το ΔΝΤ ή οι Δυτικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας, όπως οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, εγγυούνταν για το χρέος. Δεν προβλέπονται, ωστόσο, τέτοιες εγγυήσεις και τώρα η Μόσχα επιμένει πως από την πλευρά της Δύσης αυτό δείχνει έλλειψη εμπιστοσύνης για την οικονομική ανάκαμψη της Ουκρανίας.

    "Και τι μας είπαν; Δεν θα βοηθήσουν, δεν θα εγγυηθούν για τίποτα, που σημαίνει μόνο ένα πράγμα: δεν πιστεύουν στην ικανότητα της Ουκρανίας να πληρώνει", είπε ο Medvedev.

    Αυτό μπορεί να ακούγεται ευχάριστα στα αυτιά του ρωσικού κοινού, αλλά στην πραγματικότητα η Δύση δεν παρείχε εγγυήσεις επειδή ουσιαστικά δεν χρειαζόταν να το κάνει: η θέση της Ρωσίας σε αυτή τη διαμάχη είναι πολύ αδύναμη. Δεν θα εγκαταλείψει εν βρασμώ το ΔΝΤ εάν δεν πάρει τα χρήματα, ενώ η δυνατότητά της να βοηθήσει την Κίνα και άλλες μεγάλες αναπτυσσόμενες χώρες να δημιουργήσουν διεθνή, ανταγωνιστικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα περιορίζεται από μια οικονομία που συρρικνώνεται μαζί με την τιμή του πετρελαίου.

    Η Ρωσία κατά πάσα πιθανότητα θα έπαιρνε τα χρήματά της εάν δεν είχε προσαρτήσει την Κριμαία και δεν είχε πυροδοτήσει τον πόλεμο στην ανατολική Ουκρανία. Κατά πάσα πιθανότητα δεν θα τα πάρει -τουλάχιστον όχι στο σύνολό τους- επειδή το έκανε. Και αυτή είναι η ουσία του θέματος.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ