Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 01-Μαρ-2019 00:09

    Οι μεγάλοι κίνδυνοι από το περιουσιολόγιο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Θανάση Μπάντρα

    Οι εξαγγελίες της Κυβέρνησης για τη δημιουργία του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου δείχνουν να δρομολογούνται σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. 

    Το σκεπτικό του επιχειρησιακού σχεδίου της ΑΑΔΕ αναφορικά με το περιουσιολόγιο είναι "η ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος για την ηλεκτρονική καταγραφή του συνόλου της ακίνητης, κινητής και άυλης περιουσίας όλων των φυσικών και νομικών προσώπων καθώς και των νομικών οντοτήτων".

    Στο παρόν άρθρο θα επιχειρηθεί μία κατά το δυνατόν αντικειμενική αποτίμηση όλων των παραμέτρων που θα έπρεπε να συνεκτιμηθούν σε αυτό το εγχείρημα.

    Πρώτιστο μέλημα όλων των χωρών που έχουν θέσει σε ισχύι το περιουσιολόγιο είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής, κάτι που μεθοδεύεται μέσω της κατάρτισης της λίστας των φορολογουμένων που χρήζουν ετήσιου ελέγχου για αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας.

    Επιπροσθέτως, το περιουσιολόγιο δυνητικά αποτελεί τη βάση για την επιβολή ενός φόρου επί της συνολικής περιουσίας των φορολογουμένων.

    Σε μία ευνομούμενη πολιτεία, τούτο νοείται ως προαπαιτούμενο για την άσκηση εξορθολογισμένης φορολογικής πολιτικής με γνώμονα τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών και τη συνακόλουθη ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων.

    Η διεθνής πρακτική, ωστόσο, στις χώρες όπου εφαρμόστηκε το ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο, προσκρούει στο προαναφερθέν σκεπτικό.

    Η έννοια αυτή καθεαυτήν της επιβολής φόρου σε πάσης φύσεως προϊόντα χρήματος κρίνεται αμφιλεγόμενη αφού ορισμένα εξ αυτών από τη φύση τους συχνά εκτιμώνται με αμφισβητήσιμα κριτήρια, όπως συμβαίνει π.χ. με τα έργα τέχνης και τα τιμαλφή, ειδικά όταν έχουν προέλθει από κληροδότημα.

    Εξάλλου, συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία όπως μετοχές και λοιπές κινητές αξίες μη εισηγμένες στο Χρηματιστήριο αποτιμώνται εξίσου δύσκολα. Βεβαίως, ο φορολογούμενος προβλέπεται να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες που διατηρεί η φορολογική διοίκηση με δυνατότητα παρέμβασης όπου κρίνει ότι αυτές δεν είναι πλήρεις ή ακριβείς.

    Είναι βέβαιο, ωστόσο, ότι θα προκύψουν διενέξεις μεταξύ φορολογουμένων και φορολογικών αρχών που θα εκδικάζονται στα διοικητικά δικαστήρια επιβαρύνοντας περαιτέρω τον φόρτο εργασίας της Δικαιοσύνης.

    Επιπλέον, κρίσιμο θέμα συνιστά και η συμμόρφωση με τον νέο κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (GDPR). Εύλογη κρίνεται η ανησυχία των φορολογουμένων έναντι του ενδεχομένου να δημοσιοποιείται η λεπτομερής καταγραφή όλων των αντικειμένων του σπιτιού τους που θεωρητικά υπόκεινται σε αυτή τη ρύθμιση δεδομένης και της πλημμελούς μέριμνας εκ μέρους της πολιτείας για την ασφάλεια των πολιτών.

    Επιπροσθέτως, σε χώρες όπου το ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο ίσχυσε πριν καταργηθεί, εκτιμήθηκε ότι η φοροεισπρακτική αποτελεσματικότητά του ήταν άνευ σημασίας, μόλις 0,4% σε σχέση μάλιστα με το διοικητικό και πολιτικό κόστος ενώ οδήγησε με μαθηματική ακρίβεια σε φυγή κεφαλαίων και σύνθετων επενδυτικών προϊόντων στο εξωτερικό, τάση που καταγράφεται και στη χώρα μας ούτως ή άλλως κατά τη μακρά περίοδο της οικονομικής κρίσης. 

    Σε χώρες εξάλλου, όπου είναι ακόμη σε ισχύι συνδέεται με την επιβολή φόρου επί της καθαρής αξίας της περιουσίας των φυσικών προσώπων, αντικαθιστά δηλαδή όλους τους άλλους φόρους περιουσίας ενώ συγκεκριμένα στην Ισπανία λειτουργεί ως η αντίστοιχη δική μας "έκτακτη εισφορά".

    Η περίπτωση της Γερμανίας, τέλος, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής γιατί το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας αποφάνθηκε ήδη από το 1995 για την αντισυνταγματικότητα του περιουσιολογίου, θεωρώντας ότι παραβιάζει το άρθρο 3 παράγρ. 1 του Ομοσπονδιακού Συντάγματος σχετικά με την αρχή της ισότητας. Εν προκειμένω, κρίθηκε ότι η ακίνητη περιουσία ετύγχανε ευνοϊκότερης φορολογικής μεταχείρισης από την κινητή..... "πεδίο δόξης λαμπρόν" και για τους εν Ελλάδι Συνταγματολόγους!

    Δύο ακόμη σημεία, κατά την κρίση μας, αξίζει να προβληματίσουν τον σκεπτόμενο πολίτη, κι όχι μόνον τον ειδικό επί τα φορολογικά.

    Καταρχήν, η όψιμη απόφαση δημιουργίας του περιουσιολογίου στη χώρα μας παραπέμπει στα πορίσματα της μελέτης που εκπόνησε το γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών και φέρει ως τίτλο "Ευρωκρίση, κρατικό χρέος και ιδιωτικός πλούτος" όπου αναφέρεται χαρακτηριστικά "Ειδικά σε χώρες που είναι σε ύφεση λόγω της κρίσης των δημοσιονομικών τους, ένα εργαλείο όπως το περιουσιολόγιο θα ήταν πολύ χρήσιμο. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η συνολική ιδιωτική περιουσία για αναχρηματοδότηση των κρατών. Στατιστικές δείχνουν ότι σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία υπάρχουν υψηλής αξίας ιδιωτικές περιουσίες εντός και εκτός συνόρων που υπερβαίνουν το χρέος των χωρών αυτών".

    Θα μπορούσε κανείς να αντιτάξει πλήθος αντεπιχειρημάτων όπως το γεγονός ότι προτείνεται ένα αμφιλεγόμενο μέτρο σε Κυβερνήσεις άλλων κρατών από ένα εξωθεσμικό όργανο μιας χώρας στην οποία έχει κριθεί αντισυνταγματικό και αναποτελεσματικό ή ότι εξίσου απαραίτητο είναι να συνεκτιμηθεί η ανταποδοτικότητα του φορολογικού συστήματος προς όφελος του έλληνα πολίτη, κάτι που θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ για τον γερμανικό λαό.

    Κυρίως, όμως, εστιάζουμε στο διακύβευμα της ήδη κλονισμένης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που βάλλεται από τέτοιου είδους διασπαστικές προτάσεις μεταξύ Βορρά- Νότου, πόσο μάλλον όταν η χώρα μας αποτέλεσε το 10ο μέλος της-τότε- Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας!

    Δευτερευόντως, θα ήταν χρήσιμο να αναλογιστούμε την αντιαναπτυξιακή διάσταση του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου. Εάν θεωρούμε αναγκαία την υγιή και απρόσκοπτη ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα καθώς και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων προκειμένου για την ανόρθωση και την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας, είναι προφανές ότι το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί τιμωρητικά και εκδικητικά έναντι του (μεγάλου) πλούτου, απεναντίας οφείλει να συγκροτήσει τέτοιο θεσμικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει εκ προοιμίου τη δίκαιη –αναλογική-φορολόγηση όλων. 

    * Ο κ. Θανάσης Μπάντρας είναι Managing Partner της εταιρείας TZIGKOS | BANTRAS S.A. Η εταιρεία TZIGKOS | BANTRAS δραστηριοποιείται στην παροχή λογιστικών, φορολογικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών από το 1988, αποσκοπώντας στην ολοκληρωμένη υποστήριξη επιχειρήσεων και οργανισμών.
     

    www.tzigkos-bantras.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων