Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 11-Σεπ-2018 00:05

    This Time is Different με τον Αλέξη Τσίπρα

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Μανόλη Καψή

    Το "This Time is Different" το διάσημο βιβλίο των καθηγητών Carmen Reinhardt και Kenneth Rogoff που εκδόθηκε το 2009, ήταν μια εξαιρετικά πρωτότυπη ανάλυση, βασισμένη σε δυσεύρετα στατιστικά στοιχεία, 8 αιώνων κρατικών (και τραπεζικών) χρεοκοπιών για 65 χώρες απ' όλο τον πλανήτη. Από τις νομισματικές διακυμάνσεις του Μεσαίωνα μέχρι και την κρίση των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου στις ΗΠΑ, που οδήγησαν και την Ελλάδα στην τελευταία κρίση-χρεοκοπία. Ο τίτλος ήταν προφανώς ειρωνικός. Ήταν ένα είδος σχολίου στην πεποίθηση πολλών (και πολλών οικονομολόγων), ότι είχαν πλέον ανοσία στη χρεοκοπία, επειδή αυτήν την φορά τα "πράγματα ήταν Different"...Που φυσικά δεν ήταν.

    Διαβάζοντάς τό βιβλίο το καλοκαίρι του 2010, το πρώτο μνημονιακό καλοκαίρι, είχα εντυπωσιαστεί από ορισμένα συμπεράσματα των δυο καθηγητών, που αφορούσαν (φυσικά) την Ελλάδα. Το πρώτο ήταν το παγκόσμιο ρεκόρ στις χρεοκοπίες που κατέχει η Ελλάδα -όπως γράφουν οι δυο καθηγητές, η Ελλάδα ουσιαστικά ήταν σε καθεστώς "μόνιμης χρεοκοπίας" από την ημέρα της ανεξαρτησίας της έως και λίγο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο- αλλά και την τάση που έχουν πολλές χώρες που χρεοκοπούν μία φορά, να χρεοκοπούν ξανά και ξανά (καθόλου αισιόδοξο...) Τα παραδείγματα της Αργεντινής και της Τουρκίας, ήρθαν πρόσφατα να μας θυμίσουν, πόσο δίκιο είχαν οι δυο καθηγητές όσον αφορά τους serial defaulters.

    Ξεφυλλίζοντας μετά από χρόνια το βιβλίο και τις σημειώσεις μου στο περιθώριο, έπεσα σε δυο ακόμα επισημάνσεις των Reinhardt και Rogoff που τότε, μέσα στην δίνη της κρίσης, είχα ξεχάσει. Η μια ήταν μια αναφορά των συγγραφέων στο πόσο σπάνια είναι η περίπτωση χωρών που ξεφεύγουν από την κρίση χρέους, χάρη σε μια απρόσκοπτη πορεία συνεχούς ανάπτυξης της οικονομίας (καθόλου αισιόδοξο), και το δεύτερο, πόσο  κρίσιμη παράμετρος για την εκδήλωση της κρίσης, ήταν η πολιτική αντιπαράθεση και η διχόνοια των πολιτικών δυνάμεων. Η επισήμανση αφορούσε ακόμα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η κρίση εκδηλώθηκε σε μια μεταβατική φάση ανάμεσα σε δυο προεδρίες. (This Time is Different, εκδόσεις Princeton, σελ. 33). Πόσο μάλλον η Ελλάδα που βρίσκεται σε συνθήκες μόνιμου εμφυλίου σπαραγμού...

    Οι επισημάνσεις των συγγραφέων, ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι η Ελλάδα είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, λόγω της αλληλεγγύης των Ευρωπαίων εταίρων της, οφείλουν να μας κάνουν (προφανώς), εξαιρετικά επιφυλακτικούς, όσον αφορά την έξοδο της Ελλάδας από τα μνημόνια. Ακόμα και εκείνοι που (προφανώς) ουδόλως συγκινούνται με τους διθυραμβικούς τόνους της κυβερνητικής παρέας, ενδεχομένως υποτιμούν, πόσο δρόμο έχουμε ακόμα για να θεωρήσουμε ότι ξεπεράσαμε τον κάβο. Πόση προσπάθεια θα χρειαστεί ακόμα. Πως το είπε προ ημερών ο Μπενουά Κερέ; Η έξοδος από τα μνημόνια δεν είναι παρά  ένα ορόσημο... Για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και της προσπάθειας.

    Ο καθηγητής Γιώργος Προκοπάκης σε πρόσφατο άρθρο του (βλ. Καθημερινή της Κυριακής, 8-9 Σεπτεμβρίου), έδειξε ποσό ανασφαλές και αναξιόπιστο είναι το "μαξιλαράκι" του Ευκλείδη Τσακαλώτου, σε μια εποχή που η πρόσβαση της Ελλάδας στις αγορές είναι ουσιαστικά αδύνατη. Πόσο εύκολα και γρήγορα, το μαξιλαράκι μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκές, εφόσον δεν θα μπορεί να αναχρηματοδοτηθεί από τις αγορές. Πόσο γρήγορα δηλαδή μπορεί να χρειαστούμε και πάλι τη βοήθεια των ξένων, για να χρηματοδοτήσουμε το χρέος μας. Καθόλου αισιόδοξο...

    Γι' αυτό και κάθε φορά που βλέπω τον Αλέξη Τσίπρα στην τηλεόραση να μιλάει για νέα εποχή και να τάζει παροχές, εξοργίζομαι. Αλλά και θλίβομαι, γιατί ύστερα από τόσα χρόνια κρίσης δεν φαίνεται να μάθαμε πολλά...

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων