Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 29-Αυγ-2018 00:05

    H πολιτική χρηματοδότηση ως εχέγγυο δημοκρατίας και πολυφωνίας

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Άγγελου Μπίνη

    1. Βασικά στοιχεία για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων (Political Financing)

    Τα πολιτικά κόμματα και οι υποψήφιοι χρειάζονται πόρους για τη χρηματοδότηση των δράσεων και την ανάδειξη των θέσεών τους που συνδέονται είτε με τη διεξαγωγή εκλογών είτε με την άσκηση της συνήθους δραστηριότητάς τους. Η χρηματοδότηση της πολιτικής δράσης λοιπόν είναι βασικός πυλώνας της ενίσχυσης της δημοκρατίας και της πολυφωνίας. Πώς θα μπορούσε αλήθεια ένα νέο κόμμα ή ένας νέος υποψήφιος να αναπτύξουν δράση και να διεκδικήσουν τις ψήφους των πολιτών χωρίς να έχουν τους απαραίτητους πόρους; Χρειάζεται όμως μεγάλη προσοχή στη ρύθμιση των προϋποθέσεων και των διαδικασιών για τη χρηματοδότηση καθώς έχει αποδειχθεί σε διεθνές επίπεδο ότι, εάν δεν υπάρχουν αποτελεσματικές δικλίδες διασφάλισης της ακεραιότητας και της διαφάνειας στη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και των προεκλογικών εκστρατειών, το πολιτικό χρήμα μπορεί να γίνει και μέσο χειραγώγησης της πολιτικής ζωής εκ μέρους ομάδων συγκεκριμένων συμφερόντων με σκοπό την άσκηση αθέμιτης επιρροής και την "αιχμαλωσία" της διαδικασίας χάραξης πολιτικής εις βάρος του κοινωνικού συνόλου και εν τέλει εις βάρος της ίδιας της δημοκρατικής διαδικασίας.

    Στην Ελλάδα, ένας ακόμη παράγοντας που πιέζει προς την άμεση λήψη πρωτοβουλιών για την περαιτέρω θωράκιση και την αποτελεσματική εφαρμογή των ρυθμίσεων χρηματοδότησης της πολιτικής δράσης συνδέεται άμεσα και με τον βαθμό εμπιστοσύνης των πολιτών στα πολιτικά κόμματα. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, οι Έλληνες πολίτες εμπιστεύονται πολύ λιγότερο τα πολιτικά κόμματα απ’ ό,τι οι πολίτες των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών.

     

    πιν
    Source: EuropeanCommission (2014), "StandardEurobarometer”, http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb_arch_en.htm


    Η χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα βρέθηκε στο στόχαστρο επικρίσεων εν μέσω περιστατικών αδιαφανούς προέλευσης, κακοδιαχείρισης και κατάχρησης της χρηματοδότησης από πολιτικούς και πολιτικά κόμματα (Repousis 2014, Svarrer 2017). Στο πλαίσιο αυτό και υπό την πίεση των διεθνών υποχρεώσεων και δεσμεύσεων της, η Ελλάδα έχει υιοθετήσει ρυθμίσεις για τη βελτίωση του πλαισίου ρύθμισης της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων που προβλέπεται στο Ν.3023/2002, όπως αυτός τροποποιήθηκε από τους νόμους 4304/2014, 4472/2017 και 4475/2017.

    Το ελληνικό ρυθμιστικό πλαίσιο είναι εν πολλοίς συμβατό με τα διεθνή πρότυπα όπως αυτά αποτυπώνονται στο έργο οργανισμών όπως ο OHE, o ΟΟΣΑ, το Συμβούλιο της Ευρώπης και το International Institute for Democracy and Electoral Assistance (IDEA). 

    Οι βασικές προκλήσεις και απειλές που αντιμετωπίζει η χώρα σχετίζονται με:

    1. τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των διατάξεων του ρυθμιστικού πλαισίου και της επιβολής κυρώσεων, όπου απαιτείται.
    2. τους περιορισμένους πόρους και αυτονομία για να μπορέσει η εποπτική αρχή να διασφαλίσει την επαρκή συμμόρφωση με τις υπάρχουσες νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις. 
    3. την επέκταση της χρήσης εργαλείων ΤΠΕ και καινοτόμων καλών πρακτικών σε όλον τον κύκλο της διαχείρισης και εποπτείας της πολιτικής χρηματοδότησης.
    4. τη δημοσιοποίηση της πληροφορίας με τρόπο φιλικό προς τους χρήστες, ώστε να καθίσταται δυνατή η άσκηση δημόσιου ελέγχου.
    5. τη μείωση του κόστους και των απαιτήσεων για την υποβολή, την επισκόπηση και τον έλεγχο των οικονομικών στοιχειών και αναφορών.
    6. την έλλειψη συνεκτικών δράσεων προβολής και επικοινωνίας για την ενίσχυση της ικανότητας συμμόρφωσης των πολιτικών κομμάτων και των υπόχρεων φυσικών προσώπων.
    7. την απουσία συγκεκριμένων και διατηρήσιμων δράσεων ευαισθητοποίησης του κυβερνητικού μηχανισμού αλλά και γενικότερα της κοινωνίας των πολιτών.

    2. Βασικοί πυλώνες ενός αποτελεσματικού πλαισίου ρύθμισης του πολιτικού χρήματος

    Στην Ελλάδα, δύο είναι οι θεσμοί που είναι επιφορτισμένοι ως επί το πλείστον με τη διαχείριση και την εποπτεία της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων και των υποψηφίων: το Υπουργείο Εσωτερικών και η Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής. Το Υπουργείο Εσωτερικών είναι αρμόδιο για τη χορήγηση κρατικής χρηματοδότησης σε πολιτικά κόμματα ενώ η Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής λειτουργεί ως ο κύριος εποπτικός φορέας της πολιτικής χρηματοδότησης.

    Το παρακάτω γράφημα αποτυπώνει τους βασικούς πυλώνες ενός ολοκληρωμένου συστήματος ρύθμισης της πολιτικής χρηματοδότησης.

    πιν


     
    Στο παρόν άρθρο θα επικεντρωθούμε στο θέμα των πηγών χρηματοδότησης. Οι πηγές χρηματοδότησης μπορούν να διακριθούν σε δημόσιες και ιδιωτικές. Η υιοθέτηση ρυθμίσεων για την εξισορρόπηση μεταξύ της δημόσιας και της ιδιωτικής χρηματοδότησης αποτελεί εχέγγυο για να προωθηθεί ο υγιής πολιτικός ανταγωνισμός και να διασφαλιστεί ότι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη λειτουργούν επί ίσοις όροις.

    2.1 Δημόσια χρηματοδότηση

    Τα ελληνικά πολιτικά κόμματα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην κρατική χρηματοδότηση γεγονός που συμβάλει στη διατήρηση του θεσμικού τους ρόλου. Το ποσοστό εξάρτησης μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης διαφέρει από χώρα σε χώρα, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα.

    πιν
    Πηγή: Από την Επιτροπή GRECO (χωρίς ημερομηνία), Τρίτος Γύρος Αξιολόγησης (ξεκίνησε το 2007 και συνεχίστηκε μέχρι τον Ιούνιο του 2015): "Εκθέσεις Αξιολόγησης και Συμμόρφωσης", Συμβούλιο της Ευρώπης, www.coe.int/t/dghl/monitoring/greco/evaluations/round3/ ReportsRound3_en.asp

     

    Εκτός από την τακτική δημόσια χρηματοδότηση, στην Ελλάδα υπάρχουν διάφορες μορφές έμμεσης κρατικής χρηματοδότησης σε σχέση με τις προεκλογικές εκστρατείες, όπως μεταξύ άλλων ο δωρεάν χρόνος μετάδοσης σε κρατικούς και ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς για τα πολιτικά κόμματα.

    2.2. Ιδιωτική χρηματοδότηση 

    Η δυνατότητα ιδιωτικής χρηματοδότησης ενός πολιτικού κόμματος ή υποψηφίου αναγνωρίζεται ευρέως ως ένα θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών. Εάν δεν υπάρχει όμως αποτελεσματική ρύθμιση και εποπτεία, το δικαίωμα αυτό μπορεί εύκολα να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από συγκεκριμένα ιδιωτικά συμφέροντα. Για τον λόγο αυτό, οι χώρες του ΟΟΣΑ ασκούν ολοένα και μεγαλύτερο έλεγχο στην ιδιωτική χρηματοδότηση, ώστε να διασφαλίσουν ανταγωνισμό επί ίσοις όροις μεταξύ των πολιτικών κομμάτων καθώς και μεταξύ των υποψηφίων.

    Η ίδια η ρύθμιση της ιδιωτικής χρηματοδότησης υπονοεί την έννοια της απαγόρευσης ή του περιορισμού των πόρων ή των ποσών που προσφέρονται ως χρηματοδότηση. Οι πηγές που θεωρούνται ακατάλληλες και άρα απαγορεύονται περιλαμβάνουν τη χρηματοδότηση από αλλοδαπά φυσικά και νομικά πρόσωπα, τη χρηματοδότηση από κρατικούς οργανισμούς όπως είναι οι κρατικές επιχειρήσεις, από εταιρείες, νομικές οντότητες που είναι αντισυμβαλλόμενοι του κράτους ή από εργατικά συνδικάτα και ενώσεις.

    πιν
    Πηγή: Από την IDEA, PoliticalFinanceDatabase (Βάση Δεδομένων Χρηματοδότησης Πολιτικών Κομμάτων), www.idea.int/political-finance/

    Σύμφωνα με τη Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης (2003)4, "τα κράτη θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης κανόνων που θα περιορίζουν την αξία των δωρεών προς τα πολιτικά κόμματα".

    Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση σχετικά με τη ρύθμιση των δωρεών σε ένα σύνολο επιλεγμένων ευρωπαϊκών και μη χωρών

    πιν
    Source: Maps developed by Magnus Ohman


    Στην Ελλάδα, τα πολιτικά κόμματα μπορούν να λάβουν ιδιωτική χρηματοδότηση και ο Ν.3023/2002, όπως ισχύει, προβλέπει και μια σειρά περιορισμών στην ιδιωτική χρηματοδότηση όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλα κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ. Απαγορεύεται λοιπόν η χρηματοδότηση από φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δεν έχουν την ελληνική ιθαγένεια ή δεν έχουν έδρα στην ελληνική επικράτεια, από τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης κάθε βαθμού, τους ιδιοκτήτες μέσων μαζικής ενημέρωσης και τους εκδότες. Με άλλα λόγια, μόνο φυσικά πρόσωπα μπορούν να κάνουν δωρεές και οι εταιρικές δωρεές απαγορεύονται. 

    Πολλές χώρες επίσης ορίζουν ανώτερο όριο για δωρεές από φυσικά και νομικά πρόσωπα σε πολιτικά κόμματα. Τα όρια αυτά είναι σημαντικά για να προσδιοριστεί ο χώρος για την εκδήλωση φαινομένων αιχμαλωσίας των πολιτικών, αλλά είναι δύσκολο να βρεθεί το ακριβές σημείο ισορροπίας. Στην Ελλάδα, οι εισφορές από έναν μεμονωμένο δωρητή σ’ ένα πολιτικό κόμμα δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 20.000€ σε ετήσια βάση ενώ για τους υποψηφίους δεν μπορεί να υπερβαίνουν τα 5.000€ σύμφωνα με το Ν. 3023/2002 όπως τροποποιήθηκε από το Ν. 4304/2014. 

    πιν
    Πηγή: For Chile, Korea: OECD (2016), Financing Democracy: Funding of Political Parties and Election Campaigns and the Risk of Policy Capture, OECD Publishing, Paris, http://dx.doi.org/10.1787/9789264249455-en. Για Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισλανδία, Ισπανία, Νορβηγία, Ολλανδία, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σουηδία και Φινλανδία: GRECO, "Εκθέσεις Τρίτης Αξιολόγησης για τη Διαφάνεια στις Χρηματοδοτήσεις Πολιτικών Κομμάτων", Συμβούλιο της Ευρώπης, www.coe.int/t/dghl/monitoring/greco/evaluations/round3/ ReportsRound3_en.aspand IDEAPoliticalFinanceDatabase (n.d.), www.idea.int/data-tools/data/political-finance-database


    Μια από τις κυριότερες πηγές ανησυχίας είναι οι ανώνυμες οικονομικές ενισχύσεις. Σε 16 χώρες του ΟΟΣΑ απαγορεύονται όλες οι ανώνυμες οικονομικές ενισχύσεις προς τα πολιτικά κόμματα και σε 15 χώρες απαγορεύονται οι ανώνυμες οικονομικές ενισχύσεις προς τα πολιτικά κόμματα όταν αυτές υπερβαίνουν ορισμένα θεσμοθετημένα όρια.

    πιν
    Πηγή: Από την IDEA, PoliticalFinanceDatabase (Βάση Δεδομένων Χρηματοδότησης Πολιτικών Κομμάτων), www.idea.int/political-finance/


     
    Στην Ελλάδα, η ιδιωτική χρηματοδότηση πρέπει να διενεργείται μέσω τραπεζικού λογαριασμού ή με τη χρήση άλλων μεθόδων, εφόσον αυτές επιτρέπουν την ταυτοποίηση του φυσικού ή νομικού προσώπου που προσέφερε το ποσό. Όσον αφορά στη χρήση των κουπονιών, προβλέπεται ότι όλα τα κουπόνια πρέπει να είναι αριθμημένα και θεωρημένα από την Επιτροπή Ελέγχου ώστε να αποτρέπεται το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτης διακίνησης οικονομικών ενισχύσεων προς τα πολιτικά κόμματα. 

    Σύμφωνα με την τροποποίηση που εισήχθη με το Ν.4509/2017 επιτρέπονται οι ανώνυμες δωρεές μέσω κουπονιών μέχρι του ποσού των 15 ευρώ. Για την αγορά κουπονιών με αξία κάτω από 15 ευρώ δεν απαιτούνται τα στοιχεία του δωρητή. Ο νόμος επίσης προβλέπει ότι ο μέγιστος αριθμός κουπονιών με αξία κάτω από 15 ευρώ, τα οποία αριθμούνται και πιστοποιούνται από την Επιτροπή Ελέγχου, δεν θα υπερβαίνει το 4% της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης που έλαβε κάθε πολιτικό κόμμα κατά το προηγούμενο έτος. Οι ανώνυμες οικονομικές ενισχύσεις, όταν η αξία τους δεν υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια, δεν είναι κάτι ασυνήθιστο και παρόμοιες ρυθμίσεις υπάρχουν σε χώρες όπως η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. 

    Εντούτοις, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η Επιτροπή Ελέγχου θα έχει τον έλεγχο των κουπονιών που είναι θεωρημένα αλλά αδιάθετα, και να της επιστρέφονται τα αδιάθετα κουπόνια, ώστε να αποφεύγεται το ενδεχόμενο μη σύννομης διοχέτευσης ανώνυμων οικονομικών ενισχύσεων προς τα πολιτικά κόμματα. Επίσης, εξίσου σημαντικός παράγοντας είναι η κοινοποίηση του αριθμού των οικονομικών ενισχύσεων που λαμβάνουν τα πολιτικά κόμματα μέσω της πώλησης ανώνυμων κουπονιών, ώστε να υπολογίζεται η αναλογία τους προς το σύνολο της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Τα εν λόγω στοιχεία θα μπορούσαν να διευκολύνουν την αξιολόγηση της προστιθέμενης αξίας της πρόσφατης μεταρρύθμισης που εισήχθη με το Ν.4509/2017 καθώς και τον μελλοντικό διάλογο γύρω από το θέμα των ανώνυμων κουπονιών στην Ελλάδα. 

    Μια εξίσου σημαντική εξέλιξη προς την ενίσχυση της ακεραιότητας του συστήματος είναι η θέσπιση αυστηρών όρων για τα τραπεζικά δάνεια προς τα πολιτικά κόμματα. Τα δάνεια αυτά μπορεί να είναι κεκαλυμμένη ιδιωτική χρηματοδότηση. Κάθε χώρα έχει θεσπίσει το δικό της μοντέλο βάσει του οποίου ρυθμίζεται η εν λόγω πηγή χρηματοδότησης. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, το υψηλό χρέος των πολιτικών κομμάτων αναγνωρίστηκε από τον Τρίτο Γύρο Αξιολόγησης της GRECO ως μια πρόκληση προς την ανεξαρτησία των πολιτικών κομμάτων σε σχέση με τα πιστωτικά ιδρύματα. Το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ισπανίας –που αποτελεί έναν βασικό φορέα ελέγχου της χρηματοδότησης των κομμάτων, χωρίς όμως τη δυνατότητα επιβολής δεσμευτικών συστάσεων– είχε ήδη επισημάνει τον κίνδυνο αυτόν στα πολιτικά κόμματα καθώς είχε διαπιστώσει πολλές παρατυπίες στη διαχείριση των δανείων που είχαν χορηγηθεί στα πολιτικά κόμματα. Στην Τουρκία, από την άλλη, απαγορεύεται ξεκάθαρα στα πολιτικά κόμματα να δανείζονται χρήματα. Στην Ιταλία, ενώ η λήψη δανείων δεν απαγορεύεται, όλοι οι υποψήφιοι στο εθνικό κοινοβούλιο και τα περιφερειακά συμβούλια πρέπει να καταγράφουν τα χρέη που δημιουργήθηκαν κατά την προεκλογική εκστρατεία στην έκθεση απολογισμού και στην κατάσταση εκλογικών δαπανών που πρέπει να υποβάλουν στο Συμβούλιο των Ελεγκτών. 

    Στην Ελλάδα, τα τραπεζικά δάνεια αποτελούσαν την κύρια πηγή εσόδων για τα μεγάλα πολιτικά κόμματα, τα οποία δανείζονταν από τις τράπεζες έχοντας ως εγγύηση τη μελλοντική κρατική χρηματοδότηση. Σε απάντηση του προβλήματος αυτού οΝ.4304/2014 απαγόρευσε στα πολιτικά κόμματα να δανείζονται από τις τράπεζες με εγγύηση κρατική χρηματοδότηση που δεν αφορά στο τρέχον οικονομικό έτος. Επιπλέον, ο Ν.4475/2017 θέσπισε περαιτέρω προϋποθέσεις για τη λήψη δανείων. Οι δικαιούχοι κρατικής χρηματοδότησης απαγορεύεται να χρησιμοποιήσουν ως εγγύηση για τη λήψη δανείου ποσό πάνω από το 50% της κρατικής χρηματοδότησης του οικονομικού έτους αναφοράς. Εκτός από τις εν λόγω διατάξεις, ο Ν.4472/2017 κατέστησε ακόμα πιο δύσκολη τη μεταβίβαση της κρατικής χρηματοδότησης και μείωσε περαιτέρω τα κίνητρα για τα πολιτικά κόμματα να χρησιμοποιούν τη μελλοντική κρατική χρηματοδότηση ως εγγύηση. 

    Αυτές οι πρόσφατες τροποποιήσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον έλεγχο των τραπεζικών δανείων προς τα πολιτικά κόμματα. Η Επιτροπή Ελέγχου αναμένεται να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των διατάξεων αυτών στην πράξη, δεδομένου ότι μολονότι οι διατάξεις αυτές είναι κατάλληλες για να ρυθμίσουν την υπερβολική εξάρτηση των πολιτικών κομμάτων από τον τραπεζικό δανεισμό, τα πάντα εξαρτώνται από την πρακτική εφαρμογή.

    Η Επιτροπή Εκλογών του Η.Β. για παράδειγμα, προκειμένου να βοηθήσει τα πολιτικά κόμματα να συμμορφωθούν με τις διατάξεις που αφορούν στη λήψη τραπεζικών δανείων, δημοσίευσε ένα λεπτομερές εγχειρίδιο με τον τίτλο "Συνολική θεώρηση των ρυθμίσεων για τα δάνεια στα πολιτικά κόμματα”. Το εγχειρίδιο παρουσιάζει τα διαφορετικά είδη δανείων που μπορούν να λάβουν τα πολιτικά κόμματα, πληροφορίες για τους δανειστές και τις απαιτήσεις αναφορών, και περιλαμβάνει παραπομπές σε σχετικά έγγραφα και φόρμες. Η Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής θα μπορούσε να αναπτύξει παρόμοιες οδηγίες για να προωθήσει την αποτελεσματική συμμόρφωση των πολιτικών κομμάτων με τις πρόσφατες τροποποιήσεις του θεσμικού πλαισίου σχετικά με τα τραπεζικά δάνεια.

    Σε επόμενη ευκαιρία θα αναλύσουμε τις προκλήσεις που σχετίζονται με τον ουσιαστικό έλεγχο των δαπανών, τη διασφάλιση της διαφάνειας και την αποτελεσματική λειτουργία των μηχανισμών εποπτείας και επιβολής. Ήδη όμως κατέστη φανερό ότι η αποτελεσματική ρύθμιση της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων και των υποψηφίων είναι κομβικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον πολιτικό μας πολιτισμό. Είναι πρωτίστως ένα εργαλείο αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των πολιτών στα πολιτικά κόμματα και στον ίδιο τον θεσμό των εκλογών. Οι ευνομούμενες δημοκρατίες στηρίζονται στην εμπιστοσύνη και στην πίστη των πολιτών τους μέσω της οποίας επικυρώνονται οι αποφάσεις των αιρετών εκπροσώπων και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την αποτελεσματική χάραξη και υλοποίηση των δημόσιων πολιτικών. Οι προκλήσεις για την ουσιαστική εφαρμογή είναι πολλές και μόνο με τη συστράτευση όλων των υγιών δημοκρατικών δυνάμεων τόσο του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα (π.χ. έμφαση στις υπεύθυνες επιχειρηματικές πρακτικές και στην άσκηση δέουσας επιμέλειας σχετικά με την πολιτική χρηματοδότηση) και με συστηματική δουλειά μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά και να βελτιώσουμε τις επιδόσεις της χώρας μας στο πεδίο αυτό.

    * Ο κ. Άγγελος Μπίνης είναι ​Σύμβουλος-Αναλυτής σε θέματα Ακεραιότητας και καταπολέμησης της Διαφθοράς, CFE - Διεύθυνση Δημόσιας Διακυβέρνησης/Μονάδα Ακεραιότητας Δημόσιου Τομέα, Ο.Ο.Σ.Α

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων