Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 10-Μαϊ-2018 00:06

    Πόσο μακρύς είναι ο δρόμος της ανάκαμψης για τις συστημικές τράπεζες;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Στέλιος ΟρφανάκηςΤων Νικήτα Παπαντωνίου και Στέλιου Ορφανάκη

    Στο άρθρο μας  θα προσπαθήσουμε να σας δώσουμε με απλά λόγια και ακριβή νούμερα την πραγματική θέση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, όπως αυτή αποτυπώνεται στους ενοποιημένους ισολογισμούς για τη χρήση του 2017, καθώς και τα επόμενα βήματα που θα πρέπει να κάνουν  για τη σταθεροποίηση και την περαιτέρω ανάκαμψη τους.

    Μελετώντας τους ενοποιημένους ισολογισμούς των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για τη χρήση του 2017 προκύπτει ότι υπάρχει διατήρηση της κεφαλαιακής επάρκειας σε πάρα πολύ ικανοποιητικά επίπεδα, ιδιαίτερα για τις ΑΛΦΑ και ΕΤΕ, σταδιακή ανάκαμψη της οργανικής κερδοφορίας,  διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης, μικρή υποχώρηση του αποθέματος των μη – εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, μικρή αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων τόσο των επιχειρήσεων όσο και των νοικοκυριών, απομόχλευση των ισολογισμών, μείωση των τραπεζικών επιτοκίων καταθέσεων, όπως και αποκλιμάκωση των επιτοκίων τραπεζικού δανεισμού για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. 

    Ξεκινώντας από το δανειακό χαρτοφυλάκιο των συστημικών τραπεζών, τα προ προβλέψεων δάνεια βρίσκονται στα 204,8 δισ. ευρώ, ενώ μετά τις προβλέψεις στα 157,2 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν πάρει προβλέψεις σε ένα ποσοστό 23,2% του συνόλου των δανείων τους, με την ΕΤΕ να έχει το υψηλότερο ποσοστό 24,2% και τη Eurobank EFG το χαμηλότερο 21,4%. Οι προβλέψεις ουσιαστικά αποτελούν το μέσο με το οποίο οι τράπεζες θωρακίζουν τον υπολογισμό τους, ώστε να αντιμετωπίσουν τις καθυστερημένες πληρωμές, όσο και την προσαρμογή των νέων λογιστικών προτύπων IFRS 9, στα οποία οι προβλέψεις αρχίζουν να "τραβιούνται" σε δύο στάδια πιο πριν, ακόμη και όταν τα δάνεια είναι ενήμερα. Επιπρόσθετα, οι προβλέψεις κάνουν πιο θελκτικές τις τιμές πώλησης των δανείων στην ενδεχόμενη πώλησή τους, καθώς όσο μεγαλύτερες είναι αυτές, τόσο η τιμή πώλησης δύναται να γίνει μικρότερη, ώστε να μην υπάρχει αρνητικό αντίκτυπο στον ισολογισμό. Αν η τιμή πώλησης είναι μεγαλύτερη, ένα μέρος των προβλέψεων θα επιστρέψει και οι τράπεζες θα περιορίσουν την ταμειακή ζημιά. 

    Ένας άλλος λόγος για τον οποίο οι προβλέψεις είναι ένα εργαλείο για τη θωράκιση του ισολογισμού, είναι ότι οι τράπεζες μπορούν να διαγράψουν γρηγορότερα δάνεια, τα οποία δεν έχει νόημα να τα περιλαμβάνουν στον ισολογισμό τους. Επιπρόσθετα, καθώς η αγορά ακινήτων αναμένεται να έχει μία ανοδική τάση τα επόμενα χρόνια, μέρος των καλύψεων πιθανώς να γυρίσει  πίσω, σε περίπτωση τόσο των διαγραφών, όσο και πλειστηριασμένων ακινήτων, καθώς η αξία των εμπράγματων ασφαλειών θα είναι μεγαλύτερη. 

    Μελετώντας την κατανομή των δανείων βλέπουμε ότι τα επιχειρηματικά δάνεια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος 50,8% του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου των συστημικών τραπεζών, με την Πειραιώς να είναι πρωταθλήτρια με ποσοστό 62%. Αναλυτικότερα η κατανομή των δανείων της Alpha Bank, της Εθνικής Τράπεζας, της Eurobank EFG και της Πειραιώς φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 1.

    pin


     
    Σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, από τα Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα του συνόλου των Ελληνικών τραπεζών, ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 66,5% καταγράφεται στα δάνεια προς πολύ μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ακολουθούν με ποσοστό 59% τα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα καταναλωτικά δάνεια με ποσοστό 53,2%. Μικρότερο ποσοστό 43,3% καταγράφεται στα στεγαστικά δάνεια και πολύ μικρότερο 24,4% στα δάνεια προς μεγάλες επιχειρήσεις. Το αξιοσημείωτο είναι ότι τα  Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα για δάνεια προς τον κλάδο των τουριστικών καταλυμάτων φθάνουν στο υψηλό 42,7% παρά τις σταθερά ευνοϊκές εξελίξεις στον τουρισμό της χώρας μας.

    Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο μη εξυπηρετούμενων δανείων και ανοιγμάτων με δείκτες καθυστέρησης κατά μέσο όρο στο 34% και 49% αντίστοιχα. Οι δείκτες αυτοί – δυστυχώς –  είναι από τους υψηλότερους στην Ευρωζώνη. Αναλυτικότερα δείτε τα στοιχεία του ΠΙΝΑΚΑ 2. 

    πιν


    Κοιτάζοντας τώρα από την πλευρά του ενεργητικού θα δούμε ότι το συνολικό ενεργητικό των συστημικών τραπεζών στη λήξη του 2017 ήταν στα 253 δισ. ευρώ από 291 δισ. ευρώ στη λήξη του 2016, παρουσιάζοντας μείωση κατά 13%. Οι συνολικές καταθέσεις έφθασαν τα 152 δισ. ευρώ από 147,7 δισ. ευρώ στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2017, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 3%. Η αύξηση των καταθέσεων τροφοδοτήθηκε από μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, ενώ σε κάθε περίπτωση υποδηλώνει ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα. Το ίδιο διάστημα η χρηματοδότηση των τραπεζών από το Ευρωσύστημα έφθασε τα 32,7 δισ. ευρώ με την ΕΤΕ να έχει τη μικρότερη έκθεση με μόλις 2,8 δισ. ευρώ. Αναλυτικότερα η κεφαλαιακή δομή, οι καταθέσεις και η έκθεση στο Ευρωσύστημα των τεσσάρων συστημικών τραπεζών φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 3.

    3


    Ένας δείκτης ο οποίος χρησιμοποιείται εκτενώς για τον προσδιορισμό της στρατηγικής των προβλέψεων είναι ο CoR (Cost of Risk), στον οποίο περιλαμβάνονται οι τρέχουσες προβλέψεις του έτους διαιρεμένες με τα δάνεια μετά από προβλέψεις. Όσο πιο μεγάλος είναι ο δείκτης CoR (Cost of Risk) τόσο πιο επιθετική πολιτική επέλεξε να κάνει η τράπεζα. Ο μέσος όρος του Cost of Risk για τις Alpha Bank, Εθνική Τράπεζα, Eurobank EFG και Πειραιώς διαμορφώνεται στο 2,7% με την Πειραιώς να έχει το μεγαλύτερο 4,3% καθώς "τράβηξε" 1,2 δισ. ευρώ παραπάνω προβλέψεις  το τελευταίο τρίμηνο για να θωρακίσει τον ισολογισμό της. Ο σχετικός δείκτης για τα αποτελέσματα εννεαμήνου ήταν για την ίδια τράπεζα στο 2,3%. Ο δείκτης δέχεται και αρνητική επίδραση λόγω και της πώλησης θυγατρικών στο εξωτερικό, καθώς εκεί η πολιτική των προβλέψεων είναι λιγότερο δραστική και το δανειακό χαρτοφυλάκιο πιο υγιές. Αναλυτικότερα δείτε τον ΠΙΝΑΚΑ 4. 

    πιν


     
    Φυσικά δεν θα μπορούσαμε να κλείσουμε το άρθρο μας χωρίς να αναφερθούμε στα αποτελέσματα των stress tests που ανακοινώθηκαν επίσημα στις 5/5/18. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα. τόσο στο δυσμενές όσο και στο βασικό σενάριο, πρώτη τράπεζα ανακηρύχθηκε η Alpha Bank, με δεύτερη την Εθνική, ενώ την τρίτη και τέταρτη θέση καταλαμβάνουν οι Eurobank EFG και Πειραιώς αντίστοιχα. Στο δυσμενές σενάριο η συνολική κεφαλαιακή επιβάρυνση που προκύπτει από τα stress tests που ανακοινώθηκαν έφθασε τα 15,5 δισ. ευρώ κάτι που σημαίνει ότι από τα 28,5 δισ. ευρώ κεφάλαια core tier 1, που έχουν σήμερα οι τράπεζες, θα μειωθούν στα 13 δισ. ευρώ. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι ο αναβαλλόμενος φόρος είναι σήμερα στα 20,6 δισ. ευρώ, τότε προκύπτει αβίαστα ότι οι τράπεζες πρέπει να βρουν τρόπους να βελτιώσουν τα κεφάλαια τους. Η βελτίωση της ποιότητας των ιδίων κεφαλαίων των συστημικών τραπεζών μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω πωλήσεων των θυγατρικών (ήδη γίνεται), είτε με κατάλληλη μερισματική πολιτική (απουσία μερίσματος στους μετόχους που ήδη γίνεται) είτε με  προσεκτικά σχεδιασμένες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ) (δεν έχουν ακόμα γίνει).

    * Ο κ. Νικήτας Παπαντωνίου είναι πρώην CFO της Nobacco, στέλεχος σε εταιρεία ενέργειας και αναλυτής της Eurobank και νυν σύμβουλος στο ΕΒΕΑ, πολιτικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, που έχει περάσει από τη διαδικασία του Μητρώου Πολιτικών Στελεχών μετέχοντας στις επιτροπές Οικονομίας, Ανάπτυξης και Ενέργειας.

    ** Ο κ. Στέλιος Ορφανάκης είναι Καθηγητής (M.Sc) Φυσικών και Θετικών Επιστημών στη Δημόσια Εκπαίδευση, έχει εξειδικευθεί στην Τραπεζική Διοίκηση και σε Παράγωγα Προϊόντα, έχει εργαστεί και ως Επενδυτικός Σύμβουλος στην Ιδιωτική Τραπεζική (AlphaPrivateBank – Όμιλος ALPHABANK). Συμμετέχει στις επιτροπές: I) Οικονομίας & Ανάπτυξης και II) Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων της Νέας Δημοκρατίας.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων