Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 09-Μαϊ-2018 00:11

    Δείκτης μεταβολής χρηματοδότησης: Επιστροφή στη δεκαετία του '90 για το Ηνωμένο Βασίλειο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Christopher Dembik

    Πριν από το δημοψήφισμα επικρατούσε η άποψη ότι η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα έβλαπτε την οικονομία της χώρας. Είναι πολύ νωρίς να εκτιμήσουμε με ακρίβεια τις οικονομικές επιπτώσεις του Brexit, καθώς ακόμη δεν γνωρίζουμε πολλά για τη νέα σχέση μεταξύ Ηνωμ. Βασιλείου και ΕΕ. Ωστόσο, προτού καν πραγματοποιηθεί το Brexit, η πορεία του πληθωρισμού, των μισθών και των πιστώσεων αποδεικνύει ότι η ψήφος για την αποχώρηση από την ΕΕ θα κοστίσει τελικά πολύ ακριβά στη Βρετανία.

    Το πιο άμεσο πλήγμα από την ψήφο υπέρ του Brexit είχε ως αποδέκτη τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ως σημείο αναφοράς για την ελκυστικότητα της οικονομίας και τις επενδύσεις χρησιμοποιούμε στοιχεία από την Bats Global Markets του Chicago Board Options Exchange (CBOE),  που καλύπτει 57 δείκτες σε 15 χώρες, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και στην ευρωζώνη, καθώς και δείκτες για το Brexit και διάφορους κλάδους. Στο παρακάτω γράφημα, η μπλε γραμμή αντιπροσωπεύει τις 50 εταιρείες με τη μικρότερη έκθεση στην αγορά του Ηνωμ. Βασιλείου σε επίπεδο εσόδων (δείκτης Bats BrexitLow 50) και η κόκκινη γραμμή τις 50 εταιρείες που αντλούν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων τους από το Ηνωμ. Βασίλειο (δείκτης BatsBrexit High 50).

    pin

    Από την 1η Ιανουαρίου 2016 η απόδοση των εταιρειών που εξαρτώνται από τη βρετανική αγορά κυμαίνεται σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα. Αντίθετα, η απόδοση των εταιρειών με τη μικρότερη εξάρτηση από αυτήν ανέρχεται κοντά στο 40%. Η διαφορά αυτή εύκολα εξηγείται από την άνοδο της αβεβαιότητας ως προς τη σχέση του Ηνωμ. Βασιλείου με την ΕΕ, την αρνητική καταναλωτική τάση και την πτώση στις προσδοκίες για το μελλοντικό άνοιγμα της χώρας στο εμπόριο και τις επενδύσεις. Όλα αυτά καθιστούν τη Βρετανία και τις εταιρείες με ισχυρή εξάρτηση από αυτήν λιγότερο ελκυστικές. 

    Οι επιπτώσεις του Brexit είναι εμφανείς και στον πληθωρισμό, ο οποίος εκτοξεύτηκε πάνω από το 3% από τον Αύγουστο του 2017 έως τον Ιανουάριο του 2018, πριν αρχίσει σταδιακά να υποχωρεί καθώς μειώθηκε ο αντίκτυπος της υποτίμησης της στερλίνας. Ωστόσο, η χρηματοοικονομική κατάσταση των βρετανικών νοικοκυριών παραμένει ζοφερή.  Η απουσία ταχύτερου ρυθμού ονομαστικής ανάπτυξης των μισθών μετά το δημοψήφισμα σε συνδυασμό με τον σημαντικά υψηλότερο πληθωρισμό οδήγησε σε απώλεια αγοραστικής δύναμης. Ακόμη και στα χρόνια πριν από το δημοψήφισμα, η αύξηση των μισθών ήταν πολύ περιορισμένη και ενθάρρυνε συμπεριφορές που θυμίζουν αυτές που οδήγησαν στη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση. Κατά την περίοδο αυτή, υπήρξε έκρηξη καταναλωτικής πίστης, κάτι που αύξησε κατά πολύ το χρέος των νοικοκυριών. Ο δείκτης χρέους των βρετανικών νοικοκυριών προς το εισόδημά τους αυξήθηκε στο 133%. Πρόκειται για άλμα σχεδόν 60% σε σχέση με τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Με βάση ιστορικούς όρους το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους είναι διαχειρίσιμο, αλλά εξαιτίας της αναπόφευκτης οικονομικής υποβάθμισης, θα επιβαρυνθεί σημαντικά η κατανάλωση. 

    Το σενάριο αυτό επιβεβαιώνουν οι δείκτες τάσης για την ανάπτυξη. Οι νέες άδειες κυκλοφορίας αυτοκινήτων, οι οποίες συχνά θεωρούνται δείκτης τάσης για την ευρύτερη οικονομία στο Ηνωμ. Βασίλειο, καταγράφουν πτωτική πορεία από το 2016, εξαιτίας της υποχώρησης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Η πρόσφατη άνοδος της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, η οποία προηγείται των νέων αδειών κυκλοφορίας κατά έξι μήνες, είναι πολύ αδύναμη για να ελπίζουμε σε μια ουσιαστική αντιστροφή της τάσης. 

    Μέχρι τώρα η ανάπτυξη στο Ηνωμ. Βασίλειο υπήρξε λιγότερο αδύναμη από τις προσδοκίες, κυρίως λόγω της θετικής δυναμικής στις πιστώσεις που επικρατούσε πριν από το δημοψήφισμα. Ο υπολογισμός του δείκτη μεταβολής της χρηματοδότησης στη Saxo Bank, ο οποίος αντιπροσωπεύει τη ροή των νέων πιστώσεων στον ιδιωτικό τομέα, έφτασε στο ιστορικό υψηλό του 11% του ΑΕΠ το Γ’ τρίμηνο του 2016. Αυτός ο δείκτης προηγείται της πραγματικής οικονομίας κατά 9 με 12 μήνες, και συνεπώς συνέβαλε να περιοριστούν οι αρνητικές επιπτώσεις του δημοψηφίσματος. Έκτοτε ο πιστωτικός κύκλος έχει αντιστραφεί πλήρως. Ο δείκτης μας συρρικνώνεται και σήμερα κυμαίνεται στο -7,5% του ΑΕΠ.  Το μέγεθος της συρρίκνωσης βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με την ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Αν και η συσχέτιση μεταξύ του δείκτη μεταβολής χρηματοδότησης και κάποιων δεικτών δραστηριότητας είναι σχετικά μικρή (η συσχέτιση με την τελική εγχώρια ζήτηση βρίσκεται στο 0,52), αυτή η απότομη αρνητική τάση σίγουρα θα προκαλέσει προβλήματα στην ανάπτυξη του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. 

    Οι αρνητικές επιπτώσεις του δημοψηφίσματος στις πιστώσεις είναι εμφανείς όταν συγκρίνουμε τους δείκτες μεταβολής χρηματοδότησης του Ηνωμ. Βασιλείου με αυτούς της ευρωζώνης. Σε διάστημα μόλις δύο τριμήνων μετά το δημοψήφισμα, ο δείκτης μεταβολής χρηματοδότησης του Ηνωμ. Βασιλείου σημείωσε πτώση από ιστορικά υψηλά επίπεδα σε αρνητικό έδαφος, ενώ ο δείκτης στην ευρωζώνη την ίδια περίοδο παρέμεινε μεν αδύναμος, αλλά με θετικό πρόσημο. 

    Οι οικονομικές πιέσεις στα νοικοκυριά του Ηνωμ. Βασιλείου (εξαιτίας της υψηλότερης αβεβαιότητας και της απώλειας αγοραστικής δύναμης) αντικατοπτρίζονται στη ροή που καταγράφουν τα νέα προσωπικά δάνεια και οι υπεραναλήψεις από το δημοψήφισμα και έκτοτε. Όπως βλέπουμε στο παρακάτω γράφημα, η ροή κινείται πτωτικά και φτάνει σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα. Έτσι σταματάει απότομα η πιστωτική ανάπτυξη που κινούσε την οικονομία της χώρας στα χρόνια μετά την κρίση. 

    pin

    Σημαντικοί οικονομολόγοι δεν αξιολόγησαν μεν σωστά τη βραχυπρόθεσμη αντοχή που κατέγραψε η οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, ωστόσο οι απαισιόδοξες αναλύσεις τους παραμένουν σε μεγάλο βαθμό έγκυρες μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ο συνδυασμός της πτώσης της ελκυστικότητας της οικονομίας, της τεράστιας συρρίκνωσης του δείκτη μεταβολής χρηματοδότησης και της υποτονικής κατανάλωσης προετοιμάζουν τον δρόμο για μια χαμένη δεκαετία. Οι κύριοι παράγοντες που οδηγούν σε οικονομική πτώση έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους. Το μόνο που θα μπορούσε να σταματήσει αυτή την πορεία είναι ένα δεύτερο δημοψήφισμα ή η εξασφάλιση σημαντικών εμπορικών παραχωρήσεων από την ΕΕ στο Ηνωμ. Βασίλειο – τίποτα από τα δύο, όμως, δεν είναι πιθανό να συμβεί.

    * Ο Christopher Dembik είναι επικεφαλής Μακροοικονομικής Ανάλυσης στη Saxo Bank

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ