Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 05-Ιαν-2018 00:09

    Η βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα και η ευρωπαϊκή υστέρηση

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Αστέρη Πλιάκου*

    Μεταξύ των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκαταλέγεται και εκείνος που αφορά την αειφόρο ανάπτυξη της Ευρώπης με γνώμονα την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική οικονομία της αγοράς, την πλήρη απασχόληση, την κοινωνική πρόοδο και το υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος. Ωστόσο, η εκπλήρωση αυτού του στόχου υστερεί απελπιστικά. Αυτό αφορά κατ’ εξοχή την Ελλάδα, όπου η οικονομική ανάπτυξη, η προστασία της κοινωνίας και η μείωση της ανεργίας έχουν την χαμηλότερη επίδοση, σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη αντίστοιχων δομών, δυνατοτήτων και παραδόσεων. Οπότε το ερώτημα που τίθεται είναι "τις πταίει"; 

    Περιοριζόμενοι στις ευθύνες της ΕΕ, η υστέρησή της εκδηλώνεται σε πολλά επίπεδα, μεταξύ των οποίων αξίζει να αναφερθούμε στα ακόλουθα τρία:

    Πρώτον, η Ένωση υστερεί στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού καθεστώτος ασφάλειας των καταθέσεων και επομένως ενίσχυσης της αποταμίευσης. Ένα τέτοιο σύστημα θα συμβάλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταθετών και στη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για όλες τις τράπεζες της τραπεζικής ένωσης, έτσι ώστε να μπορούν οι πολίτες να είναι σίγουροι ότι η ασφάλεια των καταθέσεών τους δεν εξαρτάται από τη γεωγραφική τους θέση. 

    Δεύτερον, η Ένωση υστερεί στην ολοκλήρωση της ένωσης κεφαλαιαγορών, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυναμική ανάπτυξη των επενδύσεων στην Ένωση. Όπως διαπιστώνει η Επιτροπή, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί κατά τα τελευταία 60 χρόνια, οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές εξακολουθούν να παρουσιάζουν σχετικά χαμηλή ανάπτυξη και να είναι κατακερματισμένες. Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι παρόμοια σε μέγεθος με εκείνη των ΗΠΑ, αλλά οι αγορές μετοχών της Ευρώπης έχουν μέγεθος μικρότερο από το μισό εκείνου των αγορών μετοχών των ΗΠΑ ενώ οι αντίστοιχες αγορές χρεωστικών τίτλων έχουν μέγεθος μικρότερο από το ένα τρίτο. Το χάσμα μεταξύ των κρατών μελών είναι ακόμη μεγαλύτερο από εκείνο που υφίσταται μεταξύ της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Το παράδειγμα που επικαλείται η Επιτροπή είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικό:  σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές ΜΜΕ λαμβάνουν πέντε φορές λιγότερη χρηματοδότηση από τις κεφαλαιαγορές. 

    Τρίτον, η Ένωση υστερεί στην εξάλειψη του αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού τόσο στο εσωτερικό της όσο και διεθνώς. Ο προσφάτως ψηφισθείς νόμος στις ΗΠΑ για φορολογική μείωση των επιχειρήσεων, από το 35% στο 20%, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ισχύουσες απαλλαγές που μειώνουν το ποσοστό έτι περαιτέρω, ανεξαρτήτως εάν η όποια ανάπτυξη θα περιορίσει την απώλεια φορολογικών εσόδων και επομένως την αύξηση του δυσθεώρητου χρέους των 20 τρις, θα επιφέρει μεγάλες αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό και οικονομικό σύστημα. Κατ’ αρχάς, η εν λόγω φορολογική μεταρρύθμιση οδηγεί σε μαζικό επαναπατρισμό των κερδών που αποκτώνται εκτός ΗΠΑ, κάτι που θα οδηγήσει ενδεχομένως σε πρόσθετους ελέγχους στην ελεύθερη διακίνηση των κεφαλαίων και στη διερεύνηση εάν γίνονται σεβαστές οι υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, όσον αφορά τις παράνομες κρατικές ενισχύσεις των εξαγωγών, στο μέτρο που οι αμερικανικές εταιρείες φορο-απαλλάσσονται για τα κέρδη τους εκτός ΗΠΑ.  Εν συνεχεία, τίθεται θέμα άνισου ανταγωνισμού, αντίστοιχου εκείνου που οδηγεί στην επιβολή δασμών αντι-ντάμπινγκ, με αποτέλεσμα να ωθούνται τα κράτη σε μείωση των φόρων επί των επιχειρήσεων. Μια σύγκριση των ΗΠΑ με την Κίνα και την Ευρώπη αναδεικνύει μεγάλες διαφορές, αφού ο συντελεστής φορολόγησης είναι πάνω από το 30%, τουλάχιστον στις μεγάλες οικονομικά ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Γερμανία), αλλά και στην Ιαπωνία και Αυστραλία. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός δεν εκδηλώνεται μόνο στον φορολογικό τομέα, αλλά και στις δυνατότητες που απολαμβάνουν οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ, όσον αφορά τη χρηματοδότησή των επενδυτικών τους σχεδίων από την κεφαλαιαγορά, τις εργασιακές δεσμεύσεις και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την προστασία του περιβάλλοντος. 

    Βρισκόμαστε ενώπιον ενός νέου εμπορικού πολέμου ή νέων κρίσιμων προκλήσεων για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό σύστημα; Ο χρόνος θα δείξει, όμως η κίνηση των ΗΠΑ ήταν άστοχη και εντελώς αχρείαστη, αν ληφθεί υπόψη ο δείκτης ανάπτυξης (3%) και εκείνος της απασχόλησης, όπου επικρατούν συνθήκες οιονεί πλήρους απασχόλησης, με το δείκτη της ανεργίας να είναι στο 4,1%. Όσον αφορά στάση της Ένωσης, αυτή πρέπει να εκδηλωθεί σε δύο επίπεδα. Κατ’ αρχάς, στο εσωτερικό της με τη άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών για περιορισμό της νόθευσης των όρων ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς, μέσω της εξάλειψης των στρεβλώσεων που δημιουργούν οι έντονα διαφορετικοί συντελεστές φορολόγησης μεταξύ των κρατών μελών. Εν συνεχεία, σε στενή συνεργασία με άλλες οικονομικά χώρες του πλανήτη τη διαπραγμάτευση και προώθηση του προτύπου τους που είναι το ελεύθερο και δίκαιο εμπόριο. 

    *O κ. Αστέρης Πλιάκος είναι Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Ελλάδας

     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων