Του Κώστα Μήλα

Αντί να κωλυσιεργεί εκνευριστικά την αξιολόγηση, ο κ. Τσίπρας θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψιν τα λόγια του Συντηρητικού Γάλλου Προέδρου Charles de Gaulle: "Να κυβερνάς σημαίνει να διαλέγεις συνέχεια μεταξύ των κακών λύσεων". Και εάν δεν του αρέσει ο de Gaulle, τουλάχιστον ας μελετήσει το πως απώλεσαν την εξουσία στη Βρετανία οι Εργατικοί του James Callaghan μετά την χρηματοοικονομική κρίση στα μέσα της δεκαετία του 1970. 

Εξηγούμαι πάραυτα: Tο 1976, η κυβέρνηση των Εργατικών βρέθηκε αντιμέτωπη με τη δυσπιστία των διεθνών επενδυτών. Οι επενδυτές, έχοντας συμπεράνει ότι η Βρετανική στερλίνα ήταν υπερεκτιμημένη, "ξεφορτώθηκαν" το Βρετανικό νόμισμα (το οποίο έχασε μέχρι και 19% της αξίας του σε ένα έτος). Αυτό οδήγησε σε χρηματοοικονομική κρίση και αποσταθεροποίηση της Βρετανικής οικονομίας. Η κυβέρνηση Callaghan κατέφυγε στο ΔΝΤ για τη χορήγηση δανείου της τάξης των 3,9 δισ. δολαρίων (περίπου 2% του ΑΕΠ) στο οποίο συμφώνησαν Βρετανοί και ΔΝΤ υπό την προϋπόθεση μεγάλης μείωσης στο Βρετανικό δημοσιονομικό έλλειμμα και την εφαρμογή αυστηρής οικονομικής λιτότητας. 

Όπερ και εγένετο: Παρά τις ιδεοληψίες και τις έντονες αντιδράσεις από το "βαθιά" σοσιαλιστικό τμήμα του Εργατικού κόμματος, η κυβέρνηση Callaghan προχώρησε, μέσα σε ένα έτος, σε "απίστευτη" μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κατά 29%! Οι διεθνείς αγορές εξετίμησαν τα μέγιστα την αποφασιστικότητα του Callaghan. Κατά συνέπεια, το spread μεταξύ των μακροχρόνιων Βρετανικών και των αντίστοιχων Αμερικανικών ομολόγων "κατέρρευσε" από τις 660 τιμές βάσης το 1976 στις 362 τιμές βάσης το 1978 (βλέπε: https://fred.stlouisfed.org/series/DGS10/downloaddata 
αλλά και εδώ.

Το δε Βρετανικό ΑΕΠ ανέκαμψε με ταχύ ρυθμό (από ύφεση 1,45% το 1975 σε ανάπτυξη 2,5% το 1977 και ανάπτυξη 3,6% το 1978) κάτι που με τη σειρά του επέτρεψε στην Βρετανική κυβέρνηση να κάνει χρήση μόνο τμήματος του δανείου. Και όλα αυτά καθώς το Βρετανικό χρέος ευρίσκετο "μόνον" στο 50% του ΑΕΠ της χώρας. Καμμία δηλαδή σχέση με (α) το υψηλότατο ελληνικό χρέος, (β) το εξαιρετικά υψηλό ελληνικό spread αλλά και (γ) τις πιεστικές επερχόμενες δανειακές μας υποχρεώσεις (όπως την αποπληρωμή, στον European Stability Mechanism, 1,6 δισ. ευρώ στα τέλη Φεβρουαρίου του 2017).

Βέβαια, το προαναφερθέν Βρετανικό δάνειο κατέστρεψε την τιμή και υπόληψη, αλλά και το ιδεολογικό προφίλ των Εργατικών (αφού ούτε κατά διάνοια ήθελαν να ακούσουν για το "κακό" ΔΝΤ) επισπεύδοντας την άνοδο της Margaret Thatcher στην εξουσία τρία χρόνια μετά.

Το κύριο μήνυμα της Βρετανικής κρίσης είναι ότι κρίσιμες οικονομικές καταστάσεις απαιτούν λύσεις με αποφασιστικότητα. Πολύ φοβάμαι όμως ότι ο κ. Τσίπρας μάλλον δίνει προτεραιότητα στο δευτερεύον μήνυμα (το πως δηλαδή έχασε την εξουσία ο Callaghan) και ίσως, σκεφτόμενος αυτό (αν το γνωρίζει βέβαια!), κωλυσιεργεί (και λόγω της ιδεοληψίας του) το θέμα της αξιολόγησης. Αφού λοιπόν o Callaghan έχασε την εξουσία από την Thatcher συμμαχώντας με τον "Διάβολο" (το ΔΝΤ δηλαδή) και αντιμετωπίζοντας πολύ λιγότερα οικονομικά προβλήματα από την σημερινή Ελλάδα, δεν φαίνεται λογικό η Ιστορία να επαναληφθεί ως "φάρσα" με τον Thatcher-ικό (κατά τον κ. Τσίπρα) Μητσοτάκη στη θέση της Thatcher;

* Κώστας Μήλας, Καθηγητής και Πρόεδρος του Ερευνητικού Τομέα στο Τμήμα Οικονομικών, Χρηματοοικονομικών και Λογιστικής, University of Liverpool.