Πιο κοντά οι φαρμακοβιομηχανίες με τις εταιρείες βιοτεχνολογίας

Του Jason Douglas

ΛΟΝΔΙΝΟ (Dow Jones) – Ανώτερα στελέχη φαρμακευτικών και επιστήμονες της βιοτεχνολογίας παρευρέθηκαν στο πανευρωπαϊκό συνέδριο BIO-Europe στη Βιέννη, την περασμένη εβδομάδα σε μια προσπάθεια να αναζωπυρωθεί  η πραγματοποίηση των deal μεταξύ των δύο κλάδων, γεγονός που θα βοηθήσει στη χρηματοδότηση τόσο των φαρμάκων που βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης όσο και των νέων εταιρειών.

Οι μεγάλες συγχωνεύσεις, οι αυξημένοι ρυθμιστικοί περιορισμοί και οι ανησυχίες για το ότι η μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας μπορεί να μην πραγματοποιηθεί, περιόρισαν την φαρμακευτική δραστηριότητα το 2009, ωστόσο τα ανώτερα στελέχη και οι επενδυτές αναμένουν ότι οι μεγάλες φαρμακευτικές θα αρχίσουν εκ νέου το κυνήγι για πειραματικά φάρμακα που θα αναπτυχθούν σε βιοτεχνολογικά εργαστήρια το 2010.

Οι μεγάλες φαρμακευτικές δεν προσπάθησαν να “κατακτήσουν” τις βιοτεχνολογίες το 2009 με τον ενθουσιασμό των προηγούμενων ετών. Οι απεσταλμένοι στο BIO-Europe άκουσαν ότι υπήρχαν 90 deals συνεργασίας συνολικής αξίας άνω των 20 εκατ. δολαρίων στο φαρμακευτικό κλάδο κατά τη διάρκεια του έτους έως το τέλος Σεπτεμβρίου, έναντι 140 στο σύνολο του 2008, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Burrill & Co, μία εμπορική τράπεζα από το San Francisco, που εξειδικεύεται στις βιολογικές επιστήμες.

Τα deals που ολοκληρώθηκαν έως το τέλος Σεπτεμβρίου του 2009 είχαν συνολική αξία σχεδόν 20 δισ. δολάρια, έναντι 35 δισ. δολαρίων στο σύνολο του 2008.

Οι εξαγορές εταιρειών βιοτεχνολογίας από μεγάλες φαρμακευτικές επίσης περιορίστηκαν. Υπήρξε μόλις ένα μεγάλο deal: η Roche Holding AG συμφώνησε να αγοράσει το υπόλοιπο ποσοστό από αυτό που κατείχε στην Genetech έναντι 47 δισ. δολαρίων.

Ένας λόγος για την ύφεση ήταν ότι οι μεγάλες φαρμακευτικές συνεργάζονταν η μία με την άλλη, μία διαδικασία που αφήνει μικρά περιθώρια για άλλα deals, σχολίασε ο Andy Smith, διαχειριστής κεφαλαίων ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης της Axa Framlington στο Λονδίνο. Η Pfizer Inc αγόρασε την Wyeth έναντι 68 δισ. δολαρίων, ενώ η Schering-Plough Corp εξαγοράστηκε από τη Merck & Co Inc έναντι 41,1 δισ. δολαρίων.

Η μεταρρύθμιση της περίθαλψης στις ΗΠΑ και οι αυξημένοι ρυθμιστικοί περιορισμοί επίσης αποτέλεσαν τροχοπέδη για την υλοποίηση νέων συμφωνιών. Η εμπορική προοπτική ενός φαρμάκου μοιάζει αβέβαιη όταν οι νομοθέτες καταπιάνονται με το πως θα πληρωθεί, τόνισε ο Smith.

Ο Anton Gueth, γενικός διευθυντής της Burrill & Co, δήλωσε ότι καθώς τα ρυθμιστικά και εμπορικά εμπόδια για να βγει ένα φάρμακο στην αγορά αυξάνονται, οι μικρότερες εταιρείες δεν έχουν πάντα τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τις κλινικές δοκιμές που θα προσφέρουν τα στοιχεία που χρειάζονται να πείσουν μία φαρμακευτική ότι το πειραματικό τους φάρμακο είναι επιτυχημένο. Στην αντίθετη πλευρά βρίσκονται εκείνοι που έχουν το πάνω χέρι σε ανάλογες συμφωνίες.

Όσοι εργάζονται στον τομέα των συμφωνιών στις μεγάλες φαρμακευτικές πλέον περιμένουν το 2010. “Ακόμη υπάρχει μεγάλη ζήτηση για την επέκταση των γραμμών ανάπτυξης”, τόνισε ο Shaun Grady, αντιπρόεδρος της άγγλο-σουηδικής φαρμακευτικής AstraZeneca στον τομέα ανάπτυξης της εταιρείας, στο πρακτορείο Dow Jones Newswires.

Η AstraZeneca έχει πραγματοποιήσει 18 deals διαφόρων ειδών το 2009 και ο Grady σημείωσε ότι δεν έχει καμία πρόθεση να σταματήσει εκεί. Όπως οι περισσότερες φαρμακευτικές, αντιμετωπίζει το πρόβλημα της απώλειας ευρεσιτεχνιών σε φάρμακα υψηλών πωλήσεων τα επόμενα χρόνια, συμπεριλαμβανομένου του Nexium, της αγωγής για το άσθμα Symbicort και του φαρμάκου για τη σχιζοφρένεια, Seroquel. Συνολικά, οι πωλήσεις των εν λόγω φαρμάκων οδήγησαν σε σχεδόν 12 δισ. δολάρια έσοδα το 2008.

Διαθέτει δικά της προγράμματα ανάπτυξης φαρμάκων, ωστόσο Grady δήλωσε ότι ακόμη ψάχνει σε άλλες εταιρείες για προϊόντα που θα βοηθήσουν να αναπληρωθεί το διαφαινόμενο κενό στα έσοδα. Οι συμφωνίες παραγωγής και χρήσης σήματος κατόπιν άδειας (license agreements), οι εξαγορές και οι συμφωνίες marketing που επηρεάζουν τη δυναμική της AstraZeneca σε συγκεκριμένες αναδυόμενες αγορές, αποτελούν όλες πιθανές επιλογές, υπογράμμισε.

Ο Grady επεσήμανε ότι αυτός και η ομάδα του έχουν “άδεια κυνηγιού” από το συμβούλιο της AstraZeneca με σκοπό να βρουν νέα φάρμακα, ενώ συνέδρια όπως το BIO-Europe, όπου τα στελέχη των φαρμακευτικών συναντούν όσους ασχολούνται με τις βιοτεχνολογίες σε πολλά “γρήγορα ραντεβού” των 20 λεπτών κάθε μέρα, μπορεί να αποδειχθούν καρποφόρα.

Συνάντηση μεταξύ ενός στελέχους της AstraZeneca και ενός παλιού συνεργάτη σε ένα παρόμοιο συνέδριο αυτό το χρόνο οδήγησε, μόλις μετά από 71 ημέρες το Σεπτέμβριο, σε ένα deal αδειοδότησης ύψους 125 εκατ. δολαρίων με τη Nektar Therapeutics για δύο φάρμακα που σχεδιάστηκαν να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις των πολύ δυνατών παυσίπονων. Το Nektar θα αποδώσει πολλά περισσότερα εκατομμύρια στην περίπτωση αν επιτύχει τους στόχους ανάπτυξης και πωλήσεων.

Σχεδόν 12 χιλιάδες συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν σε εκατοντάδες προσωρινούς θαλάμους στο BIO-Europe και αυτές ήταν μόνο όσες είχαν προγραμματιστεί εκ των προτέρων μέσω του λογισμικού του συνεδρίου. Περίπου ανάλογος αριθμός συναντήσεων πραγματοποιήθηκαν στους διαδρόμους πίνοντας καφέ και στα περίπτερα όπου οι φαρμακευτικές προσέφεραν παγωτό και καραμέλες με το λογότυπο της εταιρείας τους.

Η Claudia Hirawat, αντιπρόεδρος ανάπτυξης εργασιών της εδρεύουσας στο New Jersey, εταιρείας βιοτεχνολογίας PTC Therapeutics, τόνισε ότι παρευρέθηκε συνολικά σε πάνω από 70 συναντήσεις και γνώρισε 15 μεγάλες φαρμακευτικές. Η PTC προετοίμαζε το έδαφος για πιθανή συμφωνία αδειοδότησης τον επόμενο χρόνο για το φάρμακο PTC299, ένα πειραματικό φάρμακο κατά του καρκίνου που βρίσκεται στο στάδιο των κλινικών δοκιμών, καθώς και περαιτέρω ερευνητικές συνεργασίες, σημείωσε. Η PTC ήδη εργάζεται στον τομέα της έρευνας με την Pfizer, της Gilead Sciences και άλλους.

Το μήνυμα των μεγάλων φαρμακευτικών προς τους εκπρόσωπους της βιοτεχνολογίας ήταν ότι υπάρχει ακόμη σημαντική ζήτηση για πειραματικά φάρμακα παρά το μειωμένο ρυθμό του 2009, ωστόσο θα είναι πιο επιλεκτικοί.

Ο Doug Giordano, αντιπρόεδρος εμπορικών συναλλαγών της Pfizer, τόνισε στους εκπροσώπους της βιοτεχνολογίας, στο πλαίσιο δημόσιας συζήτησης στις 2 Νοεμβρίου ότι η εταιρεία του πρόκειται να είναι “πολύ επιφυλακτική” στις συναλλαγές, ωστόσο όχι αδρανής, ενώ ο Grady της AstraZeneca πρόσθεσε ότι οι ποιοτικές ευκαιρίες είναι λίγες ενώ ο ανταγωνισμός για την απόκτησή τους έντονος.

Οι φαρμακευτικές είναι έτοιμες να πληρώσουν με premium στην κατάλληλη συμφωνία που θα διαθέτει τις απαραίτητες προοπτικές και θα βρίσκεται στο σωστό στάδιο ανάπτυξης, σχολίασε ο Gueth της Burrill. Στοιχεία του 2009 δείχνουν ότι αν και ο αριθμός των συμφωνιών που πραγματοποιήθηκαν στο προχωρημένο στάδιο “proof of concept” - όταν ένα φάρμακο έχει δείξει ότι επιδρά ωστόσο χρειάζεται να δοκιμαστεί σε περισσότερους ασθενείς – ήταν πολύ μικρότερος από το 2008, οι εταιρείες βιοτεχνολογίας που συνάπτουν συμφωνίες σε αυτό το στάδιο εισπράττουν πολύ περισσότερα χρήματα προκαταβολικά, σημείωσε.

Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο οι συμφωνίες αδειοδότησης είναι δομημένες ενδέχεται να αλλάξει, τόνισε ο Gueth, για να μοιράζεται καλύτερα το ρίσκο μεταξύ των δύο εταιρειών. Μία πιθανή αλλαγή είναι ότι οι φαρμακευτικές θα επιλέγουν σε μεγαλύτερο βαθμό να αναλαμβάνουν προγράμματα ανάπτυξης φαρμάκων που βρίσκονται σε αρχικά στάδια, παρά να δεσμεύονται άμεσα.

Η λήξη των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας δεν είναι κάτι που αλλάζει και η ικανότητα του κλάδου της βιοτεχνολογίας να αναπτύσσει καινοτόμα φάρμακα έχει ακόμη μεγάλη ζήτηση. Όταν τα πράγματα ηρεμήσουν μετά το 2009, η πραγματοποίηση συμφωνιών θα ανακάμψει, υπογράμμισε ο Smith της Axa Framlington. Οι εταιρείες βιοτεχνολογίας και οι επίδοξοι μνηστήρες τους ελπίζουν οι συναντήσεις της Βιέννης να αποδώσουν.

© Dow Jones Newswires